ناهماهنگی وزارتخانه‌ها و چالش‌های پالایشگاه‌های خصوصی در تأمین خوراک

چالش‌های تأمین خوراک و اولویت صادرات

به گفته دوستی، وزارت نفت در شرایط مازاد خوراک، عرضه مناسبی به بخش خصوصی انجام می‌دهد؛ اما در زمان کاهش خوراک یا وجود امکان صادرات، اولویت به صادرات داده می‌شود. این رویکرد به دلیل اختصاص حدود ۱۴ درصد از محل فروش صادراتی به بودجه‌های مرتبط است، در حالی که چنین سهمی برای وزارت نفت در عرضه خوراک به پالایشگاه‌های داخلی وجود ندارد و همین مسئله تمایل به صادرات را افزایش داده است.

این وضعیت به عنوان یک چالش بزرگ برای بخش خصوصی مطرح شده و رئیس هیئت‌مدیره پالایشگاه نفت آفتاب ابراز امیدواری کرده است که این ناهماهنگی‌ها در آینده نزدیک برطرف شود.

پیامدهای کاهش خوراک بر اشتغال و توسعه

کاهش خوراک تخصیصی به پالایشگاه آفتاب منجر به خالی ماندن بخش قابل توجهی از ظرفیت این مجموعه شده و پیامدهای نامطلوبی به همراه داشته است. این شرایط مستقیماً بر اشتغال، کارآفرینی و پروژه‌های توسعه‌ای شرکت اثر گذاشته و عملاً حرکت به سمت توسعه را متوقف کرده است.

مدیریت شرکت برای حفظ مجموعه ناچار به اتخاذ تدابیر سختگیرانه شده و با کاهش جدی هزینه‌ها تلاش کرده است پالایشگاه را از این شرایط عبور دهد. این تطبیق با شرایط جدید به معنای کوچک‌سازی، کاهش هزینه‌ها و توقف بخشی از برنامه‌های کارآفرینی بوده است.

دوستی با اشاره به اهمیت هر فرصت شغلی، تأکید کرد که انتظار می‌رفت توجه و تمرکز بیشتری بر تأمین خوراک پالایشگاه‌های بخش خصوصی صورت گیرد، زیرا هر یک از این پالایشگاه‌ها ظرفیت ایجاد چندین فرصت شغلی را دارند. وی معتقد است که با یک تصمیم ساده، مانند اصلاح یک قانون یا تغییر در نحوه تخصیص، می‌توان هزاران شغل را در مجموعه آفتاب و سایر پالایشگاه‌های مشابه ایجاد یا احیا کرد.

راهکار توسعه اشتغال در صنعت نفت

یکی از ساده‌ترین و در دسترس‌ترین راهکارها برای توسعه اشتغال در صنعت نفت، توجه به تأمین خوراک برای صنایع پایین‌دستی داخلی است. دوستی توضیح داد که صنعت بالادستی وجود دارد و حتی با تخفیف‌های قابل توجه صادرات انجام می‌شود، در حالی که با اختصاص بخشی از همین مزایا به تولیدکنندگان داخلی می‌توان موج گسترده‌ای از اشتغال ایجاد کرد.

حرکت به سمت زنجیره‌های کم‌وابسته به خوراک نفت خام

رئیس هیئت‌مدیره پالایشگاه نفت آفتاب با تأکید بر تلاش مجموعه برای تطبیق با شرایط متغیر، اعلام کرد که از چند سال گذشته سرمایه‌گذاری روی زنجیره‌هایی با وابستگی مستقیم کمتر به نفت خام و میعانات تخصیصی از سوی وزارت نفت در دستور کار قرار گرفته است.

تولید روغن پایه: گامی به سوی خودکفایی

یکی از این زنجیره‌ها، زنجیره تولید روغن است. دوستی اشاره کرد که طی ۳۳ سال گذشته سرمایه‌گذاری جدیدی در این بخش انجام نشده بود و تنها چهار شرکت در کشور تولید روغن پایه را بر عهده داشتند. با این وجود، واحد جدید روغن‌سازی پالایشگاه آفتاب در حال راه‌اندازی است و پیش‌بینی می‌شود از ابتدای سال ۱۴۰۵ تولید انبوه آغاز شود.

تجهیزات این طرح از اروپا تأمین شده و امکان تولید روغن گروه ۳ در این مجموعه فراهم خواهد شد. اگرچه بخشی از تجهیزات نصب شده، اما برای کنترل هزینه‌ها سرعت اجرای پروژه کاهش یافته است. دوستی توضیح داد که پس از راه‌اندازی کامل تولید روغن گروه یک و افزایش فروش و گردش مالی مجموعه، منابع حاصل صرف تسریع در تکمیل واحد روغن گروه ۳ خواهد شد تا در پایان سال ۱۴۰۵ یا ۱۴۰۶ این محصول نیز به بهره‌برداری برسد.