مردم‌سپاری؛ نسل سوم حکمرانی شهری در اصفهان

تأکید بر «مردم‌سپاری» در مدیریت شهری اصفهان

مصطفی نباتی‌نژاد، رئیس مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر اصفهان، در مراسم اختتامیه دومین رویداد هنری «بوم شهر»، بر لزوم تحول در الگوهای سنتی مدیریت شهری تأکید کرد. وی با قدردانی از کارکنان شهرداری و هنرمندان شرکت‌کننده، «مردم‌سپاری» یا «ذی‌نفع‌سپاری» را نسل سوم حکمرانی شهری دانست و بر حرکت به سوی آن تأکید ورزید.

«حکمرانی مشارکت‌مبنا» به عنوان مبنای نظری مشارکت واقعی شهروندان در اداره شهر، در قالب مقاله‌ای پژوهشی در مرکز پژوهش‌های شورا تدوین شده است.

سیر تحول مدیریت شهری: از کارمندی تا مشارکت شهروندان

نباتی‌نژاد در تشریح تکامل مدیریت شهری، سه نسل متمایز را معرفی کرد:

• نسل اول: مبتنی بر استخدام کارمندان برای انجام وظایف روزمره شهرداری.
• نسل دوم: رویکرد برون‌سپاری به پیمانکاران با تمرکز بر کیفیت، سرعت و کاهش هزینه‌ها.
• نسل سوم: واگذاری امور به شهروندانی که شهر را متعلق به خود می‌دانند و صرفاً با نگاه مالی و قراردادی به موضوعات نمی‌نگرند. این رویکرد، هسته اصلی «مردم‌سپاری» را تشکیل می‌دهد.

ظرفیت‌های اجرایی و خدمات قابل واگذاری

رئیس مرکز پژوهش‌ها اعلام کرد که بسترهای اجرایی این رویکرد در حال شناسایی است. تاکنون ۲۳ خدمت در سه معاونت مختلف شهرداری اصفهان احصا شده که ظرفیت ذی‌نفع‌سپاری دارند. این خدمات شامل:

• ۱۲ خدمت در حوزه شهری
• ۶ خدمت فرهنگی
• ۲ خدمت ترافیکی

هستند که می‌توانند به شهروندان واگذار شوند.

مقاومت در برابر تغییر و چشم‌انداز آینده

نباتی‌نژاد به مقاومت‌های طبیعی در برابر ایده‌های نو اشاره کرد، اما تأکید داشت که تجربه نشان داده است با هموار شدن مسیر، حتی فعالان چرخه دوم (پیمانکاران) نیز به تدریج به مدل مردم‌سپاری خواهند پیوست.

وی در پایان، با توجه به نزدیک شدن به پایان دوره مدیریت شهری کنونی، پیشنهاد داد تا «انجمن‌های مردمی بوم شهر» با محوریت هنرمندان و شهروندان تشکیل شود. هدف از این اقدام، تبدیل ایده «مردم‌سپاری» به یک مطالبه عمومی و نهادینه شدن آن در ساختار مدیریت شهری برای دوره‌های آتی است.