عمران صلاحی: از «آقای حکایتی» تا یار غار حسین منزوی

تولد و دوران تحصیل: ریشه‌های اردبیلی و باکویی

عمران صلاحی با شوخی خود را «محصول مشترک اردبیل و باکو در تهران» می‌دانست. او در تهران از پدری اردبیلی و مادری اهل باکو متولد شد. پدرش کارمند راه‌آهن بود و به دلیل شرایط شغلی او، عمران دوران تحصیلات ابتدایی خود را در قم گذراند. پس از آن، دوباره به تهران بازگشت و سپس برای مدتی به تبریز نقل‌مکان کرد.

در تبریز، صلاحی در مدرسه «شهریار» تحصیل کرد و در همین دوره با اشعار شهریار آشنا شد. علاقه او به ادبیات تحت تأثیر دبیر ادبیاتش، سید عبدالعظیم فیاض، جدی‌تر شد و از همین نقطه دوران شاعری عمران صلاحی آغاز گردید. پس از درگذشت پدرش، او به همراه خانواده به تهران بازگشت و تحصیلات خود را در مدرسه وحید به پایان رساند.

دوستی چهل‌ساله با حسین منزوی: آقای حکایتی و یار غار

عمران صلاحی به همراه خانواده در محله جوادیه تهران ساکن شد. این محله زمینه ساز شکل‌گیری دوستی دیرینه‌ای شد که سال‌ها در جلسات ادبی تهران شناخته شده بود. حسین منزوی نیز در همان دوران در منزل عمویش در جوادیه زندگی می‌کرد. حضور همزمان این دو شاعر در یک محله، دوستی تنگاتنگی را بین آنها رقم زد.

اولین دیدار صلاحی و منزوی در انجمن ادبی آذرآبادگان اتفاق افتاد. منزوی که پیش از آن چندین بار عمران را در کوچه‌پس‌کوچه‌های جوادیه دیده بود، از او خواست که از آن پس با یکدیگر به جلسات ادبی بروند. اینگونه یکی از معروف‌ترین دوستی‌های ادبی تاریخ معاصر ادبیات فارسی شکل گرفت؛ دوستی‌ای که نزدیک به چهل سال به طول انجامید.

صلاحی خود اذعان داشت که اشعار حسین منزوی به مراتب باکیفیت‌تر از اشعار او بودند. او منزوی را شاعری ذاتی و تمام‌وقت می‌دانست که با شعر زندگی می‌کرد. اشعار صلاحی بیشتر در حوزه طنز بود و همین مسئله او را به سمت پژوهش در این زمینه سوق داد. با گذشت زمان و افزایش مشغله‌ها، فاصله بین این دو دوست بیشتر شد و ارتباطشان کاهش یافت، تا جایی که در اواخر عمر گاهی به صورت گذری یکدیگر را می‌دیدند. با این حال، ارادت میان آنها هرگز فروکش نکرد و تا زمان درگذشت حسین منزوی در سال 1383 ادامه داشت.

فعالیت‌های رسانه‌ای و تخلص‌های متعدد

عمران صلاحی که در طنزنویسی به فردی صاحب‌سبک تبدیل شده بود، برای مدت طولانی با مجله گل‌آقا همکاری داشت. او در این مجله تخلص‌های متعددی از جمله ابوقراضه، بچه جوادیه، پیت حلبی و ... را برای خود برگزید. با این حال، در سرودن اشعار جدی‌تر نیز تبحر داشت و تعداد زیادی شعر در قالب‌ها و مضامین مختلف از خود به یادگار گذاشت.

آشنایی با پرویز شاپور، زمینه را برای آغاز جدی فعالیت صلاحی در مجله توفیق فراهم کرد. همچنین، با استخدام در رادیو و صداوسیما، فعالیت‌های رسانه‌ای او گسترده‌تر از همیشه شد. صلاحی غرق در کار رسانه‌ای بود و در کنار آن به سرودن شعر نیز می‌پرداخت. او به دلیل نگارش داستان‌های طنز در مجلاتی مانند آدینه و دنیای سخن، به «آقای حکایتی» معروف شده بود.