دوگانگی در بازار معدن: کاهش تولید و افزایش فروش شرکت‌های بورسی

کاهش تولید در بخش معدن

بر اساس گزارش «پایش بخش حقیقی اقتصاد در بخش تولید و فروش شرکت‌های بورسی معدنی» که توسط مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی منتشر شده است، عملکرد تولید شرکت‌های بورسی معدنی در دی‌ماه سال جاری با افت قابل توجهی همراه بوده است. این گزارش حاکی از آن است که:

• میزان تولید در دی‌ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۰.۱ درصد کاهش یافته است.
• در مقایسه با آذرماه سال جاری نیز، کاهش ۱.۵ درصدی در تولید به ثبت رسیده است.

سعید عسکرزاده، فعال بخش معدن، در تشریح این وضعیت اظهار داشت که شرایط در بخش تولید بسیار پیچیده شده است. به گفته وی، «مولفه‌های موثر در قیمت تمام شده با افزایش همراه شده‌اند و در مقابل قیمت کنسانتره افزایش متناسبی نداشته است.» وی همچنین به مسائل مربوط به پایان سال و مطالبات حقوق دولتی اشاره کرد که می‌تواند قیمت تمام شده تولید را تحت تاثیر قرار دهد.

رشد فروش با وجود کاهش تولید

برخلاف روند کاهشی در تولید، وضعیت فروش شرکت‌های بورسی معدنی در دی‌ماه روند متفاوتی را نشان می‌دهد. طبق داده‌های منتشرشده:

• میزان فروش این شرکت‌ها در دی‌ماه نسبت به دی‌ماه سال گذشته ۱۳.۱ درصد رشد داشته است.
• در مقایسه با آذرماه سال جاری نیز، افزایش ۳.۷ درصدی در فروش تجربه شده است.

عسکرزاده در خصوص حوزه فروش توضیح داد که بازرگانان با بررسی شرایط، به سمت خرید می‌آیند؛ زیرا آن‌ها محصول را در حلقه‌های بعدی تبدیل کرده یا صادر می‌کنند. وی افزود: «به همین دلیل در شرایطی خرید را انجام می‌دهند که کالا کمترین قیمت را داشته باشد.»

دوگانگی منافع تولیدکننده و خریدار

این فعال بخش معدن تصریح کرد که در شرایط فعلی، قیمت تولید کنسانتره به قیمت فروش نزدیک است. از دیدگاه تولیدکننده، این شرایط غیراقتصادی است و منجر به عدم کار با حداکثر ظرفیت می‌شود. اما از دیدگاه خریدار، این زمان، فرصت مناسبی برای انجام خریدهاست، به همین دلیل تمایل برای خرید بالا است.

«این دوگانگی ناشی از تفاوت ذینفعان است. ذینفعان در تولید کسانی هستند که باید محصول را تولید کنند که یا کنسانتره است یا گندله. درنتیجه در چنین شرایطی تولید صرفه اقتصادی ندارد و با حداکثر ظرفیت کار نمی‌کنند. اما بازرگانان می‌دانند شرایط تداوم ندارد و بهترین فرصت را برای خرید در اختیار دارند.»

به گفته عسکرزاده، دو موضوع اصلی برای بازرگانان در این شرایط حائز اهمیت است:

• کندی دولت: دولت چابک نیست و اصلاحات زمان‌بر است.
• شرایط تورمی: قیمت‌ها هیچگاه کاهش چشمگیری نخواهند داشت، بنابراین فرصت مناسبی برای خرید فراهم می‌شود.