گلستان، مستعدترین منطقه کشور برای توسعه شورورزی و تولید علوفه

تولید اقتصادی از آب‌های شور در جهان

امروزه، بسیاری از کشورهای جهان با موفقیت از آب‌های شور و لب‌شور برای تولید اقتصادی محصولات کشاورزی بهره‌برداری می‌کنند. این رویکرد نه تنها به مقابله با بحران آب کمک می‌کند، بلکه فرصت‌های جدیدی را برای تولید محصولاتی نظیر علوفه‌های مقاوم به شوری برای خوراک دام (مانند جو)، سالیکورنیا به عنوان منبع دانه روغنی، کینوآ و برخی گیاهان دارویی مقاوم به شوری فراهم آورده است.

گلستان، قطب بالقوه شورورزی کشور

استان گلستان، به ویژه مناطق گنبدکاووس و شرق آن، به دلیل برخورداری از ویژگی‌های اقلیمی و زمین‌شناسی خاص، وجود آب‌های لب‌شور، اراضی مستعد و پیشینه قوی کشاورزی، از مستعدترین نقاط ایران برای پیاده‌سازی این رویکرد نوین محسوب می‌شود. این مسیر باید با رویکردی واقع‌بینانه، مرحله‌ای و کم‌هزینه آغاز شود تا ضمن بهره‌مندی از ظرفیت‌های موجود، از هدررفت سرمایه‌ها جلوگیری به عمل آید.

• دسترسی به آب‌های شور: دریای خزر و خلیج گرگان، آب‌های زیرزمینی لب‌شور، پساب مزارع میگو و کانال‌های زهکشی.
• اراضی مستعد: مراتع وسیع، بایر و بلامعارض در نوار ساحلی، اراضی ناشی از پسروی آب دریای خزر.

اقدامات و چالش‌ها در مسیر توسعه شورورزی

در راستای توسعه شورورزی، اقداماتی نظیر تجهیز ایستگاه تحقیقات شوری، بررسی نقشه‌های اولیه و استقرار گیاهان مقاوم به شوری آغاز شده است. برنامه‌ریزی برای توسعه تحقیقات در این زمینه نیز در دستور کار قرار دارد.

انتقاد از الگوهای مصرف آب در دهه‌های گذشته نشان می‌دهد که استفاده بی‌رویه از منابع آب شیرین برای کشاورزی سنتی، منجر به افت شدید سفره‌های زیرزمینی شده است. اگر امروز برای بهره‌برداری از آب‌های شور و لب‌شور برنامه‌ریزی نشود، در آینده حتی مدیریت منابع آب شیرین نیز با چالش جدی مواجه خواهد شد.

«استمرار خشکسالی و فشارهای ناشی از کم‌آبی و تغییر اقلیم، ضرورت بازنگری جدی در الگوی کشت، مدیریت منابع آب و شیوه‌های تأمین نهاده‌های دامی را دوچندان کرده است. آغاز کم‌هزینه و واقع‌بینانه این مسیر می‌تواند استان را به قطب تولید علوفه از طریق شورورزی تبدیل کند.»