اسپری بینی همه‌منظوره جدید: انقلابی در پیشگیری از عفونت‌ها و آلرژی

رویکردی نوین در طراحی واکسن‌ها

تیم تحقیقاتی دانشگاه استنفورد، با انتشار نتایج کار خود در ژورنال Science، اعلام کرده است که این واکسن همه‌منظوره، تغییر ریشه‌ای در شیوه طراحی واکسن‌ها در بیش از دو قرن گذشته ایجاد می‌کند. برخلاف واکسن‌های سنتی که بدن را تنها علیه یک عامل بیماری‌زا خاص (مانند ویروس سرخک یا آبله‌مرغان) آموزش می‌دهند، این اسپری بینی سیستم ایمنی را به شیوه‌ای کاملاً متفاوت تحریک می‌کند.

این واکسن، سیستم ایمنی را به معنای کلاسیک آموزش نمی‌دهد، بلکه با شبیه‌سازی شیوه ارتباط سلول‌های ایمنی با یکدیگر، گروهی از گلبول‌های سفید ریه به نام ماکروفاژها را در وضعیت آماده‌باش نگه می‌دارد. این آماده‌باش به ماکروفاژها امکان می‌دهد تا در برابر هر عامل عفونی احتمالی، از جمله ویروس‌ها و باکتری‌ها، به سرعت واکنش نشان دهند.

اثرگذاری و مدت زمان محافظت

در آزمایش‌های حیوانی، اثر این آماده‌باش حدود سه ماه دوام داشته است. پژوهشگران گزارش داده‌اند که این وضعیت هشدار، عبور ویروس‌ها از ریه به بدن را بین صد تا هزار برابر کاهش داده است. در مواردی که ویروس از سد اولیه عبور می‌کرد، سایر اجزای سیستم ایمنی نیز در حالت آماده‌باش قرار داشتند و با سرعت بسیار بالا وارد عمل می‌شدند.

«بالی پولندرن»، استاد میکروبیولوژی و ایمنی‌شناسی دانشگاه استنفورد، توضیح می‌دهد که این واکسن همه‌منظوره پاسخ بسیار گسترده‌تری ایجاد می‌کند. این پاسخ نه تنها در برابر ویروس‌های آنفلوانزا، کرونا و سرماخوردگی، بلکه در برابر تقریباً همه ویروس‌های آزمایش‌شده، چندین نوع باکتری و حتی آلرژن‌ها محافظت ایجاد کرده است. او تأکید دارد که اصل عملکرد این واکسن از نظر علمی، فاصله زیادی با اصول حاکم بر واکسن‌های کلاسیک دارد.

محافظت در برابر باکتری‌های مقاوم

تیم استنفورد همچنین نشان داده است که این واکسن همه‌منظوره در برابر دو گونه باکتری «Staphylococcus aureus» و «Acinetobacter baumannii» نیز اثر محافظتی دارد. این دو باکتری از عوامل مهم عفونت‌های بیمارستانی و عفونت‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک به شمار می‌روند. داده‌ها نشان دادند که واکسن ماکروفاژهای ریه را به گونه‌ای هدایت می‌کند که هم در برابر ویروس‌ها و هم در برابر این باکتری‌ها واکنش سریع و مؤثر نشان دهند.