افزایش ۶۶ درصدی نرخ گاز برای پتروشیمی‌ها و صنایع انرژی‌بر

افزایش چشمگیر نرخ گاز برای صنایع مختلف

بر اساس ابلاغیه اخیر، نرخ سوخت برای پتروشیمی‌ها، پالایشگاه‌ها، تلمبه‌خانه‌ها و واحدهای احیا فولاد (به جز کوره‌های بلند و مصارف عمومی) از ۶۸۱۸ تومان در دی‌ماه به ۱۱۳۵۱ تومان در بهمن‌ماه افزایش یافته است که نشان‌دهده رشد ۶۶ درصدی است.

• گاز مصرفی واحدهای تولید فلزات (شامل کوره‌های بلند و کانی‌های فلزی): از ۵۱۱۳ تومان در دی‌ماه به ۸۵۱۳ تومان در بهمن‌ماه.
• گاز صنایع سیمان: از ۱۷۰۴ تومان در دی‌ماه به ۲۸۳۷ تومان در بهمن‌ماه.
• گاز سایر صنایع: از ۱۱۳۶ تومان در دی‌ماه به ۱۸۹۲ تومان در بهمن‌ماه.

پیامدهای افزایش نرخ گاز بر صنایع انرژی‌بر

این افزایش ۶۶ درصدی نرخ گاز در شرایطی اعمال شده که بخش تولید کشور از پیش تحت فشارهای شدید قرار داشت. این تصمیم در زمان وجود محدودیت‌های ساختاری در تامین انرژی اتخاذ شده و آثار آن فراتر از یک تغییر قیمت ساده است. در واقع، این افزایش نرخ، فشار مضاعفی را بر صنایعی وارد کرده که از پیش با نااطمینانی در دسترسی به انرژی مواجه بوده‌اند.

صنایع انرژی‌بر، به‌ویژه فولاد و پتروشیمی، بیشترین آسیب را از این سیاست متحمل می‌شوند. مزیت رقابتی این صنایع در ایران، طی سال‌های گذشته عمدتاً بر پایه دسترسی به انرژی ارزان شکل گرفته بود. افزایش ناگهانی و قابل‌توجه نرخ گاز، این مزیت را در مقایسه با رقبای منطقه‌ای به‌شدت تضعیف کرده و هزینه تولید را به سطوحی رسانده است که توان رقابت در بازارهای صادراتی را کاهش می‌دهد. این موضوع در کنار قطع انرژی صنایع دوچندان می‌شود.

چنین شرایطی، حفظ سهم بازار برای تولیدکنندگان داخلی را به مساله‌ای جدی تبدیل می‌کند و خطر از دست رفتن هرچه بیشتر مشتریان صنایع فولاد، پتروشیمی و دیگر صنایع وجود دارد.

محدودیت‌های تامین انرژی و تاثیر آن بر تولید

هم‌زمان با افزایش قیمت، محدودیت‌های شدید در تامین انرژی نیز ادامه دارد. در تابستان، صنایع با قطعی برق درگیر هستند و در زمستان نیز قطعی گاز صنایع را تحت تأثیر قرار داده است. این وضعیت برای صنایع فولاد و پتروشیمی که به شدت وابسته به گاز هستند، شدیدتر است و امکان برنامه‌ریزی پایدار تولید را از صنایع سلب کرده است.

• سقف مصرف روزانه گاز صنایع فولادی کشور در برخی مقاطع به حدود ۳۴ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
• محدودیت‌هایی تا ۳۰ و حتی ۴۰ درصد در تامین گاز اعمال شده است.
• گاز بسیاری از واحدهای پتروشیمی، به‌ویژه تولیدکنندگان اوره، به‌طور کامل قطع شده و این واحدها ناچار به خروج از مدار تولید شده‌اند.

پیامد این وضعیت، کاهش تولید صنایع، توقف یا نیمه‌تعطیلی خطوط تولید است. همچنین به دنبال گران‌شدن گاز مصرفی و افزایش هزینه‌های تولید، بهای تمام‌شده محصولات نیز افزایش می‌یابد. چنین وضعیتی در نهایت، تضعیف توان رقابتی صنعت ایران را در بازارهای جهانی در پی دارد.