بحران آب در اردبیل: ۴۵۰۰ چاه در دشت ممنوعه و هشدار میرایی آبخوان

چالش‌های اصلی افت آب‌های زیرزمینی

علی حیدری اناری، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اردبیل، افت کمی و کیفی آب‌های زیرزمینی را از چالش‌های اساسی بخش آب استان در سال‌های اخیر دانست. او عواملی چون خشکسالی‌های بیش از یک دهه اخیر، برداشت بی‌رویه و بیش از مفاد پروانه از آبخوان، توسعه اراضی پایاب چاه‌ها توسط کشاورزان و همچنین کشت محصولات آب‌بر در سطح دشت اردبیل را از اصلی‌ترین دلایل این وضعیت برشمرد.

وی افزود: «با وجود اقدامات غیرسازه‌ای از قبیل پرکردن چاه‌های غیرمجاز، جلوگیری از اضافه برداشت منابع آبی مجاز، نصب و بکارگیری کنتورهای هوشمند آب و برق، اطلاع‌رسانی وسیع بین مشترکان آب زیرزمینی و حذف قسمتی از آب آشامیدنی از منابع آب زیرزمینی و تامین آن از سد یامچی، هنوز افت سطح سفره‌های زیرزمینی استان ادامه دارد.»

تبعات جبران‌ناپذیر بحران آب

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اردبیل به تبعات منفی این پدیده اشاره کرد که شامل موارد زیر است:

• کاهش آبدهی چاه‌ها، چشمه‌ها و قنوات
• تغییر محل و کف‌شکنی چاه‌ها و تحمیل هزینه‌های گزاف
• افت کیفی منابع آب و شور شدن تدریجی آنها
• محدودیت در مصارف کشاورزی، صنعت و آشامیدنی
• افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تامین انرژی (برق و سوخت)
• عوارض منفی ناشی از فرونشست زمین و کاهش ظرفیت حجم مخزن طبیعی

حیدری اناری هشدار داد که اگر وضعیت به همین منوال پیش برود، دشت اردبیل در آینده جزو دشت‌های ممنوعه بحرانی خواهد شد و شاهد میرایی آبخوان خواهیم بود.

وضعیت بحرانی آبخوان اردبیل و مشکین‌شهر

وی خواستار عزم همگانی برای علاج‌بخشی افت آبخوان دشت اردبیل شد و اظهار کرد: «شرایط دو دشت اردبیل و مشگین‌شهر به علت وضعیت نامناسب آبخوان‌ها بحرانی است و افت سالانه سطح آب زیرزمینی در این دو دشت نگرانی‌ها را دوچندان می‌کند.»

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اردبیل ظرفیت تولید آب در این استان را ۲.۲ میلیارد متر مکعب اعلام کرد که ۴۰۰ میلیون متر مکعب آن مربوط به چشمه‌ها، چاه‌ها و قنات‌ها و ۱.۸ میلیارد متر مکعب نیز مربوط به آب‌های سطحی است.

بر اساس آمارهای موجود، استان اردبیل از نظر بارندگی در مقایسه با استان‌های شمال‌غرب کشور، در جایگاه چهارم قرار دارد.