تحولات بازار دام زنده ایران؛ از جهش قیمت تا کاهش قاچاق و تشدید نظارت‌ها

تغییرات قیمتی و تأثیر حذف ارز ترجیحی بر بازار دام

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، درباره تغییرات ساختاری هزینه‌ها در بخش دامداری توضیح داد. وی اشاره کرد که پس از حذف ارز ترجیحی و اصلاحات اقتصادی، تولید دام زنده با افزایش چشمگیر قیمت مواجه شد.

• پیش از حذف ارز ترجیحی: قیمت متعارف دام سبک حدود ۳۰۰ هزار تومان و دام سنگین حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ هزار تومان بود.
• پس از حذف ارز ترجیحی: قیمت دام زنده به صورت ناگهانی افزایش یافت و حتی به حدود ۶۰۰ هزار تومان رسید.
• قیمت کنونی: با تعدیل بازار، میانگین قیمت‌ها هم‌اکنون در حدود ۴۷۰ تا ۴۸۰ هزار تومان تثبیت شده است.

تأثیر افزایش قیمت بر تجارت منطقه‌ای و قاچاق دام

افزایش قیمت داخلی دام، معادلات تجارت منطقه‌ای را نیز تغییر داده است. پوریان بیان کرد که در گذشته، دام زنده ایران با قیمتی حدود ۴۰۰ هزار تومان در بازارهای منطقه‌ای خریدار داشت، اما با رشد قیمت‌های داخلی، مزیت اقتصادی برای حضور در برخی بازارهای منطقه‌ای کاهش یافته است.

قاچاق دام دیگر صرفه اقتصادی ندارد

در شرایطی که قیمت دام در داخل کشور بالاتر از بازارهای منطقه‌ای قرار گرفته، قاچاق دیگر مزیت اقتصادی ندارد و همین موضوع باعث شده میزان آن نسبت به گذشته به شدت کاهش یابد و نزدیک به صفر باشد.

وی همچنین به مبادلات رسمی دام اشاره کرد و گفت: هم‌اکنون واردات دام زنده انجام می‌شود و در عین حال صادرات به کشورهایی مانند قطر، امارات، کویت و عراق نیز جریان دارد. اما قیمت‌ها در این بازارها پایین‌تر از نرخ‌های داخلی است و همین مسئله معادلات تجارت دام را تغییر داده است. با در نظر گرفتن هزینه‌های حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های جانبی، صادرات غیررسمی یا قاچاق توجیه اقتصادی خود را از دست داده و بازار به سمت مسیرهای رسمی حرکت کرده است.

تشدید نظارت‌های دامپزشکی و کنترل بیماری‌ها

پوریان در خصوص وضعیت بیماری‌های دامی اظهار داشت که به دلیل ارتباط اقلیمی و مرزی ایران با کشورهای منطقه، احتمال انتقال بیماری‌ها همواره وجود دارد. با این حال، در سال‌های اخیر نظارت‌های دامپزشکی و اقدامات کنترلی به شدت تقویت شده است و مدیریت بیماری‌هایی مانند تب برفکی با جدیت بیشتری دنبال می‌شود.

کنترل‌های بهداشتی در واردات و جابه‌جایی دام

در فرآیند واردات و جابه‌جایی دام، کنترل‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای به طور گسترده اجرا می‌شود تا از ورود دام بیمار و شیوع بیماری جلوگیری به عمل آید.

تأثیر شرایط اقلیمی بر شیوع بیماری‌های دامی

پوریان در پایان به تأثیر شرایط اقلیمی بر بیماری‌های دامی اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که با گرم‌تر شدن هوا، معمولاً میزان شیوع بیماری‌های دامی کاهش می‌یابد. بیماری‌هایی مانند تب برفکی که در فصول سرد شدت می‌گیرند، در فصل گرما فروکش می‌کنند. این روند می‌تواند به ثبات بیشتر در تولید و عرضه دام کمک کند و از بروز بحران‌های بهداشتی جلوگیری نماید.