آشفتگی پارک دوچرخه‌ها و اسکوترهای برقی: راه‌حل‌ها و چالش‌ها

اعتراضات مردمی و واکنش شوراها

ماجرای آکسفورد: یک پیروزی کوچک

در ماه مه ۲۰۲۴، دوریس سوشه، ساکن آکسفورد شمالی، متوجه شد که بخشی از پیاده‌روی مقابل آپارتمانش به یک جای پارک اسکوتر برقی تبدیل شده است. این اقدام، که به گفته او راه عبور همسایگانش، از جمله افراد مسن و خانواده‌های دارای کالسکه را مسدود می‌کرد، با اعتراض شدید او مواجه شد.

«اینها افراد مسن هستند، بعد خانواده‌های جوان، مادرانی با کالسکه... هیچ شانسی وجود ندارد که بتوانند از کنار یک اسکوتر که به طور نامناسب در وسط پیاده‌رو پارک شده، عبور کنند.»

پس از مکاتبات و اعتراضات پیگیر سوشه، شورای شهر آکسفورد با همکاری شرکت سوئدی Voi (اپراتور اسکوترهای برقی شهر) جای پارک را چند هفته پس از نصب به حالت اولیه بازگرداند. با این حال، سوشه تأکید می‌کند که اسکوترها همچنان به صورت نامنظم در اطراف منطقه پارک شده و پیاده‌روها را مسدود می‌کنند.

مشکلات گسترده در سراسر بریتانیا

وضعیت آکسفورد تنها یک نمونه کوچک از درگیری‌های مشابه در سراسر بریتانیا است. شرکت Lime، بزرگترین اپراتور در بریتانیا، ده‌ها هزار دوچرخه برقی تنها در لندن دارد. در سال ۲۰۲۴، شورای برنت لندن تهدید کرد که دوچرخه‌های این شرکت را به دلیل مشکلات پارک حذف خواهد کرد، پیش از آنکه توافقی حاصل شود. در دسامبر گذشته نیز، شورای ایزلینگتون به Lime و Forest هشدار داد که پارک خود را بهبود بخشند وگرنه مجوز فعالیت خود را از دست خواهند داد.

این طرح‌ها، که در یک دهه اخیر در تقریباً تمام شهرهای بزرگ بریتانیا معرفی شده‌اند، برای کاربرانشان آزادی و راحتی به ارمغان می‌آورند و زمان سفر و انتشار کربن را کاهش می‌دهند. اما برای مخالفان، آنها یک آفت زشت و مزاحم در چشم‌انداز شهری بریتانیا هستند.

تفاوت طرح‌های «با ایستگاه» و «بدون ایستگاه»

ریچارد دیلکس، مدیر اجرایی خیریه حمل و نقل CoMoUK، توضیح می‌دهد که تا حدود سال ۲۰۱۸، طرح‌هایی مانند دوچرخه‌های بارکلیز (معروف به «دوچرخه‌های بوریس» پس از شهردار وقت لندن، بوریس جانسون) از نوع «با ایستگاه» بودند. این بدان معناست که کاربران پس از اتمام سفر خود باید دوچرخه را در یک ایستگاه فیزیکی پارک می‌کردند.

اما پس از سال ۲۰۱۸، طرح‌های «بدون ایستگاه» که در آنها دوچرخه یا اسکوتر می‌توانست تقریباً در هر مکانی رها شود، محبوبیت بیشتری یافتند. این تغییر بود که به گفته دیلکس، «جنگ بر سر فضای پیاده‌رو» را شعله‌ور کرد.

مزایای طرح‌های بدون ایستگاه

متیو لش، پژوهشگر مؤسسه آدام اسمیت، می‌گوید که طرح‌های بدون ایستگاه «برای کاربران بسیار راحت‌تر هستند، زیرا نیازی به شروع و توقف در نقاط خاصی ندارید.» او همچنین اشاره می‌کند که این طرح‌ها می‌توانند در مناطق وسیع‌تری از شهرها فعالیت کنند و به محله‌های فقیرتر و کم‌ارتباط‌تر نیز خدمات‌رسانی کنند. در مقابل، طرح‌های سنتی با ایستگاه معمولاً فقط در مراکز شهر فعال هستند.

آن بریچ، مدیر مرکز شهرها، نیز معتقد است که طرح‌های بدون ایستگاه می‌توانند به اقتصاد کمک کنند. او به «اثر انباشتگی» اشاره می‌کند که بر اساس آن، کسب‌وکارها و کارگران در شهرهای بزرگ و متراکم عملکرد بهتری دارند و هرچه رفت‌وآمد در شهر آسان‌تر باشد، شهر ثروتمندتر می‌شود.

چالش‌های پارک نامنظم و تأثیر بر افراد آسیب‌پذیر

«تولید مثل» اسکوترها

با وجود مزایای ذکر شده، بسیاری از ساکنان از اشغال فضای پیاده‌روها توسط این وسایل نقلیه ناراضی هستند. دیوید اسپنسر، بازرس ارشد سابق پلیس متروپولیتن، می‌گوید که پارک نامناسب دوچرخه‌های برقی «تأثیر منفی بر احساس ما نسبت به وضعیت فضای عمومی دارد.» او با اشاره به اینکه این وسایل نقلیه در گوشه‌های خاصی از خیابان‌ها «تولید مثل می‌کنند»، می‌گوید که «کم‌کم شروع به تسخیر فضا می‌کنند.»

