خبر کامل
بحران نهاده‌های دامی و پیامدهای آن بر امنیت غذایی کشور
بحران نهاده‌های دامی در ایران، که ریشه در اختلالات ارزی و تأخیرهای طولانی‌مدت در ایفای تعهدات مالی دارد، نه تنها واردکنندگان بلکه کل زنجیره تولید محصولات پروتئینی کشور را درگیر کرده و پیامدهای سنگینی برای امنیت غذایی و سفره مردم در ماه‌های پیش‌رو به همراه خواهد داشت.
ریشه‌های بحران نهاده‌های دامی
فعالان بخش خصوصی بر این باورند که با وجود اعلام وضعیت مناسب ذخایر و موجودی بنادر، ناتوانی در تسویه مطالبات فروشندگان خارجی، ترخیص کالاهای دپو شده را متوقف کرده و استمرار تأمین نهاده‌ها را با ابهام جدی مواجه ساخته است. در کنار معوقات ارزی گذشته، خبرها از انباشت مطالبات جدید حکایت دارد.
حذف ارز ترجیحی، در بلندمدت می‌تواند به شفافیت بیشتر و کاهش رانت منجر شود، اما در کوتاه‌مدت، به دلیل انتقال شوک قیمتی به زنجیره تولید، منجر به افزایش هزینه تمام‌شده کالاها و قیمت محصولات پروتئینی و لبنی خواهد شد.
تولیدکنندگان بخش کشاورزی و دامپروری نیز معتقدند که نوسانات مداوم قیمت نهاده‌ها، امکان برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت را دشوار کرده و ریسک فعالیت اقتصادی را افزایش داده است. از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان نیز با تغییرات پی‌درپی قیمت‌ها، با بی‌ثباتی در بازار و کاهش قدرت خرید مواجه شده‌اند.
نوسانات قیمت و تأثیر بر مرغداران
ناتوانی مرغداران در جوجه‌ریزی
حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، اظهار داشت: «اگر مرغ درصد پروتئین و انرژی برقرار نباشد با افت تولید روبرو می‌شویم.»
به گفته وی، وزارت جهاد و دولت عملاً کاری کرده‌اند که مرغداران توان جوجه‌ریزی ندارند یا در صورت توان نقدینگی، جرأت جوجه‌ریزی را ندارند؛ چراکه شرایط به گونه‌ای نیست که پایداری تولید استمرار یابد. دولت با حذف ارز، به دنبال کنترل قیمت در بازار است.
اختلاف قیمت مرغ زنده
اسدالله‌نژاد قیمت هر کیلو مرغ زنده را ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان اعلام کرد و افزود: فروش هر کیلو مرغ زنده با نرخ منطقی ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان اختلاف دارد.
عدم حمایت دولت پس از حذف ارز ترجیحی
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی با بیان اینکه بعد از حذف ارز ترجیحی دولت حمایتی از مرغداران نداشته است، گفت: دولت بعد از حذف ارز در قالب کیف پول نوپو، ۷ تا ۸ همت با سود ۲.۳ درصد ضمانت‌نامه بانکی داد، در حالی که دولت ۱۰ برابر این رقم به تولیدکنندگان بدهکار است. از این رو انتظار می‌رود بدهی خود را پرداخت کند تا تولیدکننده بتواند به تولید ادامه دهد.
وی ادامه داد: نهاده‌هایی که امروز در بازارگاه عرضه می‌شوند، عمدتاً مربوط به خریدهای ماه‌های گذشته هستند؛ با این حال، شاهد تغییر و افزایش روزانه قیمت‌ها هستیم؛ روندی که بیش از آنکه مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی باشد، به رفتارهای سوداگرانه شباهت دارد.
اسدالله‌نژاد افزود: در شرایطی که عرضه‌کنندگان نهاده‌ها کالا را با نرخ‌های دو ماه قبل خریداری کرده‌اند، افزایش مستمر و بعضاً روزانه قیمت‌ها در بازارگاه، این سامانه را از کارکرد اصلی خود که تنظیم‌گری و ایجاد ثبات در بازار است، دور کرده و به بستری برای ترویج سوداگری در حوزه نهاده‌های دامی تبدیل کرده است.
