تغییر معیارهای یارانه: سرنوشت یارانه‌ها برای زوج‌های حقوق‌بگیر در سال ۱۴۰۵

پایان دهک‌بندی؛ آغاز معیارهای نوین

سال‌ها، پرداخت یا حذف یارانه بر مبنای دهک‌بندی درآمدی خانوارها صورت می‌گرفت. دولت با تقسیم‌بندی خانوارها به ۱۰ گروه درآمدی، سعی در مدیریت منابع یارانه‌ای داشت. با این حال، بروز خطاهایی نظیر قطع یارانه بازنشستگان، نیاز به بازنگری در این سیستم را آشکار ساخت.

وزارت کار اخیراً اعلام کرده است که این روش منسوخ شده و معیارهای جدیدی جایگزین آن شده‌اند. بر اساس اعلام رسمی، دهک‌بندی دیگر به تنهایی مبنای حذف یا پرداخت یارانه نخواهد بود و شاخص‌های واقعی‌تری مانند سطح درآمد و دارایی خانوارها مورد بررسی قرار می‌گیرد. هدف از این تغییر، نزدیک‌تر شدن تصمیم‌گیری‌ها به وضعیت اقتصادی واقعی خانوارها و کاهش خطاهای احتمالی است.

معیارهای جدید حذف یارانه چیست؟

مقامات وزارت رفاه، معیارهای اصلی برای حذف یارانه را به شرح زیر اعلام کرده‌اند:

• سطح درآمد خانوار: میزان درآمد کل اعضای خانواده.
• ارزش ملک مسکونی: ارزش تقریبی خانه یا خانه‌های تحت مالکیت.
• ارزش خودرو: ارزش تقریبی خودرو یا خودروهای تحت مالکیت.
• مجموع دارایی‌های اقتصادی خانوار: شامل کلیه اموال و دارایی‌های قابل ارزش‌گذاری.

به‌طور مشخص، اعلام شده است که افرادی که ملکی با ارزش حدود ۵۰ میلیارد تومان یا خودرویی با ارزش حدود ۵ میلیارد تومان داشته باشند، از فهرست یارانه‌بگیران حذف خواهند شد. همچنین، در بررسی وضعیت خانوار، مجموع درآمد و دارایی همه اعضای خانواده، نه فقط یک فرد، محاسبه می‌شود.

ابهام در سطح درآمد مؤثر برای قطع یارانه

در کنار شاخص‌های دارایی، سطح درآمد خانوار نیز از معیارهای اصلی در روش جدید پرداخت یارانه است. پیش‌تر، اعدادی در محدوده ۳۰ میلیون تومان برای خانوار یک‌نفره و ۳۶ میلیون تومان برای خانوار دونفره به عنوان نمونه‌هایی از سطح درآمد مطرح شده بود. با توجه به اعلام حداقل حقوق حدود ۱۸.۶ میلیون تومانی برای سال آینده، این پرسش مطرح شده است که مجموع درآمد برخی زوج‌های حقوق‌بگیر ممکن است به این سطوح نزدیک شود و در نتیجه، وضعیت یارانه آن‌ها چگونه خواهد بود.

مقامات مسئول تأکید کرده‌اند که سطوح نهایی درآمدی در قالب آیین‌نامه جدید تعیین و به‌صورت رسمی اعلام خواهد شد.

قطع یارانه‌ها: آنچه قطعی و آنچه نامشخص است

معیار جدید قطع یارانه‌ها هنوز در مرحله تدوین و اجرا قرار دارد. حذف یارانه بر اساس حقوق پایه هنوز قطعی نشده و معیار مشخصی برای سطح درآمدی نیز اعلام نشده است. دولت اعلام کرده که آیین‌نامه جدید در حال تکمیل است و وضعیت خانوارها بر اساس اطلاعات اقتصادی دقیق بررسی خواهد شد.

طبق گفته معاون وزیر رفاه، هدف از این اقدام، حذف حدود ۱۵ درصد از افراد جامعه و تمرکز بر افراد پردرآمد و دارای دارایی زیاد است. این یعنی تنها بخش کوچکی از خانوارهای پردرآمد مشمول قطع یارانه خواهند شد. با این حال، به نظر می‌رسد معیارهای مربوط به املاک ۵۰ میلیاردی و خودروهای ۵ میلیاردی برای قطع یارانه‌ها قطعی است.

یارانه ۱۴۰۵ برای زوج‌های حقوق‌بگیر: چشم‌انداز آینده

تغییر معیارهای پرداخت یارانه، تمرکز را از دهک‌بندی به سمت بررسی دقیق‌تر درآمد و دارایی خانوارها منتقل کرده است. مجموع درآمد خانوار یکی از معیارهای اصلی محسوب می‌شود و همین امر باعث طرح موضوع زوج‌های حقوق‌بگیر شده است. با این حال، هنوز رقم قطعی مجموع حقوقی که منجر به قطع یارانه می‌شود، مشخص نشده است.

بررسی وضعیت اقتصادی خانوارها بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌ها برای سنجش کل درآمد و دارایی انجام می‌شود و صرفاً میزان حقوق، معیار تصمیم‌گیری نخواهد بود. باید منتظر اجرای طرح جدید دولت و مشخص شدن سطوح جدید درآمدی که منجر به قطع یارانه می‌شوند، ماند.