تحول در سازمان بهزیستی؛ از کاهش وابستگی دولتی تا تقویت مشارکت مردمی

شورای عالی مشورتی و نقش نخبگان

برای تضمین کارشناسی بودن تصمیمات، شورای عالی مشورتی با حضور ۳۱ نفر از نخبگان و متخصصان حوزه‌های توانبخشی، روان‌شناسی و ارتباطات تشکیل شده است. این شورا پیش از اجرای تصمیمات کلان، آن‌ها را از منظر تخصصی بررسی و تکمیل می‌کند.

علاوه بر بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان ملی، سازمان بهزیستی از توان ۲۴ هزار نیروی انسانی در سراسر کشور، بیش از ۲۰ هزار مؤسسه همکار و ۲۵۰۰ مرکز مثبت زندگی استفاده کرده است. این ساختار مشارکتی در هفت سطح، از جمع‌آوری نظرات در مراکز شهرستان‌ها تا تصمیم‌گیری نهایی در شورای تحول اداری مرکزی، نظرات را بررسی و نهایی می‌کند.

«میز مشترک با خیرین» و «پارلمان مشورتی نوجوانان»

«میز مشترک با خیرین، کارآفرینان و مؤسسات بزرگ» با هدف بررسی مسائل و مشکلات مزمن حوزه فعالیت این نهادها و پیگیری راه‌حل‌ها با همکاری دولت و مجلس راه‌اندازی شده است.

با توجه به اینکه حدود ۸۰۰ هزار دانش‌آموز و دانشجوی تحت حمایت سازمان هستند، «پارلمان مشورتی نوجوانان» در دهه فجر راه‌اندازی شد تا دیدگاه‌های نسل‌های جدید (آلفا، بتا و زد) در فرآیند تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری‌ها لحاظ شود.

درگاه مشارکتی و راهبردهای ۱۲‌گانه

سازمان بهزیستی از ایجاد درگاه مشارکتی و سکوی اقتصادی خبر داده است. با دریافت مجوزهای لازم برای شماره حساب اختصاصی، مشارکت هدفمند مردم در سراسر کشور امکان‌پذیر خواهد شد تا هر فرد بتواند منطقه و حوزه مصرف کمک خود را مشخص کند.

راهبردهای ۱۲‌گانه مشارکت شامل موارد زیر است:

• تسهیل صدور مجوز: نخستین راهبرد، تسهیل صدور مجوز برای فعالیت‌های خیرخواهانه و اجتماعی است. آمارها نشان می‌دهد ۶۲ درصد مردم ایران حداقل یک بار کمک خیرخواهانه انجام می‌دهند، اما تنها ۱۱ درصد به صورت سازمان‌یافته فعالیت می‌کنند، که این امر نیاز به تسهیل مسیر فعالیت رسمی را برجسته می‌سازد.
• جهش در صدور مجوزها: در سال ۱۴۰۳، جهش قابل توجهی در صدور مجوزها رخ داده است. سازمان بهزیستی طبق اعلام مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسب‌وکار، رتبه سوم رضایت‌مندی را در میان ۴۴ دستگاه اجرایی کسب کرده است.
• نظارت مشارکتی: دومین راهبرد، «نظارت مشارکتی بر مراکز و مؤسسات» است. با توجه به وجود بیش از ۲۰ هزار مرکز، از ظرفیت مؤسسات و خانواده‌ها برای نظارت استفاده می‌شود. الگوی «انجمن اولیا و مربیان» برای نظارت بر حدود ۳۵۰۰ مرکز توانبخشی روزانه و شبانه‌روزی، افزایش مشارکت خانواده‌ها و توانمندسازی مراکز اجرا شده است.
• توسعه موضوعی و جغرافیایی: در حوزه اجتماعی، از ظرفیت شبکه‌های ملی و استانی و مجموعه‌های فعال در کسب‌وکارهای اجتماعی برای ارتقای نظارت، آموزش و کیفیت خدمات بهره گرفته شده است. هدف این است که فعالیت‌های خیرخواهانه از حوزه‌های سنتی فراتر رفته و در زمینه‌های نوین مانند هوش مصنوعی، توانمندسازی نوین، اشتغال پایدار و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی گسترش یابد.

سازمان بهزیستی به دنبال ایجاد توازن در فعالیت‌های شبکه‌ای و هدایت تشکل‌ها به سمت پاسخگویی به مسائل روز جامعه است تا مشارکت‌های مردمی در قلمروهای نوین زندگی اجتماعی نیز نقش‌آفرینی کنند.