وی با بیان اینکه نوسانات قیمت قدرت برنامه‌ریزی را از مرغداران سلب می‌کند، اظهار کرد: تولیدکننده‌ای که هر روز با نرخ جدیدی برای تأمین خوراک مواجه می‌شود، امکان برآورد دقیق هزینه‌های تولید و تنظیم برنامه جوجه‌ریزی را نخواهد داشت؛ بنابراین چنین شرایطی، افزایش ریسک تولید و در نهایت کاهش انگیزه فعالان این بخش است، چراکه تولیدکننده از ثبات و امنیت اقتصادی برخوردار نیست.
وعده‌های محقق نشده دولت
کاهش مصرف مرغ و تخم‌مرغ
سید فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور، گفت: «بعد از اصلاح نظام یارانه، حداقل مصرف مرغ ۲۰ درصد کاهش یافته، به طوری که در فروشگاه‌های زنجیره‌ای به رغم اعلام کالابرگ، شاهد انباشتگی تخم‌مرغ و تقاضای پایین برای خرید مرغ هستیم.»
به گفته وی، در حال حاضر نهاده دامی در سامانه بازارگاه موجود است و از طرفی انباشتگی خرید در سامانه ایجاد شده است، اما مرغداران توان خرید ندارند و از طرفی قیمت جوجه یک‌روزه کمتر از ۲۰ هزار تومان است که این امر نشان می‌دهد استقبالی از جوجه‌ریزی نمی‌شود.
افزایش قیمت نهاده‌ها در بازارگاه
طلاکش ادامه داد: قیمت ارز از ۱۱۲ هزار تومان به ۱۳۲ هزار تومان افزایش یافته که بر این اساس قیمت ذرت از ۴۳ هزار تومان به ۵۰ هزار و ۳۰۰ تومان و کنجاله سویا از ۶۶ هزار تومان به ۷۹ هزار تومان در سامانه بازارگاه افزایش یافته است. از طرفی به دلیل کمبود کنجاله، مرغدار ناچار به تأمین با قیمت ۸۵ هزار تومان از بازار آزاد است.
بدهی ۶۰ همتی دولت به مرغداران
وی با بیان اینکه وعده‌های دولت در خصوص حمایت از مرغداران تحقق نیافته است، افزود: مرغداران از مهر ماه مرغ را با ارز آزاد خریداری کردند که متأسفانه تا ۱۰ دی که ارز ترجیحی حذف شد، دولت زیر بار بدهی مطالبات قبلی نمی‌رود. این امر زیان انباشته‌ای برای مرغداران است، به طوری که بر اساس اعلام اتحادیه مرغداران، ۶۰ همت طلب مرغداران از این محل است.
دبیر فدراسیون طیور گفت: دولت با آزادسازی نرخ ارز وعده تأمین نقدینگی و پرداخت تسهیلات کرده بود که متأسفانه این امر صورت نگرفته است و تنها اعتباری در بانک کشاورزی تعریف کرده که اگر قرار است اعتباری به مرغدار داده شود، باید بدهی تسویه شود. بر این اساس مرغداری که بدهی بانکی دارد چطور این کار را انجام دهد؟ و در صورت موافقت به دلیل اینکه اعتبار ۱۰۰ روزه است، ماهانه ۵ تا ۷ درصد برای خرید نهاده به صورت توافقی باید سود دهد.
تاخیر بیش از ۱۱ ماهه در پرداخت معوقات ارزی واردکنندگان نهاده‌های دامی به عنوان یکی از مهم‌ترین دلایل بحران نهاده‌ها و آشفتگی بازار پروتئین کشور مطرح می‌شود که تشکیل صف برای دریافت ارز، زنجیره خوراک دام و طیور را با تهدید جدی روبرو کرده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
