توصیه‌های پزشکی برای سلامت مردان: از غربالگری پروستات تا خطرات مکمل‌ها

دکتر حسن رفیعی مهر، متخصص خون‌شناسی و آزمایشگاه، بر اهمیت تشخیص زودهنگام بیماری‌ها از طریق چکاپ‌های منظم تأکید کرد. وی با اشاره به شیوع برخی بیماری‌ها در مردان و همچنین شرایط خاص جغرافیایی همدان، توصیه‌هایی برای حفظ سلامت و پیشگیری از عوارض جدی ارائه داد.

غربالگری سرطان پروستات: حیاتی برای مردان بالای ۴۰ سال

دکتر رفیعی مهر توضیح داد که غربالگری سرطان پروستات شامل دو اقدام اصلی است که مردان بالای ۴۰ سال باید حداقل سالی یک‌بار آن را انجام دهند:

• آزمایش خون PSA: اندازه‌گیری پروتئینی به نام «آنتی‌ژن اختصاصی پروستات» در خون.
• معاینه دیجیتال رکتال (DRE): شناسایی هرگونه تغییر فیزیکی در بافت پروستات توسط پزشک.

انجام منظم این دو روش نقش تعیین‌کننده‌ای در تشخیص زودرس و درمان به‌موقع سرطان پروستات دارد.

تشخیص و پیشگیری از دیابت: پایش منظم قند خون

دیابت هم در کودکان و هم در بزرگسالان مشاهده می‌شود و نمی‌توان سن مشخصی برای آغاز غربالگری آن تعیین کرد. بااین‌حال، توصیه می‌شود افراد هر شش ماه تا یک سال آزمایش قند خون انجام دهند.

اگر قند خون ناشتا بیش از ۱۲۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد و این عدد در دو نوبت تکرار شود، فرد مشکوک به دیابت است. در این صورت، آزمایش‌های تکمیلی شامل هموگلوبین A1C، قند خون رندوم و تست قند دوساعته ضروری است.

برای پیشگیری از دیابت، حفظ قند ناشتا زیر سطح خطر (کمتر از ۱۲۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر) بسیار مهم است و اگر از این حد فراتر رود، بررسی علل و اقدام درمانی ضروری است.

چکاپ‌های سالانه: گامی اساسی در حفظ سلامت

دکتر رفیعی مهر تأکید کرد که حداقل فاصله انجام چکاپ در مردانی که مشکل خاصی ندارند، یک سال است و انجام سالانه چکاپ کامل ضروری است. همچنین توصیه می‌شود هر ۱۰ سال یک‌بار چکاپ جامع‌تری انجام شود. آزمایش‌های سالانه باید شامل بررسی قند خون، چربی خون، اوره و سایر شاخص‌های ضروری باشد.

غلظت خون در همدان: یک چالش جغرافیایی

به دلیل ارتفاع شهر همدان از سطح دریا، میزان هموگلوبین در مردان این منطقه معمولاً یک تا دو گرم بالاتر از میانگین کشوری است که می‌تواند خطر افزایش غلظت خون را در پی داشته باشد. غلظت خون می‌تواند زمینه‌ساز مشکلاتی همچون سکته قلبی، سکته مغزی، فشارخون بالا و سایر عوارض جدی شود.

برای بررسی غلظت خون، اندازه‌گیری سطح هموگلوبین، هماتوکریت و تعداد گلبول‌های قرمز ضروری است و این آزمایش‌ها باید حداقل سالی یک‌بار انجام شوند تا از بروز پرخونی پیشگیری شود.

عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی

قند خون، چربی خون، بیماری‌های مزمن و التهاب‌ها از جمله ریز فاکتورهای زمینه‌ساز بیماری‌های قلبی و عروقی هستند. بنابراین، توصیه می‌شود فشارخون و آنزیم‌های قلبی به‌صورت منظم اندازه‌گیری شود.

خطرات سیگار، الکل و مصرف بی‌رویه مکمل‌ها

دکتر رفیعی مهر مصرف سیگار و الکل را از مهم‌ترین عوامل مستعدکننده بیماری‌های ریوی، کبدی، قلبی و اختلالات سیستم خون‌ساز دانست. سیگار می‌تواند سبب کمبود اکسیژن، افزایش غلظت خون و پرخونی شود. الکل نیز با تأثیر بر کبد و اختلال در سنتز فاکتورهای انعقادی، می‌تواند مشکلات متعددی ایجاد کند و حتی موجب کمبود برخی ویتامین‌ها و کم‌خونی شود.

وی همچنین هشدار داد که مصرف مکمل‌های دارویی بیشترین تأثیر را بر سیستم خون‌ساز دارد و برخی مکمل‌های مورداستفاده در بدنسازی ممکن است بر عملکرد کلیه، قلب و عروق اثر منفی بگذارند. مصرف مکمل‌ها تنها در صورت تجویز پزشک یا داشتن مجوز رسمی بلامانع است.

افرادی که مکمل‌های پروتئینی، چربی‌سوز یا کراتین مصرف می‌کنند، باید آزمایش‌های زیر را به‌ویژه در موارد مصرف دوز بالا یا استفاده طولانی‌مدت انجام دهند:

• آزمایش عملکرد کلیه (Creatinine, BUN)
• آزمایش عملکرد کبد (ALT, AST)
• آزمایش ادرار
• اندازه‌گیری آنزیم‌های کبدی
• کنترل فشارخون
• بررسی قند خون
• انجام نوار قلب در صورت بروز تپش قلب

سرطان روده بزرگ و اهمیت تشخیص زودهنگام

این متخصص خون‌شناسی به شیوع سرطان روده بزرگ در مردان نیز اشاره کرد و گفت که این بیماری را می‌توان از طریق بیومارکرها و مارکرهای تشخیصی شناسایی کرد و در صورت تشخیص زودهنگام، درمان مؤثرتر خواهد بود.

در پایان، دکتر رفیعی مهر تأکید کرد که فرهنگ‌سازی برای انجام چکاپ‌های منظم می‌تواند نقش مهمی در کاهش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های مزمن و سرطان‌ها داشته باشد و مردان باید سلامت خود را جدی بگیرند.