رشد ۵۵ هزار تومانی دلار توافقی و کاهش فاصله با بازار آزاد

جهش ۵۵ هزار تومانی دلار توافقی

از آغاز ریاست عبدالناصر همتی بر بانک مرکزی در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۴، قیمت دلار توافقی شاهد رشد قابل توجهی بوده است. در آن زمان، قیمت خرید دلار توافقی ۸۳ هزار و ۲۹۷ تومان و قیمت فروش آن ۸۴ هزار و ۵۴ تومان بود.

در کمتر از دو ماه، این ارقام به ترتیب به ۱۳۸ هزار و ۱۵۰ تومان برای خرید و ۱۳۹ هزار و ۴۰۵ تومان برای فروش رسیده‌اند. این افزایش نشان‌دهنده رشد چشمگیر ۶۵.۸۵ درصدی و افزایش نزدیک به ۵۵ هزار تومانی دلار توافقی در مرکز مبادله ارز و طلای ایران است.

همگرایی تدریجی نرخ‌ها: کاهش فاصله با بازار آزاد

با وجود این جهش قیمتی، مهم‌ترین پیام سیاست جدید ارزی، کاهش فاصله میان دلار توافقی و دلار بازار آزاد است. در حال حاضر، دلار بازار آزاد در محدوده ۱۶۵ هزار و ۴۰۰ تومان معامله می‌شود و فاصله آن با دلار توافقی به حدود ۲۶ هزار تومان، معادل ۱۸.۶ درصد، رسیده است.

این کاهش فاصله، نشانه‌ای از همگرایی تدریجی نرخ‌ها تلقی می‌شود که در دوره‌های پیشین کمتر مشاهده شده بود.

رویکرد بانک مرکزی: مهار بازار آزاد و حرکت آرام دلار توافقی

تحلیلگران اقتصادی معتقدند که بانک مرکزی در شرایطی که بازار آزاد ارز تحت تأثیر تنش‌های سیاسی و انتظارات تورمی با فشارهای مقطعی مواجه است، تلاش کرده تا قیمت دلار آزاد را در یک دامنه مشخص کنترل کند. در مقابل، به دلار توافقی اجازه داده شده تا با شیبی مدیریت‌شده به سطوح بالاتر حرکت کند.

این رویکرد می‌تواند زمینه‌ساز کاهش شکاف ساختاری میان قیمت‌ها و حرکت به سمت یک نظام ارزی منطقی‌تر باشد.

کارشناسان تأکید می‌کنند که فاصله کنونی همچنان معنادار است و برای تحقق واقعی سیاست تک‌نرخی‌شدن ارز، نیاز به تلاش‌های بیشتری وجود دارد. در صورت تشدید دوباره تنش‌های سیاسی یا افزایش شوک‌های بیرونی، این فاصله می‌تواند به‌سرعت عمیق‌تر شود و فنر بازار آزاد بار دیگر رها شود. این موضوع ضرورت تداوم سیاست‌های تدریجی و محتاطانه بانک مرکزی را دوچندان می‌کند.

ثبت سقف تاریخی دلار توافقی در روزهای اخیر، نشانه‌ای از تغییر فاز سیاست ارزی است. اگر این تغییر با ثبات سیاسی و تداوم مدیریت انتظارات همراه شود، می‌تواند مسیر تک‌نرخی‌شدن ارز را هموارتر کند، هرچند تا رسیدن به یک فاصله منطقی و پایدار، راه زیادی باقی است.