کشف شواهد ۹ هزار ساله مصرف لبنیات در ایران باستان

باستان‌شناسان در یک پژوهش انقلابی، شواهد بی‌نظیری از مصرف لبنیات در ایران باستان را کشف کرده‌اند که قدمت آن به ۹ هزار سال پیش بازمی‌گردد. این یافته‌ها که در کوه‌های زاگرس به دست آمده‌اند، درک ما را از رژیم غذایی جوامع نوسنگی دگرگون می‌سازند و نشان می‌دهند که بهره‌برداری از محصولات شیری حیوانات اهلی بسیار زودتر از آنچه تصور می‌شد، آغاز شده است.

تحلیل مولکول‌های چربی در سفال‌های کهن

تیم تحقیقاتی با رویکردی نوین، بقایای چربی جذب شده در قطعات سفالی و پروتئین‌های موجود در جرم دندان اسکلت‌های انسانی را مورد بررسی قرار دادند. نتایج این تحقیقات حاکی از استفاده گسترده از شیر بز و گوسفند در هزاره هفتم پیش از میلاد است. این کشف نه تنها مهر تاییدی بر توانایی‌های غذایی انسان‌های آن دوران می‌زند، بلکه نشان می‌دهد که آن‌ها تنها به شکار و مصرف گوشت اکتفا نمی‌کردند و شیر را نیز به عنوان یک منبع پایدار انرژی در برنامه غذایی خود گنجانده بودند.

جالب توجه است که مصرف لبنیات در ایران باستان، همزمان با تحولات مشابهی در آناتولی ترکیه رخ داده است. این همزمانی نشان‌دهنده یک تحول هماهنگ و مستقل در انتشار سبک زندگی کشاورزی و دامپروری در منطقه خاورمیانه است که اهمیت این کشف را دوچندان می‌کند.

نقش زاگرس در اهلی‌سازی بز و گوسفند

منطقه زاگرس از دیرباز به عنوان گهواره اصلی اهلی‌سازی بز و گوسفند شناخته می‌شود و این مطالعه جدید، این جایگاه را بیش از پیش تقویت می‌کند. این پژوهش تایید می‌کند که دامپروری و تولید لبنیات، بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی مردم این منطقه در دوران نوسنگی بوده است. در حالی که باستان‌شناسان پیش از این شواهد مصرف گوشت را در دوران‌های بسیار دورتر یافته بودند، اثبات بهره‌گیری از شیر در عصر نوسنگی در ایران، یک گام علمی بزرگ محسوب می‌شود.

این دستاورد ارزشمند، دریچه‌ای تازه به سوی درک عمیق‌تر سبک زندگی اولین جوامع کشاورز و دامپرور در فلات ایران می‌گشاید و نشان می‌دهد که ریشه‌های فرهنگ غذایی و تمدن ما تا چه اندازه عمیق و پربار است. این یافته‌ها نه تنها برای باستان‌شناسی ایران، بلکه برای درک تاریخ تغذیه بشر در سطح جهانی نیز از اهمیت بالایی برخوردارند.