الگوریتم ایکس و گرایش کاربران به دیدگاه‌های محافظه‌کارانه: یافته‌های یک پژوهش

روش‌شناسی پژوهش و گروه‌های آزمایشی

این پژوهش که نتایج آن در نشریه معتبر «نیچر» منتشر شده، در سال ۲۰۲۳ و با مشارکت ۴۹۶۵ کاربر فعال آمریکایی انجام گرفت. محققان شرکت‌کنندگان را به طور تصادفی به دو گروه تقسیم کردند: گروه اول از فید الگوریتمی «For You» استفاده می‌کردند که محتوا را بر اساس علایق کاربر نمایش می‌دهد، و گروه دوم فید زمانی (Chronological) را مشاهده می‌کردند که پست‌ها را به ترتیب زمان انتشار نشان می‌دهد. هدف از این تقسیم‌بندی، اندازه‌گیری دقیق تغییرات در رفتار آنلاین و نگرش‌های سیاسی افراد بود.

نتایج حیرت‌انگیز: گرایش به محافظه‌کاری

نتایج این تحقیق نشان داد کاربرانی که از فید زمانی به فید الگوریتمی منتقل شدند، تعامل بیشتری با محتوا از خود نشان دادند. مهم‌تر اینکه، این گروه در برخی موضوعات سیاسی به مواضع محافظه‌کارانه‌تر نزدیک شدند. برای مثال:

• اولویت‌های سیاسی: آنها به موضوعاتی مانند تورم، مهاجرت و جرم، که معمولاً در گفتمان جمهوری‌خواهان از اولویت بالایی برخوردارند، اهمیت بیشتری دادند.
• دیدگاه در مورد ترامپ: با احتمال بیشتری، تحقیقات قضایی علیه دونالد ترامپ را اقدامی ناعادلانه یا سیاسی توصیف کردند.
• جنگ اوکراین: در ارزیابی جنگ اوکراین، دیدگاه‌های آنها به مواضع نزدیک‌تر به روسیه متمایل شد.

نکته قابل توجه دیگر، عدم تقارن در تأثیر الگوریتم بود. کاربرانی که از فید الگوریتمی به فید زمانی بازگشتند، تغییر معناداری در نگرش سیاسی خود نشان ندادند. این امر حاکی از آن است که فعال شدن الگوریتم اثرگذار بوده، اما خاموش کردن آن لزوماً همان اثر را معکوس نکرده است.

محتوای الگوریتمی و پایداری اثر

بررسی محتوای نمایش‌داده‌شده به کاربران، پرده از سازوکار الگوریتم ایکس برداشت. این الگوریتم سهم بیشتری از محتوای محافظه‌کارانه را در معرض دید قرار می‌دهد و همزمان از میزان نمایش پست‌های رسانه‌های خبری سنتی می‌کاهد. علاوه بر این، کاربرانی که در معرض فید الگوریتمی قرار گرفتند، بیشتر حساب‌های فعالان سیاسی محافظه‌کار را دنبال کردند. این رفتار حتی پس از تغییر تنظیمات فید نیز ادامه یافت که می‌تواند توضیح دهد چرا اثر الگوریتم پایدار مانده است.

تأثیر بر وابستگی حزبی و قطبی‌شدن عاطفی

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که الگوریتم تأثیر معناداری بر وابستگی حزبی افراد یا میزان «قطبی‌شدن عاطفی» آنها نداشته است. به عبارت دیگر، افراد لزوماً حزب خود را تغییر نداده‌اند، اما در اولویت‌های سیاستی و برداشت از رویدادهای جاری دچار جابه‌جایی شده‌اند که خود می‌تواند پیامدهای مهمی در پی داشته باشد.

اهمیت و هشدار پژوهش

این تحقیق که به صورت مستقل و بدون همکاری مستقیم با پلتفرم ایکس انجام شده، یکی از معدود آزمایش‌های میدانی در مقیاس بزرگ درباره اثر مستقیم الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی بر نگرش سیاسی کاربران به شمار می‌رود. نویسندگان در جمع‌بندی خود هشدار می‌دهند که الگوریتم‌های پیشنهاد محتوا می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی به دیدگاه‌های سیاسی و رفتار آنلاین کاربران ایفا کنند؛ نقشی که ممکن است حتی پس از تغییر تنظیمات فنی نیز ادامه یابد.

این یافته‌ها اهمیت درک عمیق‌تر از تأثیر الگوریتم‌های پلتفرم‌های اجتماعی بر دموکراسی و افکار عمومی را دوچندان می‌کند و لزوم شفافیت و مسئولیت‌پذیری بیشتر از سوی این پلتفرم‌ها را گوشزد می‌کند.