اهمیت چکاپ‌های منظم برای مردان: راهنمای کامل پیشگیری از بیماری‌های خاموش

غربالگری سرطان پروستات: تشخیص زودهنگام

دکتر رفیعی مهر با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام سرطان پروستات، افزود که غربالگری پروستات شامل دو اقدام اصلی است: آزمایش خون PSA و معاینه دیجیتال رکتال (DRE). او توصیه کرد که مردان بالای ۴۰ سال باید حداقل سالی یک‌بار این غربالگری را انجام دهند.

در آزمایش PSA، میزان پروتئینی به نام «آنتی‌ژن اختصاصی پروستات» در خون اندازه‌گیری می‌شود و معاینه DRE نیز به پزشک کمک می‌کند هرگونه تغییر فیزیکی در بافت پروستات را شناسایی کند. انجام منظم این دو روش می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تشخیص زودرس و درمان به‌موقع داشته باشد.

غربالگری دیابت: بدون محدودیت سنی

این متخصص خون‌شناسی و آزمایشگاه با بیان اینکه دیابت هم در کودکان و هم در بزرگسالان مشاهده می‌شود، تصریح کرد که نمی‌توان سن مشخصی را برای آغاز غربالگری دیابت تعیین کرد. با این حال، توصیه می‌شود افراد هر شش ماه تا یک سال آزمایش قند خون انجام دهند.

• قند خون ناشتا: اگر بیش از ۱۲۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد و این عدد در دو نوبت تکرار شود، فرد مشکوک به دیابت است.
• آزمایش‌های تکمیلی: شامل هموگلوبین A1C، قند خون رندوم و تست قند دوساعته.
• پیشگیری: برای پیشگیری از دیابت، قند ناشتا باید زیر سطح خطر نگه داشته شود و اگر بیش از ۱۲۰ باشد، بررسی علل و اقدام درمانی ضروری است.

چکاپ سالانه: حداقل استاندارد سلامت مردان

دکتر رفیعی مهر تأکید کرد که حداقل فاصله انجام چکاپ در مردانی که مشکل خاصی ندارند، یک سال است و انجام سالانه چکاپ کامل ضروری است. همچنین توصیه می‌شود هر ۱۰ سال یک‌بار چکاپ جامع‌تری انجام شود. آزمایش‌های سالانه باید شامل بررسی قند خون، چربی خون، اوره و سایر شاخص‌های ضروری باشد.

وی همچنین درباره غلظت خون عنوان کرد که این عارضه می‌تواند زمینه‌ساز مشکلاتی همچون سکته قلبی، سکته مغزی، فشارخون بالا و سایر عوارض جدی شود. برای بررسی غلظت خون، اندازه‌گیری سطح هموگلوبین، هماتوکریت و تعداد گلبول‌های قرمز ضروری است و این آزمایش‌ها باید حداقل سالی یک‌بار انجام شوند تا از بروز پرخونی پیشگیری شود.

ریسک فاکتورهای بیماری‌های قلبی و عروقی

قند خون، چربی خون، بیماری‌های مزمن و التهاب‌ها از جمله ریسک فاکتورهای زمینه‌ساز بیماری‌های قلبی و عروقی هستند. بنابراین، توصیه می‌شود فشارخون و آنزیم‌های قلبی به‌صورت منظم اندازه‌گیری شود.

سیگار و الکل: عوامل تشدیدکننده بیماری‌ها

مصرف سیگار و الکل از مهم‌ترین عوامل مستعدکننده بیماری‌های ریوی، کبدی، قلبی و اختلالات سیستم خون‌ساز هستند:

• سیگار: می‌تواند سبب کمبود اکسیژن، افزایش غلظت خون و پرخونی شود.
• الکل: با تأثیر بر کبد و اختلال در سنتز فاکتورهای انعقادی، می‌تواند مشکلات متعددی ایجاد کند و حتی موجب کمبود برخی ویتامین‌ها و کم‌خونی شود.

هشدار درباره مصرف خودسرانه مکمل‌ها

دکتر رفیعی مهر هشدار داد که مصرف مکمل‌های دارویی بیشترین تأثیر را بر سیستم خون‌ساز دارد و برخی مکمل‌های مورداستفاده در بدنسازی ممکن است بر عملکرد کلیه، قلب و عروق اثر منفی بگذارند. مصرف مکمل‌ها تنها در صورت تجویز پزشک یا داشتن مجوز رسمی بلامانع است.

افرادی که مکمل‌های پروتئینی، چربی‌سوز یا کراتین مصرف می‌کنند، باید آزمایش‌های عملکرد کلیه (Creatinine, BUN)، آزمایش عملکرد کبد (ALT, AST) و آزمایش ادرار اندازه‌گیری آنزیم‌های کبدی را انجام دهند. همچنین کنترل فشارخون و بررسی قند خون در صورت بروز تپش قلب، انجام نوار قلب به‌ویژه در موارد مصرف دوز بالا یا استفاده طولانی‌مدت، از پایش‌های ضروری است.

غربالگری سرطان روده بزرگ

این متخصص با اشاره به شیوع سرطان روده بزرگ در مردان گفت که این بیماری را می‌توان از طریق بیومارکرها و مارکرهای تشخیصی شناسایی کرد و در صورت تشخیص زودهنگام، درمان مؤثرتر خواهد بود.

دکتر رفیعی مهر در پایان تأکید کرد که فرهنگ‌سازی برای انجام چکاپ‌های منظم می‌تواند نقش مهمی در کاهش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های مزمن و سرطان‌ها داشته باشد و مردان باید سلامت خود را جدی بگیرند.