تحقق ۸۶ درصدی درآمدهای مالیاتی و هوشمندسازی نظام مالیاتی کشور

سازمان امور مالیاتی کشور از دستیابی به ۸۶ درصد از درآمدهای مالیاتی هدف‌گذاری شده در سال جاری خبر داد. این موفقیت در سایه هوشمندسازی نظام مالیاتی و رویکرد تعاملی با اصناف و فعالان اقتصادی حاصل شده است. سید محمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان امور مالیاتی، ضمن اشاره به چالش‌های سال گذشته، بر اهمیت رفع تبعیض و ارتقای عدالت مالیاتی به عنوان هدف اصلی این سازمان تاکید کرد.

عملکرد سازمان امور مالیاتی در سال ۱۴۰۴

سید محمدهادی سبحانیان در یک نشست خبری با اصحاب رسانه، عملکرد سازمان امور مالیاتی در سال ۱۴۰۴ را تشریح کرد. وی اظهار داشت که سال گذشته، سالی متفاوت و دشوار برای سازمان بوده است، اما با وجود شرایط خاص، این سازمان توانسته با حداکثر توان به تکالیف قانونی خود عمل کند. تمرکز بر مؤدیان، اصناف و مشاغل خرد، یکی از تدابیر کلیدی بوده که به گفته سبحانیان، نتایج مثبتی به همراه داشته است.

«سال گذشته به نسبت سال‌های قبل، سال متفاوت و سختی را پشت سر گذاشتیم. ما با توجه به شرایط سعی کردیم به تکالیف قانونی خود با توان حداکثری عمل کنیم و در حوزه مؤدیان، اصناف و مشاغل خرد کار را دنبال کنیم و به نظر می‌رسد تدابیر اتخاذ شده پاسخگو بود و توانستیم امسال را با همکاری کامل اصناف پشت سر بگذاریم.»

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور تاکید کرد که در حوزه مالیات‌ستانی از بازارها و اصناف، هیچ اعتراضی مشاهده نشده است. این امر نتیجه جلسات فشرده با اتحادیه‌ها، اصناف و بازاریان و اتخاذ رویکرد مبتنی بر داده در مالیات‌ستانی است که میزان چانه‌زنی را به حداقل رسانده است.

هوشمندسازی و عدالت مالیاتی

سبحانیان هوشمندسازی نظام مالیاتی را یکی از دستاوردهای مهم سال‌های اخیر دانست که نتایج آن اکنون قابل مشاهده است. وی خاطرنشان کرد که اگرچه این تغییرات به معنای رضایت صد درصدی نیست، اما در مقایسه با گذشته، شاهد تغییرات محسوس و مثبتی بوده‌ایم.

هدف اصلی سازمان، علاوه بر تأمین بودجه کشور، رفع تبعیض و ارتقای عدالت مالیاتی است. این رویکرد جدید، در تضاد با چالش‌های پنج‌گانه نظام سنتی مالیات‌ستانی قرار دارد که شامل موارد زیر بود:

• عدم حسابرسی با کیفیت و استاندارد به دلیل عدم تناسب حجم پرونده‌ها و مأمورین مالیاتی.
• عدم پیش‌بینی‌پذیری اقتصادی به دلیل نقش پررنگ عامل انسانی و برخوردهای سلیقه‌ای.
• تمرکز بر شناسایی و برخورد پسینی با فرار مالیاتی به دلیل خلأهای نظام سنتی.
• سهولت تبانی میان مأموران و مالیات‌پردازان به واسطه نقش پررنگ عامل انسانی.
• عدم حسابرسی با کیفیت به دلیل پیچیدگی و ابهامات قانونی و تنوع کسب‌وکارها.

نظام مالیاتی جدید مبتنی بر داده

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور در ادامه توضیحات خود به نقش محوری داده در نظام مالیاتی جدید اشاره کرد. در این سیستم، سازمان یک اظهارنامه پیش‌فرض برای مؤدیان تهیه می‌کند و آنها را با «کاغذ سفید» رها نمی‌کند. این اظهارنامه بر اساس اطلاعات ابرازی خود فرد تنظیم می‌شود و در بسیاری از موارد مورد تأیید مؤدی قرار می‌گیرد.

در صورتی که مؤدی اظهارنامه پیش‌فرض را تأیید نکند، مالیات از طریق حسابرسی سیستمی جمع‌بندی می‌شود. تنها در صورت انحراف زیاد و با اهمیت، بررسی ممیزی صورت خواهد گرفت. این رویکرد جدید، شفافیت و دقت را در فرایند مالیات‌ستانی افزایش داده و به کاهش تنش‌ها کمک می‌کند.