پایان تلخ استقلال در آسیا: ۱۱ ثانیه غیبت دروازه‌بان، فاجعه‌ای در امان

لحظات پایانی: ریسک بزرگ فرعباسی در دقیقه ۹۵

استقلال که برای کسب گل برتری، سراپا حمله شده بود، در واپسین ثانیه‌های مسابقه صاحب یک ضربه کرنر شد. حبیب فرعباسی، دروازه‌بانی که پیش از این نیز با خروج‌های متزلزل خود مورد انتقاد قرار گرفته بود، در حرکتی انتحاری محوطه جریمه خود را رها کرد و به امید زدن گل پیروزی‌بخش، به محوطه جریمه تیم الحسین اردن پیوست. اما یزید ابولیلا، سنگربان آماده اردنی‌ها، با خروجی موفق، توپ را در آغوش کشید و این لحظه، آغاز شمارش معکوس برای یک فاجعه بود.

۱۱ ثانیه سرنوشت‌ساز: غیبت دروازه‌بان

نکته حیرت‌انگیز این صحنه، اتفاقی بود که در بازگشت فرعباسی رخ داد. گلر الحسین پس از مهار توپ، برای اتلاف وقت، چند ثانیه‌ای روی زمین دراز کشید و سپس بلند شد. از لحظه‌ای که توپ در دستان ابولیلا قرار گرفت، فرعباسی طبق انتظار به سمت دروازه خودی بازگشت. در فوتبال، زمانی که دروازه‌بان در ثانیه‌های پایانی برای گلزنی به حمله اضافه می‌شود، معمولاً یک مدافع (اغلب سریع‌ترین بازیکن تیم) در دایره میانی زمین مستقر می‌شود تا در صورت لو رفتن توپ، پوشش دفاعی لازم را فراهم آورد. استقلال در این بازی آشورماتوف و سامان فلاح را در اختیار داشت و فرعباسی نیز در حال بازگشت بود.

ابولیلا پس از چند ثانیه توقف و در حالی که دوربین روی او زوم کرده بود، بلند شد و با نگاهی سراسیمه مشاهده کرد که فرعباسی با سرعتی بسیار کمتر از حد انتظار به سمت دروازه خودی در حرکت است. مسافتی که فرعباسی باید از محوطه جریمه الحسین تا محوطه جریمه خودی طی می‌کرد، حدود شصت تا هفتاد متر بود و انتظار می‌رفت که دروازه‌بانی که همه چیز را در حال از دست رفتن می‌بیند، این مسافت را در هفت تا هشت ثانیه طی کند.

اما بررسی دقیق زمان نشان می‌دهد که از لحظه قرار گرفتن توپ در دستان ابولیلا تا رسیدن توپ به محوطه جریمه استقلال، ۱۱ ثانیه به طول انجامید. یازده ثانیه‌ای که فرعباسی نتوانسته بود در آن، این مسافت طولانی را طی کند. با وجود اینکه در قاب دوربین، فرعباسی در حال بازگشت دیده نمی‌شود، این احتمال وجود دارد که او در این بازه زمانی متوقف شده یا بسیار کند دویده باشد.

عدم بازگشت به موقع او، در کنار کندی عجیب ابوالفضل جلالی و آشورماتوف، باعث شد تا مهاجمان الحسین در یک ضدحمله برق‌آسا، دروازه بدون محافظ استقلال را باز کنند.

وسوسه تروبین: رویای شیرینی که زهر شد

چند روز پیش، در نبرد دراماتیک بنفیکا و رئال مادرید در استادیوم دالوژ، آناتولی تروبین، سنگربان اوکراینی بنفیکا، در آخرین لحظات با یک ضربه تماشایی گلزنی کرد و نامش را در تاریخ جاودانه ساخت. این تصویر حماسی از تروبین، بی‌شک در ذهن فرعباسی نیز نقش بسته بود؛ رویای تبدیل شدن به قهرمان استقلال و تکرار سکانس طلایی گلر بنفیکا.

اما فوتبال همیشه روی خوش خود را به رویاپردازان نشان نمی‌دهد. فرعباسی که می‌خواست «تروبینِ استقلال» باشد، در محاسباتش یک فاکتور بزرگ را فراموش کرد: سرعت بازگشت در صورت لو رفتن توپ. در حالی که تروبین با گلزنی‌اش بنفیکا را به اوج رساند، فرعباسی با تاخیر در بازگشت، استقلال را به حضیض کشاند تا ثابت شود که فاصله بین قهرمان شدن و مقصر تلقی شدن، تنها چند متر دوندگی بیشتر است.

اشتباهات تاکتیکی: فقدان پوشش دفاعی

شکست در آخرین ثانیه‌ها همواره دردناک است، اما زمانی که این شکست محصول ناهماهنگی آشکار در ساختار دفاعی باشد، انتقادها تندتر و گزنده‌تر می‌شوند. در لحظه‌ای که حبیب فرعباسی تصمیم گرفت دروازه را رها کرده و به خط حمله بپیوندد، طبق عرف فوتبال، باید یک لایه محافظتی توسط مدافعان برای پوشش دروازه خالی ایجاد می‌شد؛ اتفاقی که هرگز رخ نداد.

فقدان پوشش مدافعان: اشتباه پایه

اشتباه اول، فقدان پوشش توسط مدافعان کناری و میانی است که از اصول پایه فوتبال به شمار می‌رود. هنگامی که دروازه‌بان در ضربات ایستگاهی به حمله اضافه می‌شود، حداقل دو بازیکن (معمولاً سریع‌ترین مدافعان) باید در دایره مرکزی زمین باقی بمانند تا مسیر مستقیم به سمت دروازه را مسدود کنند. در صحنه گل الحسین، ابوالفضل جلالی و آشورماتوف نه تنها نتوانستند عمق زمین را پوشش دهند، بلکه در بازگشت مقابل مهاجمان تازه‌نفس حریف، با کندی عجیبی عمل کردند. این بدان معناست که استقلال در لحظه کرنر، بدون داشتن «پلان B» برای ضدحمله احتمالی، تمام توان خود را بر روی گلزنی از طریق ضربه کرنر متمرکز کرده بود.