توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی: گامی بلند در مسیر امنیت انرژی و درآمدزایی

اهمیت و ضرورت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

موضوع استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر از سال ۱۳۷۲ در کشور مطرح شده است. عواملی چون افزایش امنیت انرژی، جبران ناترازی تولید و مصرف در بازه‌های زمانی کوتاه‌تر، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، حفظ محیط‌زیست از طریق کاهش مصرف سوخت‌هایی مانند مازوت و افزایش راندمان انرژی، صنعت برق را به سمت بهره‌گیری هرچه بیشتر از این منابع سوق داده‌اند.

استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد تولید انرژی کشور از اهمیت بالایی برخوردار است، به‌ویژه برای کشوری مانند ایران که از ظرفیت‌های مناسب در حوزه انرژی خورشیدی و در برخی مناطق در حوزه انرژی بادی برخوردار است.

آغاز طرح خرید تضمینی برق خورشیدی

در راستای توسعه این بخش، از سال ۱۳۹۵ و در پی مصوبه وزارت نیرو درباره خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر، عقد قرارداد خرید تضمینی برق خورشیدی از مشترکان غیردولتی آغاز شد. اقدامات فرهنگ‌سازی در این حوزه، به افزایش قابل توجه استقبال شهروندان منجر شد؛ به‌طوری که در سال ۱۳۹۶، میزان قراردادها و ثبت‌نام مشترکان نسبت به سال ۱۳۹۵ رشد چشمگیری داشت.

در سال‌های گذشته، سرمایه‌گذاری در این طرح بر عهده مشترک متقاضی بوده و شرکت توزیع برق تهران بزرگ موظف است با تمامی مشترکان متقاضی نصب مولد خورشیدی، قرارداد خرید تضمینی برق با مدت ۲۰ سال منعقد کند.

چگونه صاحب نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی شویم؟

متقاضیان تاسیس نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی می‌توانند با ثبت‌نام در سامانه مهرسان (mehrsun.ir) یا مراجعه حضوری به شرکت‌های توزیع نیروی برق، نسبت به دریافت مجوزهای لازم و عقد قرارداد خرید تضمینی برق اقدام کنند. متقاضی موظف است تجهیزات مورد نیاز را شخصاً تهیه و با همکاری وزارت نیرو نصب کند. پس از نصب، کنتور مربوطه متصل شده و وزارت نیرو هزینه برق تولیدی را به‌صورت ماهانه به مشترک پرداخت می‌کند.

مسئولان تأکید کرده‌اند که این نیروگاه‌ها، به‌ویژه در ساعات اوج مصرف، می‌توانند بخش قابل‌توجهی از نیاز برق ساختمان‌ها را تأمین کرده و نقش مؤثری در افزایش پایداری و امنیت تأمین برق کلان‌شهر تهران ایفا کنند.

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در تهران

کامبیز ناظریان، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ، اخیراً از نصب و راه‌اندازی بالاترین ظرفیت نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی بر روی یک‌هزار نقطه شامل ساختمان‌های اداری، مسکونی، تجاری و عمومی در شهر تهران خبر داده است. علاوه بر این، طرح‌های دیگری نیز در بیش از ۱۵۰۰ نقطه دیگر در پایتخت در دست اجراست.

بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، پیش‌بینی می‌شود پیش از آغاز پیک مصرف تابستان سال آینده، ظرفیت انرژی خورشیدی پشت‌بامی شهر تهران به ۱۲۰ مگاوات برسد. این نیروگاه‌ها نقش مهمی در تأمین نیاز برق ساختمان‌ها و افزایش پایداری شبکه در ساعات اوج مصرف خواهند داشت.

حمایت‌های مالی و مزایای اقتصادی

قیمت خرید تضمینی برق خورشیدی در سال جاری به ازای هر کیلووات، ۳ هزار و ۸۲۰ تومان تعیین شده و قراردادها شامل ضریب افزایشی برای سال‌های آینده نیز خواهد بود.

در حوزه حمایت‌های مالی، تسهیلاتی تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان با نرخ سود ۱۴ درصد و بازپرداخت پنج‌ساله برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی پیش‌بینی شده است. این تسهیلات تا ۸۰ درصد هزینه ساخت نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس را پوشش می‌دهد و دوره بازگشت سرمایه این طرح حدود ۴ تا ۵ سال برآورد می‌شود.

افرادی که اقدام به نصب این نیروگاه‌ها می‌کنند، علاوه بر استفاده از برق تولیدی در مشاعات ساختمان، امکان فروش برق مازاد به شبکه را نیز خواهند داشت. این اقدام ضمن ایجاد درآمدی پایدار برای خانوارها، موجب افزایش ارزش ملک آن‌ها نیز می‌شود.

شرایط و مزایای نصب نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی

شرایط نصب

• یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی به‌طور میانگین به حدود ۶۰ مترمربع فضا نیاز دارد.
• استحکام و طول عمر ساختمان از اهمیت بالایی برخوردار است.
• در ساختمان‌های چندطبقه، کسب رضایت تمامی ساکنان برای استفاده از مشاعات ضروری است؛ چراکه مالکیت نیروگاه بر اساس کد اشتراک برق مشاعات ثبت می‌شود.

مزایای تاسیس نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی

احداث نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی، به‌ویژه در شهری مانند تهران که با محدودیت فضای باز مواجه است، یک مزیت مهم محسوب می‌شود. با متقاضیان این طرح، قرارداد خرید تضمینی برق به مدت ۲۰ سال منعقد خواهد شد و برق تولیدی با قیمتی بالاتر از مبلغی که مشترک برای مصرف برق به وزارت نیرو پرداخت می‌کند، خریداری می‌شود. در این شرایط، مشترک می‌تواند هم از برق تولیدی برای مصرف خود استفاده کند و هم مازاد آن را به شبکه توزیع برق تزریق کند.