فارس: چالش‌های تولید گندم و ضرورت بازنگری در سیاست‌های حمایتی

جایگاه استراتژیک فارس در کشاورزی ایران

محمدصادق حمیدیان، در صدمین جلسه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان فارس، به جایگاه بی‌بدیل این استان در تأمین محصولات کشاورزی کشور اشاره کرد. استان فارس با تولید ۱۱.۲ درصد غذای کشور و قرار گرفتن در رتبه دوم کشاورزی ایران، یکی از مهم‌ترین استان‌های زراعی محسوب می‌شود.

این استان با تولید بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن گندم، رتبه چهارم کشور را در اختیار دارد و نقشی حیاتی در تأمین نان و صنایع غذایی ایفا می‌کند. این در حالی است که نیاز استان به گندم حدود ۶۰۰ هزار تن و نیاز کشور بیش از ۱۲ میلیون تن برآورد شده است.

چالش‌های پیش روی تولید گندم

گندم به عنوان محصولی استراتژیک، با چالش‌های متعددی از جمله خشکسالی، فرسایش خاک و بی‌ثباتی بازار مواجه است. حمیدیان به تفصیل به این مشکلات پرداخت:

• تأخیر در اعلام نرخ خرید تضمینی: کشاورزان بر اساس قیمت‌های تضمینی برنامه‌ریزی می‌کنند. تأخیر در اعلام این نرخ‌ها، سردرگمی کشاورزان و کاهش سطح زیر کشت را به همراه داشته که در نهایت به کاهش تولید گندم و جو منجر شده است.
• مشکلات تأمین ماشین‌آلات و تجهیزات: دسترسی به تسهیلات کم‌بهره برای کشاورزان جهت تأمین ماشین‌آلات به دلیل فرآیندهای پیچیده بانکی، نرخ‌های بالای سود و ضعف نظام اعتباری، محدود شده است. علاوه بر این، کمبود قطعات یدکی و افزایش هزینه‌ها ناشی از تحریم‌ها و نوسانات ارزی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
• کاهش تولید و افت کیفیت: خشکسالی در برخی مناطق استان، کاهش تولید و افت کیفیت گندم را به دنبال داشته است. نبود مراکز مناسب برای شناسایی و نگهداری گندم‌های کم‌کیفیت و ورود این محصولات از مسیرهای غیررسمی به چرخه تولید آرد، از دیگر مشکلات این حوزه است.
• کمبود و توزیع نامناسب نهاده‌ها: کمبود کود شیمیایی و توزیع نامناسب سایر نهاده‌ها، روند تولید را با چالش جدی مواجه کرده است.

ضرورت بازنگری در سیاست‌های حمایتی

رئیس اتاق بازرگانی فارس بر ضرورت بازنگری در سیاست‌های حمایتی بخش کشاورزی تأکید کرد و اظهار داشت:

«قیمت‌گذاری گندم باید بر اساس واقعیت‌های اقتصادی، نرخ تورم و هزینه‌های تولید انجام شود تا انگیزه تولید حفظ شود. تثبیت دستوری قیمت‌ها در شرایط افزایش هزینه‌ها، موجب کاهش تولید و تضعیف امنیت غذایی خواهد شد.»

وی افزود که اصلاح قیمت گندم لزوماً به معنای افزایش فشار بر مصرف‌کننده نیست، بلکه می‌توان با اجرای سیاست‌های حمایتی هدفمند و مدیریت صحیح زنجیره تأمین، تعادل بازار را حفظ و از واردات غیرضروری جلوگیری کرد. حمایت از تولید داخلی و تقویت خودکفایی، نیازمند تصمیمات منطقی و اصلاح سیاست‌های قیمت‌گذاری است.

تصمیمات اتخاذ شده در شورا

در این نشست، تصمیمات مهمی برای رفع چالش‌ها اتخاذ شد:

• برگزاری جلسه‌ای با محوریت سازمان جهاد کشاورزی فارس و همکاری دستگاه‌های مرتبط برای بررسی راهکارهای تولید پایدار گندم و تأمین نهاده‌ها.
• تهیه پیش‌نویس نامه‌ای با همکاری انجمن غلات ایران خطاب به معاون اول ریاست جمهوری درباره ضرورت تعدیل قیمت گندم و ارسال آن به دبیرخانه شورا.