واکسن زونا: نه تنها پیشگیری از بیماری، بلکه کندکننده روند پیری بیولوژیکی

واکسن زونا و کاهش التهاب مزمن

پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیای جنوبی با بررسی دقیق بیش از ۳۸۰۰ آمریکایی ۷۰ ساله و بالاتر، به نتایج شگفت‌انگیزی دست یافتند. این تحقیقات نشان می‌دهد که واکسن زونا با کاهش التهاب مزمن و کنترل تغییرات ژنتیکی، به حفظ جوانی سیستم‌های داخلی بدن کمک شایانی کرده و عوارض ناشی از افزایش سن را به تأخیر می‌اندازد.

افرادی که واکسن زونا دریافت کرده‌اند، نمرات بسیار بهتری در شاخص‌های سلامت بیولوژیکی دارند. این واکسن التهاب پس‌زمینه و مزمن بدن را که عامل اصلی بروز بیماری‌های قلبی، ضعف جسمانی و زوال عقل به شمار می‌رود، به شدت کاهش می‌دهد.

به عبارت دیگر، واکسن زونا با آرام‌کردن پدیده «التهاب ناشی از پیری» و کاهش سرعت تغییرات منفی در فعالیت ژن‌ها (که به آن پیری اپی‌ژنتیک گفته می‌شود)، سیستم‌های بیولوژیکی دریافت‌کنندگان را نسبت به افراد واکسینه‌نشده جوان‌تر نگه می‌دارد.

تفاوت سن تقویمی و پیری بیولوژیکی

درک تفاوت بین سن تقویمی و پیری بیولوژیکی برای فهم اهمیت این تحقیق حیاتی است:

• سن تقویمی: صرفاً تعداد سال‌هایی را که یک فرد زندگی کرده است، نشان می‌دهد.
• پیری بیولوژیکی: میزان سلامت، کارایی و عملکرد صحیح اندام‌ها و سیستم‌های داخلی بدن را مشخص می‌کند.

برای مثال، دو فرد ۶۵ ساله می‌توانند پروفایل‌های بیولوژیکی کاملاً متفاوتی داشته باشند؛ اندام‌های یکی شبیه به یک فرد جوان کار می‌کند، درحالی‌که دیگری علائم پیری زودرس و فرسودگی را نشان می‌دهد.

مکانیسم عمل واکسن زونا

زونا یک بیماری عفونی است که با بثورات پوستی و تاول‌های بسیار دردناک همراه است. این بیماری به دلیل بیدارشدن مجدد ویروس آبله‌مرغان (واریسلا زوستر) در بدن رخ می‌دهد. هر انسانی که در گذشته آبله‌مرغان را تجربه کرده باشد، این ویروس را به صورت خفته در سیستم عصبی خود حمل می‌کند.

اگرچه جوانان نیز ممکن است به زونا مبتلا شوند، اما خطر فعال‌شدن این ویروس پس از ۵۰ سالگی و در افراد دارای نقص سیستم ایمنی به شدت افزایش می‌یابد. پزشکان تزریق واکسن را برای افراد مسن توصیه می‌کنند، زیرا این اقدام پیشگیرانه احتمال ابتلا به زونا و بروز دردهای عصبی طولانی‌مدت را به حداقل می‌رساند.

ماندگاری اثرات محافظتی

محققان با بررسی نمونه‌های خون شرکت‌کنندگان دریافتند که اثرات محافظتی واکسن زونا محدود به ماه‌های اولیه پس از تزریق نیست. این واکسن حتی با گذشت چهار سال یا بیشتر از زمان تزریق، با جلوگیری از فعالیت مجدد ویروس زونا، التهاب مزمن را مهار کرده و سیستم ایمنی را تقویت می‌کند.

پیش از این نیز دانشمندان ارتباط واکسن‌های بزرگسالان، از جمله واکسن زونا و آنفولانزا، را با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی ثابت کرده بودند. یافته‌های این پژوهش مهم در ژورنال Gerontology Series A منتشر شده است.