دستاورد مهم جهاد دانشگاهی: تولید آلیاژ راهبردی C65500 برای صنایع کشور

اهمیت آلیاژ C65500 در صنایع

آلیاژ C65500، که در استاندارد بین‌المللی UNS به عنوان یکی از آلیاژهای خانواده High-Silicon Bronze شناخته می‌شود، به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، از جمله مواد راهبردی محسوب می‌شود. این آلیاژ دارای مقاومت زیاد نسبت به خوردگی، استحکام مکانیکی مناسب و قابلیت اعتماد در شرایط سخت محیطی است که کاربرد گسترده‌ای در صنایع مختلف به آن می‌بخشد.

چالش‌ها و دستاوردهای پروژه

تولید آلیاژ C65500 به صورت فورج‌شده (شکل‌دهی گرم)، به دلیل الزامات کیفی و پیچیدگی‌های متالورژیکی، نیازمند دانش فنی پیشرفته، کنترل دقیق ترکیب شیمیایی و مدیریت فرآیندهای حرارتی و مکانیکی است. این پروژه، طی مدت ۱۲ ماه (از مهر ۱۴۰۳ تا مهر ۱۴۰۴) توسط گروه فرآوری مواد فلزی و با همکاری ۸ نفر از متخصصان مرکز تحقیقات و فناوری فرآوری مواد ویژه فلزی جهاد دانشگاهی تهران به اجرا درآمد.

در چارچوب این پروژه، علاوه بر تولید ۷ تن محصول نهایی، دو دانش فنی مستقل و حیاتی در حوزه فرآیند فورج و بهینه‌سازی عملیات حرارتی این آلیاژ حاصل شد.

کاهش وابستگی و تقویت صنایع استراتژیک

با توجه به محدودیت‌های موجود در تولید صنعتی این آلیاژ در کشور، اجرای موفق این طرح گام مهمی در مسیر کاهش وابستگی به واردات، توسعه توان داخلی در حوزه آلیاژهای پیشرفته پایه مس و تقویت زنجیره تأمین صنایع استراتژیک کشور به شمار می‌رود. این دستاورد نه تنها به خودکفایی صنعتی کمک می‌کند، بلکه زمینه را برای پیشرفت‌های آتی در حوزه متالورژی فراهم می‌آورد.

مرکز تحقیقات و فناوری فرآوری مواد ویژه فلزی (مرکز تحقیقات و فناوری مهندسی پیشرفته) جهاد دانشگاهی تهران با اتکا به زیرساخت‌های تخصصی در حوزه ریخته‌گری آلیاژهای خاص، فورجینگ، عملیات حرارتی و کنترل کیفی پیشرفته، آمادگی دارد توسعه و تولید سایر آلیاژهای مهندسی پیشرفته مورد نیاز صنایع کشور را در مقیاس صنعتی دنبال کند.