حبس ابد برای رئیس‌جمهور سابق کره جنوبی به اتهام رهبری شورش

یون سوک یول، رئیس‌جمهور سابق کره جنوبی، به اتهام رهبری شورش و تلاش برای تحمیل حکومت نظامی، به حبس ابد محکوم شد. این حکم بیش از یک سال پس از اقدام او در 3 دسامبر 2024 صادر شده است که کشور را در هرج و مرج فرو برد و باعث تفرقه عمیق شد.

یون 65 ساله پیش از این نیز به دلیل سوءاستفاده از قدرت و ممانعت از دستگیری، به پنج سال زندان محکوم شده بود. او همچنین با دو پرونده قضایی دیگر روبرو است، اما حکم امروز مربوط به جدی‌ترین اتهام او، یعنی رهبری شورش است.

اتهام شورش

شورش به معنای اقدام علیه یا سرنگونی یک دولت یا اقتدار مستقر ملی است که اغلب با ابزارهای خشونت‌آمیز صورت می‌گیرد. بر اساس قانون اساسی کره جنوبی، رؤسای جمهور وقت از پیگرد کیفری مصون هستند، مگر اینکه اتهام شورش یا خیانت باشد.

دادگاه سئول روز پنجشنبه حکم داد که اقدامات یون در 3 دسامبر 2024، به ویژه استقرار نیروهای نظامی برای محاصره مجلس ملی و دستور دستگیری سیاستمداران، اقداماتی برای براندازی قانون اساسی بوده است. قاضی جی گوی-یئون در حالی که یون را به عنوان «رئیس شورشیان» محکوم می‌کرد، اظهار داشت: «دادگاه تشخیص می‌دهد که هدف، فلج کردن مجلس برای مدت قابل توجهی بوده است.»

دادستان‌ها خواستار مجازات اعدام برای یون شده بودند و او را «توبه‌ناپذیر» توصیف کردند. آنها استدلال کردند که حکم کمتر ممکن است پیام قوی‌ای به کسانی که ممکن است بخواهند اقدام مشابهی را انجام دهند، ارسال نکند.

یون پیش از این ادعا کرده بود که حکومت نظامی را برای محافظت از کشور در برابر نیروهای «ضد دولتی» که با کره شمالی همدردی می‌کردند، اعلام کرده است. اما در هفته‌های پس از آن، مشخص شد که او با چالش‌های دیگری روبرو بوده است: او به یک رئیس‌جمهور «اردک لنگ» تبدیل شده بود که با کاهش شدید محبوبیت، رسوایی‌ها و مخالفت‌هایی روبرو بود که تهدید به تحقیق درباره همسرش به دلیل اتهامات فساد می‌کردند.

با این حال، حتی در طول محاکمه خود، او به دفاع از فرمان حکومت نظامی ادامه داد و آن را «اقدامی برای محافظت از آزادی و حاکمیت مردم و حفظ ملت و قانون اساسی آن» خواند.

این اولین بار نیست که یک رهبر سابق کره جنوبی به دلیل نقش خود در شورش محکوم می‌شود. چون دو-هوان، که در دهه 1980 به عنوان دیکتاتور نظامی بر کره جنوبی حکومت می‌کرد، به دلیل رهبری شورش به اعدام محکوم شد، اگرچه این حکم بعداً به حبس ابد کاهش یافت. متحد و جانشین او، رو تائه-وو، نیز به دلیل نقش خود در آن به حبس طولانی‌مدت محکوم شد. هر دو در نهایت عفو شدند.

با این حال، دادستان‌ها استدلال کرده‌اند که تلاش یون برای حکومت نظامی در سال 2024 «شرافت ملت را به مراتب شدیدتر از کودتای نظامی چون و رو در سال 1979 لکه‌دار کرده است.»

پروفسور حقوق، لیم جی-بونگ، پیش از صدور حکم به بی‌بی‌سی گفت که او انتظار دارد قاضی حکم حبس ابد را صادر کند تا «از تبدیل یون به یک شهید جلوگیری شود.» او گفت که حکم اعدام خطر سیاسی دارد زیرا ممکن است حامیان یون را بیشتر از خود دور کند و هرج و مرج در کشور را عمیق‌تر کند.

حتی اگر او به اعدام محکوم می‌شد، این حکم در واقع حبس ابد بود زیرا کره جنوبی از دسامبر 1997 تاکنون هیچ محکوم به اعدامی را اجرا نکرده است.

