پیامدهای قتل «ال منچو»: آینده کارتل خالیسکو و فشار آمریکا بر مکزیک

چرا «ال منچو» هدف نهایی بود؟

«ال منچو» فراتر از یک قاچاقچی ساده بود؛ او مهندسی بود که کارتل خالیسکو نسل جدید (CJNG) را به قدرتمندترین سازمان جنایی تاریخ مکزیک تبدیل کرد. این کارتل، برخلاف نمونه‌های منطقه‌ای پیشین، توانست در بنادر راهبردی، مزارع آووکادو و معادن طلا نفوذ کند و زرادخانه‌ای بی‌سابقه گرد آورد.

• اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA) از سال ۲۰۲۰ جایزه ۱۵ میلیون دلاری برای دستگیری او تعیین کرده بود.
• کارتل «ال منچو» عامل اصلی بحران مرگ‌بار فنتانیل در آمریکاست که تنها در سال‌های ۲۰۲۱-۲۰۲۲، بیش از ۱۰۰ هزار نفر را به کام مرگ کشاند.

آیا کارتل با مرگ رهبر نابود می‌شود؟

ادواردو غیررو، مقام امنیتی پیشین مکزیک، این ضربه را «قوی‌ترین ضربه به تجارت مواد مخدر در تاریخ مکزیک» می‌خواند. با این حال، ماریا ابی‌حبیب در نیویورک‌تایمز هشدار می‌دهد که تاریخ مکزیک نشان داده حذف سران کارتل‌ها معمولاً به تجزیه و جنگ‌های داخلی خونین‌تر می‌انجامد. کارتل میلنیو که خالیسکو از دل آن برخاست، نمونه بارز این پدیده است.

اکنون کارتل سینالوآ، رقیب دیرینه، برای بازپس‌گیری اراضی از دست رفته صف آرایی کرده و دو غول جنایی در آستانه رویارویی تمام‌عیار قرار دارند.

معمای جانشینی و نقش خانواده

دیوید ساوسیدو، مشاور امنیتی، بر ماهیت خانوادگی کارتل‌های مکزیکی تأکید می‌کند. اما «ال منچو» بسیاری از بستگانش، از جمله برادران و پسرش (که در سال ۲۰۲۰ به آمریکا تحویل داده شد) را از دست داده است. بیوه او، روزالیندا گونزالس، در اندیشه رهبری است، اما ساوسیدو این گزینه را در محیط مردانه کارتل‌ها نامحتمل می‌داند.

• سناریوی محتمل‌تر، توافق چهار ستوان ارشد بر سر رهبری یا وقوع جنگ داخلی بر سر قدرت است.

شبح جام جهانی ۲۰۲۶ در گوادالاخارا

با کمتر از چهار ماه تا جام جهانی ۲۰۲۶، شهر گوادالاخارا، معقل کارتل خالیسکو، به شدت نگران است. تاکتیک «سوزاندن خودروها و فلج کردن شهرها» که در واکنش به قتل «ال منچو» به کار رفت، می‌تواند هرج‌ومرجی را رقم بزند که:

• امنیت تیم‌ها و هواداران را تهدید کند.
• ضربه‌ای مهلک به اقتصاد و وجهه بین‌المللی مکزیک وارد سازد.

چرا حالا؟ پاسخ به تیم ترامپ

رئیس‌جمهور کلودیا شینباوم زیر فشار کاخ سفید تن به این عملیات پرریسک داد. تیم ترامپ که به تازگی کارتل‌ها را «سازمان‌های تروریستی» خوانده، نیازمند یک «پیروزی پرهیاهو» پیش از انتخابات بود. واکنش ترامپ در شبکه اجتماعی («عالی بود! مکزیک باید مبارزه با کارتل‌ها را تشدید کند») نشان می‌دهد او این عملیات را محصول فشار خود می‌داند.

داوید مورا، محقق مسائل جنایی، هشدار می‌دهد واشنگتن به بهای به‌خطر انداختن ثبات مکزیک، به دنبال عناوین رسانه‌ای است. تجربه شکست‌خورده «اقدام مریدا» از سال ۲۰۰۸ که نرخ قتل را از ۸ به ۲۶ در هر ۱۰۰ هزار نفر رساند، زنگ خطری است که نادیده گرفته شد.