احیای کارخانه گندله‌سازی مادکوش؛ بازگشت به تولید پس از ۶ ماه توقف

توقف تولید و چالش‌های قیمتی

توقف فعالیت کارخانه مادکوش از اواسط مردادماه سال جاری، در حالی رخ داد که با وجود ظرفیت اسمی سالانه ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تنی، تولید آن در پنج‌ماهه ابتدایی سال به ۴۷۱ هزار تن رسیده بود. این اختلاف چشمگیر میان ظرفیت بالقوه و تولید واقعی، نشان‌دهنده آسیب‌پذیری صنعت فولاد هرمزگان در برابر نوسانات قیمتی و عدم توازن در سیاست‌های تنظیم بازار است.

افزایش قیمت کنسانتره و پیشی گرفتن هزینه تولید از نرخ فروش گندله، عامل اصلی توقف این واحد صنعتی عنوان شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که حلقه‌های میانی زنجیره فولاد، در صورت نبود سازوکارهای دقیق تنظیم بازار، می‌توانند به سرعت به نقطه زیان عملیاتی برسند.

هرمزگان به دلیل استقرار واحدهای بزرگ فولادسازی، آهن اسفنجی و گندله‌سازی، به یکی از قطب‌های اصلی این صنعت در کشور تبدیل شده است. بنابراین، توقف یک حلقه میانی مانند مادکوش، تنها مشکل یک شرکت خصوصی نیست، بلکه اختلالی در شبکه گسترده‌ای از تأمین، تولید و اشتغال محسوب می‌شود.

نقش استانداری هرمزگان در احیا

استاندار هرمزگان، محمد آشوری، بازگشت این واحد صنعتی به مدار تولید را نتیجه یک «کار جمعی منسجم» و هماهنگی نهادی میان بخش خصوصی و حاکمیت دانست. وی تأکید کرد که پیگیری‌های مستمر و حمایت دستگاه‌های ذی‌ربط، موجب بازگشت مادکوش به چرخه تولید شد.

• مادکوش یکی از واحدهای بزرگ کشور در حوزه تولید گندله با ظرفیت ۲.۵ میلیون تن است.
• نقش این کارخانه در زنجیره فولاد کشور اساسی و تعیین‌کننده است.
• تمرکز واحدهای فولادی در هرمزگان و دسترسی به آب‌های آزاد، جایگاه راهبردی استان را تثبیت کرده است.

استاندار هرمزگان همچنین به نقش احیای این واحد صنعتی در تثبیت اشتغال مستقیم حدود ۵۰۰ نفر و تعداد قابل توجهی اشتغال غیرمستقیم اشاره کرد و افزود: «پایداری تولید به‌طور مستقیم با پایداری اشتغال گره خورده و هر گونه سیاست صنعتی باید آثار اجتماعی خود را نیز در نظر بگیرد.»

آشوری از اجرای طرح «پایداری و صیانت از زنجیره تولید فولاد» خبر داد. این طرح با مشارکت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان و مجموعه‌های فولادی فعال، با هدف جلوگیری از رکود و تعطیلی واحدهای تولیدی و ایجاد سازوکاری پیش‌بینی‌پذیر برای فعالان این حوزه تدوین و اجرایی خواهد شد.

توضیحات سازمان صمت هرمزگان

خلیل قاسمی، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان هرمزگان، دلیل اصلی توقف فعالیت مادکوش را افزایش قیمت کنسانتره و بالا رفتن قیمت تمام‌شده تولید نسبت به نرخ فروش گندله عنوان کرد. وی توضیح داد که در پنج‌ماهه ابتدایی سال جاری، مادکوش موفق به تولید ۴۷۱ هزار تن محصول شده بود، اما تغییرات قیمتی در بازار مواد اولیه، حاشیه سود را به حدی کاهش داد که ادامه فعالیت اقتصادی توجیه‌پذیر نبود و تولید برای حدود شش ماه متوقف شد.

قاسمی تأکید کرد که موضوع این کارخانه به صورت مستمر در جلسات کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید استان هرمزگان مطرح شده و با هماهنگی میان ذی‌نفعان، راهکاری برای بازگشت آن به تولید پیدا شد. وی ظرفیت تولید سالانه این واحد را ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن و اشتغال مستقیم آن را ۶۲۹ نفر اعلام کرد.

«حفظ این سطح از اشتغال در شرایطی که واحد به‌دلیل نوسانات بازار متوقف شده بود، یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت استان بوده و تجربه مادکوش نشان می‌دهد که سیاست‌های تنظیم بازار مواد اولیه باید با دقت بیشتری طراحی شود تا حلقه‌های میانی زنجیره فولاد دچار زیان عملیاتی نشود.»

رئیس سازمان صمت هرمزگان همچنین اعلام کرد که هیچ کارگری طی ۶ ماه اخیر در این واحد صنعتی اخراج نشده و کارکنان در تمام مدت تعطیلی، حقوق و بیمه دریافت کرده‌اند و با فعال شدن مجدد شرکت نیز نیروها به سر کار خود بازگشته‌اند.

آینده پایدار و طرح جامع فولاد

اهمیت احیای مادکوش در بستر صنعتی هرمزگان، به دلیل نقش کلیدی گندله‌سازی به عنوان حلقه میانی میان کنسانتره و آهن اسفنجی، روشن‌تر می‌شود. تعادل قیمتی در این زنجیره حیاتی است و تجربه توقف شش‌ماهه مادکوش نشان داد که حتی واحدی با ظرفیت بالا نیز در برابر ناهماهنگی‌های قیمتی آسیب‌پذیر است.

تأکید استاندار بر تدوین طرح جامع زنجیره فولاد، تلاشی برای عبور از مداخلات مقطعی به سیاست‌گذاری ساختاری است. اگر این طرح بتواند با مشارکت فعالان صنعت، سازوکاری شفاف و پیش‌بینی‌پذیر برای تأمین مواد اولیه، قیمت‌گذاری و مدیریت بحران طراحی کند، احتمال تکرار چنین وقفه‌هایی کاهش خواهد یافت.

مسئله اشتغال نیز یکی از مهم‌ترین ابعاد این ماجراست. پرداخت حقوق و بیمه کارکنان در دوران تعطیلی، اگرچه هزینه‌بر بوده، اما مانع از شکل‌گیری بحران اجتماعی در منطقه شده است و می‌تواند الگویی برای سایر واحدهای صنعتی باشد.

پرسش اصلی اکنون به پایداری این بازگشت مربوط می‌شود. پاسخ در گرو ثبات نسبی در سیاست‌های قیمتی، تأمین پایدار مواد اولیه، هماهنگی میان حلقه‌های زنجیره تولید و اجرای عملی طرح جامع فولاد استان است. احیای مادکوش، آزمونی برای سنجش توان سیاست‌گذاری صنعتی در هرمزگان است که نتیجه آن هم بر تولید گندله، هم بر امنیت شغلی صدها خانواده و هم بر جایگاه هرمزگان در نقشه فولاد کشور تأثیر خواهد گذاشت.