کریستوفر جومین لی، وکیل مستقر در ایالات متحده و کارشناس کره، معتقد است که یون در نهایت عفو خواهد شد، همانطور که چون و رو عفو شدند. لی گفت: «این یک چیز معمول در سیاست کره است. هر حکمی که باشد، فقط یک اذعان نمادین به شدت جرم است.»

ممانعت از اجرای عدالت

در ژانویه، یون به دلیل ممانعت از اجرای عدالت با فرار از دستگیری، سوءاستفاده از قدرت با عدم تشکیل جلسه کابینه قبل از اعلام حکومت نظامی، و جعل اسناد رسمی، مجرم شناخته شد. دادستان‌ها او را متهم کردند که از نهادهای دولتی «برای اهداف شخصی» برای پنهان کردن تخلفات و تضعیف موازنه قدرت استفاده کرده است.

در ژانویه سال گذشته، حدود 3000 افسر پلیس، در دو تلاش، سرانجام یون را برای بازجویی در مورد اتهام شورش بازداشت کردند. یون گروه بزرگی از افسران امنیتی را بسیج کرده بود که «دیواری انسانی» در داخل اقامتگاه او تشکیل دادند تا از دستگیری جلوگیری کنند؛ اقدامی که یک دادستان ویژه تحقیق کننده در مورد این اتهام آن را بی‌سابقه خواند.

یون در همین حال، استدلال کرد که دفتر تحقیقات فساد که قصد دستگیری او را داشت، صلاحیت تحقیق در مورد اتهامات شورش را ندارد. میسون ریچی، دانشیار دانشگاه مطالعات خارجی هانکوک سئول، گفت: «هرج و مرج پیرامون دستگیری و تلاش ناموفق قبلی، «بی‌قانونی آشکار یون، حزب محافظه‌کار او و نهادهای امنیتی داخلی کره جنوبی را نشان داد.» او گفت: «محاکمه ممانعت از اجرای عدالت راهی برای اطمینان از پاسخگویی در قبال این موارد است.»

کمک به یک کشور دشمن

دادستان‌ها همچنین ادعا کرده‌اند که یون تلاش کرده است کره شمالی را به حمله به جنوب تحریک کند تا اعلام حکومت نظامی خود را توجیه کند. در طرح این اتهام، دادستانی به شواهدی تکیه کرد که در تلفن رئیس سابق اطلاعات نظامی، یئو این-هیونگ، یافت شد و حاوی کلماتی بود که حاکی از تحریکات احتمالی بود. آنها همچنین به یادداشتی اشاره کردند که به نظر می‌رسید به سمت «ایجاد یک وضعیت ناپایدار یا استفاده از یک فرصت پیش‌آمده» سوق می‌دهد.

این محاکمه، که در ژانویه آغاز شد، بررسی خواهد کرد که آیا یون پروازهای پهپادی را به سمت شمال برای ایجاد درگیری نظامی بین دو کره، در میان سایر موارد، دستور داده است یا خیر. یئو و وزیر دفاع سابق یون، کیم یونگ-هیون، نیز به همین اتهام متهم شده‌اند.

سایر اتهامات

یون همچنین به شهادت دروغ متهم شده است، به دلیل شهادتی که سال گذشته در طول محاکمه نخست‌وزیر سابق هان داک-سو در مورد اتهامات کمک به شورش، ارائه داد. دادستان‌ها ادعا می‌کنند که یون با ادعای اینکه از مدت‌ها قبل قصد تشکیل جلسه کابینه قبل از اعلام حکومت نظامی را داشته است، شهادت دروغ داده است. بازرسان گفتند که یون چنین برنامه‌ای نداشته و تنها با اصرار هان جلسه‌ای تشکیل داده است.

به غیر از اتهامات مربوط به تلاش او برای حکومت نظامی، یون در مجموعه‌ای از پرونده‌های دیگر نیز متهم شده است. او در میان 33 نفر متهم به ممانعت از تحقیقات در مورد مرگ یک افسر جوان نیروی دریایی در سال 2023 و کمک به مظنون در این پرونده است. او همچنین به دخالت در انتخابات ریاست‌جمهوری 2022 و اظهارات دروغ در طول مبارزات انتخاباتی خود متهم شده است.