در نیوکاسل، تنها یک هفته پس از معرفی اسکوترهای برقی در سال ۲۰۲۱، یک عضو شورا هشدار داد که آنها «در همه جا رها می‌شوند.»

مشکلات برای افراد نابینا و کم‌توان

اریک ماتیس، که نابینا است و مسئول سیاست‌گذاری در مؤسسه ملی سلطنتی افراد نابینا است، می‌گوید که سد معبر ناشی از دوچرخه‌های برقی، اصلی‌ترین شکایت افراد نابینا در مورد حمل و نقل است. او در بازدید از یک بازار شلوغ در لمبت، جنوب لندن، نشان داد که چگونه یک اسکوتر در وسط پیاده‌رو می‌تواند مسیر را برای او که از عصای سفید استفاده می‌کند، غیرممکن سازد.

«نحوه آموزش استفاده از عصای سفید به این معناست که من به این تقاطع می‌رسم و انتظار دارم گوشه، جدول، همه چیز به یک شکل خاص باشد. اما من نمی‌توانم به هیچ یک از آنها دسترسی داشته باشم؛ همه چیز با دوچرخه‌ها و اسکوترها پوشیده شده است.»

شورای لمبت این وضعیت را «غیرقابل قبول» خوانده و اعلام کرده است که در حال ایجاد جای پارک‌های اختصاصی در سراسر منطقه است و به رانندگان می‌گوید که باید در آنها پارک کنند. شرکت Lime نیز اعلام کرده که دوچرخه‌های بد پارک شده را ظرف چند ساعت پس از گزارش حذف می‌کند و رانندگان متخلف را جریمه یا ممنوع می‌کند.

راهکارهای پیشنهادی و چالش‌ها

قانون‌گذاری دولت کارگر

دولت کارگر در حال حاضر از طریق «لایحه تفویض اختیار انگلستان» به دنبال افزایش اختیارات مقامات محلی است. این لایحه، که در مرحله کمیته در مجلس اعیان قرار دارد، قدرت تنظیم این طرح‌ها را از شوراهای محلی به شهرداران کلان‌شهرها منتقل خواهد کرد. وزارت حمل و نقل می‌گوید این اقدام به شهرداران «انعطاف‌پذیری بیشتری برای شکل‌دهی طرح‌ها بر اساس نیازهایشان و برخورد سریع و قاطع با دوچرخه‌های بد پارک شده» خواهد داد.

با این حال، دیلکس معتقد است که «باید دید» آیا این اقدام واقعاً به کاهش بی‌نظمی پارک کمک خواهد کرد یا خیر، زیرا ساخت زیرساخت‌های لازم همچنان بر عهده شوراهای محلی خواهد بود.

مدل کپنهاگ: تبدیل پارکینگ خودرو به پارکینگ دوچرخه

یک گزینه دیگر، تبدیل پارکینگ‌های خودروی تحت مدیریت شورا به فضایی برای دوچرخه‌ها و اسکوترهای برقی است. این «مدل کپنهاگ» نامیده می‌شود؛ جایی که از دهه ۱۹۷۰، هزاران فضای پارک خودرو به پارکینگ دوچرخه تبدیل شده است. کپنهاگ اکنون به خاطر پارکینگ‌های بزرگ دوچرخه خود شهرت دارد.

اما هرگونه تلاش برای تغییر جاده‌ها یا پارکینگ‌های خودرو با خطراتی همراه است. شوراهای انگلیسی در سال‌های ۲۰۲۴-۲۰۲۵ مبلغ ۲.۱۶ میلیارد پوند از پارکینگ خودرو درآمد داشته‌اند که جبران آن از طریق طرح‌های وسایل نقلیه برقی دشوار خواهد بود. همچنین، رانندگان یک گروه رأی‌دهنده قدرتمند هستند و «عصبانی می‌شوند» وقتی فضای پارک خودرو از آنها گرفته می‌شود.

آینده و راه‌حل‌های تکنولوژیک

بیشتر تحلیلگران معتقدند که طرح‌های دوچرخه و اسکوتر برقی ماندگار خواهند بود و درگیری‌های محلی بر سر نحوه پارک آنها به سادگی به بخشی از زندگی تبدیل خواهد شد. آن بریچ خواهان طرح‌هایی است که به طور گسترده در دسترس باشند، اما کاربران متخلف نیز با عواقبی روبرو شوند. او می‌گوید: «باید تعادلی برقرار شود.»

تکنولوژی نیز ممکن است این مشکل را کاهش دهد: ردیابی دقیق‌تر GPS می‌تواند تشخیص اینکه یک دوچرخه برقی در داخل یا خارج از جای پارک قرار دارد را آسان‌تر کند.

لش دیدگاه بلندمدت‌تری دارد و اشاره می‌کند که تقریباً هر پیشرفتی در فناوری حمل و نقل با بحث و جدل همراه بوده است. او می‌گوید: «وقتی دوچرخه‌ها در قرن نوزدهم ظهور کردند، در تایمز لندن بحث‌هایی در مورد اینکه دوچرخه‌ها تهدیدی برای جامعه هستند، خیلی سریع می‌روند و خطر زیادی ایجاد می‌کنند، مشاهده شد.» او نتیجه می‌گیرد: «با گذشت زمان، به آن عادت می‌کنیم.»