گزارش جامع از اقدامات منابع طبیعی و آبخیزداری بوشهر: از ذخیره آب تا توسعه حرا و انرژی خورشیدی

اهمیت آبخیزداری و ذخیره آب باران

با توجه به عرض ۶۰ کیلومتری استان بوشهر و مجاورت برخی مناطق با دریا، احداث آبخوان‌ها و سازه‌های آبخیزداری به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارها برای جلوگیری از هدر رفت آب باران و کمک به گسترش و بهبود کیفیت مراتع معرفی شد. این اقدامات همچنین در پیشگیری از تخریب‌های ناشی از سیلاب‌ها نقش حیاتی دارند.

• ذخیره بی‌سابقه آب: امسال، ۹۰۹ سازه آبخیزداری در حوضه آبریز استان بوشهر، ۳۵ میلیون متر مکعب آب حاصل از بارندگی را ذخیره کرده‌اند که در سال‌های اخیر کم‌سابقه بوده است.
• نیاز به مشارکت خیرین: با توجه به خشکسالی‌های اخیر و کمبود آب شیرین، اجرای طرح‌های آبخوان‌داری از اولویت‌های اصلی است که نیازمند حمایت و همکاری خیرین است.

مقابله با فرسایش بادی و ریزگردها

فرسایش بادی یکی از چالش‌های مهم زیست‌محیطی در استان بوشهر است که منجر به بروز ریزگردها می‌شود. در حال حاضر، ۱۱ کانون فرسایش بادی به مساحت ۵۲۶ هزار و ۶۶۴ هکتار در استان شناسایی شده که پنج کانون آن در سه شهرستان دارای اکوسیستم بیابانی قرار دارند.

• اقدامات اجرایی: برای مبارزه با این پدیده، اقداماتی نظیر تعبیه هلالی‌های فلسی و توزیع بذر میان مرتعداران انجام شده است.

طرح زراعت چوب با آب‌های خاکستری

استفاده بهینه از پساب‌ها و آب‌های خاکستری به عنوان یک راهکار نوآورانه برای توسعه پایدار مطرح شده است. تفاهم‌نامه‌ای با شرکت آب و فاضلاب استان برای راه‌اندازی زراعت چوب با بهره‌گیری از ۴۰ هزار متر مکعب آب خاکستری ورودی به محیط زیست منعقد شده است.

• پتانسیل اقتصادی: ۲۰۰ هکتار از اراضی اطراف شهرها که دارای شبکه فاضلاب هستند، در مجاورت پساب‌ها قرار دارند. با توجه به تسهیلات دولتی و برآورد سود خالص هفت میلیارد ریالی برای هر هکتار، این طرح با استقبال خوبی مواجه خواهد شد.

توسعه جنگل‌های حرا

جنگل‌های حرا نقش بسیار مهمی در حفظ اکوسیستم‌های منطقه‌ای و سواحل دارند. حرا به عنوان یکی از مهمترین و ارزشمندترین گونه‌های مانگرو در استان بوشهر شناخته می‌شود که در حال حاضر حدود ۴۶۰ هکتار از اراضی مناطق و سواحل استان را پوشش داده است.

• همکاری با پتروشیمی‌ها: با استفاده از ظرفیت بومی‌سازی و همکاری ۱۵ شرکت پتروشیمی و تشکیل کنسرسیوم، زمینه برای توسعه ۶۰۰ هکتاری جنگل‌های حرا در بخش‌های جنوبی استان بوشهر، به ویژه در منطقه خورخان دیر، فراهم شده است.

اعتبارات و چالش‌ها

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان بوشهر به میزان اعتبارات مصوب و چالش‌های موجود نیز اشاره کرد.

• اعتبارات کشاورزی: اعتبار مصوب فصل کشاورزی سال جاری چهار هزار میلیارد ریال بوده که ۳۸ درصد آن هزینه شده است.
• اعتبارات آبخیزداری: دو هزار و ۸۳۲ میلیارد و ۸۸۰ میلیون ریال اعتبار مصوب برای ۲۵ پروژه آبخیزداری در سال جاری اختصاص یافته و ۶۷ طرح نیز از محل اعتبارات تملک دارایی استانی و ملی در دست اجراست.
• کمبود نیرو: این اداره کل با کمبود ۴۰ درصدی نیرو مواجه است که با همکاری نیروهای ستادی جبران می‌شود.

وضعیت جنگل‌ها و مراتع

استان بوشهر با وسعت جنگلی محدود و مراتع گسترده، نیازمند مدیریت دقیق و حفاظت است.

• جنگل‌های دست کاشت: تنها ۱.۸ درصد از اراضی استان بوشهر جنگل است. از مجموع ۳۲۰ هزار و ۷۷۱ هکتار اراضی جنگلی، ۲۸ هزار و ۶۰۰ هکتار آن دست کاشت هستند.
• گونه‌های غالب: جنگل‌های استان بیشتر شامل درختان کنار، بادام کوهی و بنه هستند و تنها ۱.۵۸ درصد از وسعت جنگل‌های کشور را تشکیل می‌دهند.
• حفاظت از اراضی ملی: بالغ بر یک میلیون و ۷۳۹ هزار هکتار از اراضی استان ملی است که با کمک ۲۵۷ جنگل‌بان آموزش‌دیده، اقداماتی برای پیشگیری از قاچاق چوب، اطفای حریق و حفاظت از این اراضی انجام می‌شود.
• مدیریت مراتع: وسعت مراتع استان یک میلیون و ۱۸۹ هزار هکتار است که ۴۶ هزار و ۸۱ هکتار آن توسط مردم مدیریت می‌شود. تنها ۹ هزار و ۳۱۴ هکتار از این مراتع درجه یک هستند.

واگذاری اراضی برای نیروگاه خورشیدی

در راستای رفع مشکل ناترازی انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، یک هزار و ۷ هکتار از اراضی تحت تولیت منابع طبیعی برای احداث نیروگاه خورشیدی به شرکت توزیع نیروی برق و مجریان عامل واگذار شده است.

هفته منابع طبیعی و روز درختکاری

هفته منابع طبیعی امسال از نهم تا ۱۵ اسفندماه با شعار «سرمایه‌گذاری در منابع طبیعی زمینه‌ساز تولید پایدار» برگزار می‌شود. هدف اصلی این هفته، آگاهی‌بخشی درباره اهمیت منابع طبیعی، جلب مشارکت عمومی و ایجاد عزم ملی برای پویش‌های درختکاری است.

• برنامه نمادین: برنامه روز درختکاری به شکل نمادین در روستای ابوالفیروز دشتستان برگزار خواهد شد و از مردم و مسئولان برای مشارکت در این طرح دعوت شده است.