پروفسور عبدالمجید ارفعی، تنها مترجم کتیبه‌های بابلی و عیلامی، درگذشت

پروفسور عبدالمجید ارفعی، زبان‌شناس برجسته و پژوهشگر نامدار زبان‌های باستانی ایران، در سن ۸۶ سالگی در تهران درگذشت. وی که به عنوان تنها ایرانی موفق به خوانش و ترجمه کتیبه‌های بابلی و عیلامی شناخته می‌شد، خدمات بی‌بدیلی به تاریخ و باستان‌شناسی کشور ارائه داد و میراثی گران‌بها از خود بر جای گذاشت. قرار است پیکر این دانشمند فقید در بخش مشاهیر آرامگاه حافظ در شیراز به خاک سپرده شود.

پیشگام خوانش و ترجمه زبان‌های باستانی

مجتبی درودی، رئیس موزه جهانی تخت‌جمشید، با اشاره به تبحر اندک زبان‌شناسان جهان در این زمینه، اظهار داشت که کتیبه‌های هخامنشی به سه زبان بابلی، عیلامی و فارسی باستان نگاشته شده‌اند. در حالی که فرصت‌الدوله شیرازی پیشگام خوانش و ترجمه فارسی باستان بود، پروفسور ارفعی نخستین ایرانی بود که موفق به خوانش و ترجمه زبان‌های بابلی و عیلامی شد.

«ترجمه منشور کوروش به عنوان نخستین مرامنامه حقوق بشر جهان، مهمترین اقدام او بود و علاوه بر آن بسیاری از کتیبه‌های هخامنشی و الواح باروی تخت جمشید را نیز ترجمه کرد.»

یکی دیگر از اقدامات شاخص پروفسور ارفعی، تطبیق جاینامه‌های باستانی نوشته شده در الواح باروی تخت جمشید با مکان امروزی آن‌ها بود که تحولی بزرگ در این زمینه ایجاد کرد. الواح باروی تخت جمشید سرشار از نام مکان‌هایی است که از پارس تا خوزستان را در بر می‌گیرد.

پرورش زبان‌شناسان عیلامی و بابلی

درودی با تأکید بر ضرورت آموزش زبان‌های عیلامی و بابلی باستانی در دانشگاه‌های کشور، به فعالیت‌های گسترده پروفسور ارفعی در این راستا اشاره کرد. وی به طور مداوم و فعالانه دوره‌های آموزشی این زبان‌های باستانی را برای دانش‌آموختگان و علاقه‌مندان زبان‌شناسی برگزار می‌کرد تا جای خالی آموزش‌های آکادمیک در این زمینه را پر کند.

پروفسور ارفعی شاگرد هلک، یکی از زبان‌شناسان سرشناس و برجسته دنیا و از پیشروان زبان‌شناسی ایران بود. او با سال‌ها فعالیت علمی، خدمات ارزنده‌ای به تاریخ و باستان‌شناسی کشور ارائه داد و نام خود را در زمره مشاهیر علمی ایران جاودانه ساخت.