سایه گرانی بر زولبیا و بامیه؛ شیرینی سنتی رمضان ۵۰ برابر گران شد

با آغاز ماه مبارک رمضان، ویترین قنادی‌ها طبق روال سال‌های گذشته با سینی‌های زولبیا و بامیه، این شیرینی‌های طلایی‌رنگ و محبوب افطار، آراسته شده‌اند. با این حال، مشاهدات میدانی حاکی از آن است که بازار این محصول سنتی نسبت به سال‌های گذشته رونق کمتری دارد و گرانی‌ها سایه خود را بر سفره‌های افطار انداخته است.

مشتریان تنها قیمت می‌پرسند

در بسیاری از واحدهای صنفی، مشتریان پس از مکثی کوتاه مقابل ویترین و پرسیدن قیمت، بدون انجام خرید از مغازه خارج می‌شوند. این وضعیت نشان‌دهنده کاهش قدرت خرید و تغییر اولویت‌های مصرف‌کنندگان است. فروشندگان نیز از کاهش محسوس میزان فروش خود خبر می‌دهند.

یکی از قنادان می‌گوید: «نسبت به سال گذشته فروش کمتر شده است. قبلاً بیشتر مشتری‌ها یک یا دو کیلو می‌خریدند، اما حالا اغلب نیم‌کیلو یا حتی کمتر می‌خرند. بعضی‌ها هم فقط قیمت می‌پرسند و منصرف می‌شوند.»

افزایش ۵۰ برابری قیمت در ۷ سال

بررسی روند قیمت زولبیا و بامیه در هفت سال اخیر، حکایت از افزایشی خیره‌کننده دارد. بهای هر کیلو از این شیرینی سنتی از حدود ۱۰ هزار تومان در رمضان ۱۳۹۷ به ۴۹۵ هزار تومان در رمضان ۱۴۰۴ رسیده است. این افزایش چشمگیر، فشار مضاعفی بر سبد خرید خانوارها وارد کرده است.

گلایه شهروندان: زولبیا و بامیه از لیست خرید حذف شد

شهروندان، گرانی‌های پی‌درپی و رشد روزافزون هزینه‌های زندگی را عامل اصلی کاهش خرید زولبیا و بامیه می‌دانند. برای بسیاری، این شیرینی دیگر در فهرست اقلام ضروری جای ندارد.

یکی از خریداران اظهار داشت: «وقتی تورم هر روز بیشتر می‌شود، طبیعی است که زولبیا و بامیه از لیست خرید حذف شود. در این شرایط دیگر اولویت هزارم هم نیست.»

شهروند دیگری با حسرت می‌گوید: «قبلاً اول ماه یا اواسط رمضان، پدر خانواده یک جعبه زولبیا و بامیه می‌خرید و با خودش حال‌وهوای رمضان را به خانه می‌آورد. اگر مهمانی می‌رفتیم هم معمولاً یک جعبه با خودمان می‌بردیم. اما حالا همین شیرینی ساده که مواد اولیه پیچیده‌ای هم ندارد، آن‌قدر گران شده که دیگر نمی‌توانیم بخریم.»

تولیدکنندگان: افزایش هزینه‌های تولید

در مقابل، فعالان صنف قنادی افزایش قیمت را نتیجه مستقیم رشد هزینه‌های تولید می‌دانند. روغن، شکر و آرد به عنوان مواد اولیه اصلی زولبیا و بامیه، با افزایش قابل توجهی در قیمت مواجه بوده‌اند.

یکی از فعالان این صنف توضیح می‌دهد: «ما نمی‌توانیم برای پایین نگه داشتن قیمت، کیفیت را کاهش دهیم. اگر روغن یا شکر کمتر یا بی‌کیفیت‌تر استفاده شود، محصول نهایی آسیب می‌بیند. از طرفی حتی در تأمین روغن هم با مشکل روبه‌رو هستیم. همه این موارد روی قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارد.»

علاوه بر مواد اولیه، هزینه‌های دیگری نظیر دستمزد نیروی کار، اجاره‌بها، انرژی و حمل‌ونقل نیز در افزایش قیمت نهایی محصول نقش دارند که به گفته تولیدکنندگان، خارج از کنترل واحدهای صنفی است.

نرخ مصوب و کاهش تقاضا

رئیس اتحادیه قنادان و شیرینی‌فروشان نیز با اشاره به نرخ مصوب زولبیا و بامیه در رمضان امسال، اعلام کرده است که این قیمت بر اساس بررسی دقیق هزینه‌های تولید و با در نظر گرفتن افزایش بهای مواد اولیه، دستمزد و سایر هزینه‌ها محاسبه شده است. وی تأکید کرد که واحدهای صنفی موظف به رعایت نرخ مصوب هستند و افزایش قیمت روغن و شکر از مهم‌ترین عوامل رشد نرخ این محصول در سال جاری بوده است.

با وجود این توضیحات، آنچه در بازار مشهود است، کاهش محسوس تقاضا است. بسیاری از فروشندگان مجبور به کاهش میزان تولید خود شده‌اند تا با مازاد محصول مواجه نشوند. خریدهای محدود و حداقلی نشان می‌دهد که این شیرینی سنتی، دیگر جایگاه ثابت و پررنگی در سفره‌های افطار بسیاری از خانواده‌ها ندارد. زولبیا و بامیه که سال‌ها نماد طعم و رنگ ماه رمضان بود، اکنون بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر شرایط اقتصادی قرار گرفته و سهم آن در سبد خرید خانوارها کوچک‌تر از گذشته شده است.