افت و خیز بازار سنگ‌آهن: از کاهش قیمت تا چالش‌های لجستیکی ایران

افزایش بی‌سابقه موجودی در بنادر چین

کیوان جعفری طهرانی، تحلیلگر ارشد بازارهای بین‌المللی آهن و فولاد، با تأیید بخشی از این گزارش، به نکته‌ای حیاتی اشاره کرد: «موجودی سنگ‌آهن در ۴۷ بندر اصلی چین به سطحی بی‌سابقه در بیش از پنج سال گذشته رسیده و بالغ بر ۱۷۵ میلیون تن برآورد می‌شود.» این حجم عظیم موجودی، نشان‌دهنده یک پدیده نادر در بازار چین است.

تأثیر تعطیلات سال نو چینی بر بازار

بازار چین پس از ۹ روز تعطیلات رسمی عید شکوفه‌ها، فعالیت خود را از سر گرفت. این غیبت طولانی‌مدت چین در بازار جهانی، عامل اصلی کاهش قیمت‌ها پیش از تعطیلات بود. جعفری طهرانی توضیح داد که حتی با شروع مجدد فعالیت‌ها، بخش خصوصی چین به طور کامل از هفته آینده فعال خواهد شد.

بازگشت تدریجی قیمت‌ها پس از تعطیلات

با پایان تعطیلات، شاخص پلتس، یکی از معتبرترین شاخص‌های قیمت‌گذاری سنگ‌آهن، افزایش‌هایی را تجربه کرد:

• سنگ‌آهن عیار ۶۱ درصد: افزایش ۲ دلار و ۶۰ سنتی.
• سنگ‌آهن عیار ۶۵ درصد: رشد ۳ دلار و ۳۵ سنتی.

انتظار می‌رود بازار امروز وارد فاز اصلاح قیمت جزئی شود. قیمت سنگ‌آهن عیار ۶۱ درصد به حدود ۹۹ دلار رسیده و شانس دستیابی به سطح ۱۰۲ دلار را دارد، اما بازگشت سریع به محدوده ۱۰۵ دلار در یک تا دو هفته آینده بعید به نظر می‌رسد. تقاضا برای سنگ‌آهن با کیفیت بالاتر همچنان قوی است و فاصله قیمتی ۱۷ تا ۱۸ دلاری بین عیار ۶۵ درصد و ۶۱ درصد گواه این موضوع است.

پروژه سیماندو و تأثیر آن بر عرضه جهانی

تحلیلگر بازار فولاد به پروژه سیماندو در گینه اشاره کرد و گفت: «تاکنون دو محموله بزرگ از این پروژه به چین ارسال شده است.» پیش‌بینی می‌شود سیماندو در سال ۲۰۲۶ حداکثر ۲۰ میلیون تن تولید وارد بازار کند. با این حال، تمام این میزان لزوماً به چین صادر نخواهد شد و دولت گینه امکان فروش به سایر بازارها را در صورت جذاب‌تر بودن قیمت‌ها دارد. وی افزود که عرضه ماهانه حدود ۱.۵ میلیون تن از این پروژه، رقمی نیست که بتواند موجب افت شدید قیمت جهانی سنگ‌آهن شود.

تحولات سیاسی و اقتصادی چین و تأثیر آن بر بازار کالا

جعفری طهرانی به تحولات سیاسی پیش‌رو در چین نیز اشاره کرد:

• نشست «دوقلو» در هفته نخست مارس: این نشست از اهمیت بالایی برخوردار است و می‌تواند جهت بازارهای کالایی را مشخص کند.
• سفر احتمالی دونالد ترامپ به چین: اگرچه هنوز تأیید رسمی نشده، اما این سفر می‌تواند بر تصمیمات مهم اقتصادی چین در سال ۲۰۲۶ تأثیرگذار باشد، به ویژه در رقابت با آمریکا.

وی تأکید کرد که تصمیمات اقتصادی چین در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر رقابت با آمریکا اتخاذ خواهد شد. اگرچه بخش مسکن چین با چالش‌هایی روبروست، اما پروژه‌های عمرانی و ساخت‌وساز در این کشور بارها طی دهه گذشته مانع سقوط قیمت سنگ‌آهن و فولاد شده‌اند. مسیر بازار به سیاست‌های رشد اقتصادی چین وابسته است و باید دید هدف‌گذاری رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۲۶ در سطح حداقل ۴.۸ درصد باقی خواهد ماند یا خیر.

چالش‌های صادرات سنگ‌آهن ایران: ترافیک بندری

در خصوص بازار سنگ‌آهن ایران، جعفری طهرانی به یک چالش مهم صادراتی اشاره کرد: «ترافیک سنگین در اسکله شهید رجایی.»

کشتی‌ها بین ۳۰ تا ۳۵ روز در صف پهلوگیری قرار می‌گیرند. به عنوان نمونه، یک کشتی سوپرمکس ۵۰ هزار تنی با متوسط دموراژ روزانه ۱۴ هزار دلار، رقمی حدود ۴۲۰ تا ۴۹۰ هزار دلار هزینه اضافی ایجاد می‌کند، یعنی تنی ۸.۵ تا ۱۰ دلار!

این تحلیلگر تأکید کرد که اثر کاهش قیمت جهانی سنگ‌آهن بر نرخ گندله و کنسانتره صادراتی ایران در مقایسه با هزینه‌های ناشی از ازدحام بندری چندان قابل توجه نیست. فشار اصلی در حال حاضر از محل هزینه‌های لجستیکی به تولیدکنندگان و صادرکنندگان وارد می‌شود، مشکلی که حل آن نیازمند برنامه‌ریزی زیرساختی بلندمدت است.