خبر کامل
توصیه‌های مهم برای والدین: چگونه از سلامت روان کودکان در بحران محافظت کنیم؟
رفتار والدین: آینه تمام‌نمای دنیای کودکان در شرایط بحرانی
بیژن یاور، سرپرست معاونت برنامه‌ریزی و سرمایه انسانی سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی شهرداری تهران، در گفت‌وگویی مهم، بر تأثیر مستقیم و عمیق رفتار بزرگسالان بر روان و رفتار کودکان و نوجوانان تأکید کرد. او بیان داشت که واکنش‌هایی نظیر جیغ زدن، داد زدن، گریه کردن یا تغییر لحن صدا، به مثابه آینه‌ای تمام‌نما برای کودکان عمل کرده و آن‌ها را به تقلید وامی‌دارد؛ تأثیری که در سنین پایین‌تر به دلیل عدم تجربه کافی کودکان، به مراتب شدیدتر است.
اهمیت رفتار سنجیده والدین در مواجهه با کودکان
یاور تصریح کرد که هرچه سن کودک پایین‌تر باشد، میزان تأثیرپذیری از بزرگسالان بیشتر است. او با مثالی روشن توضیح داد: «کافی است ما گریه کنیم، نتیجه‌ای که احتمالاً از کودکان دریافت خواهیم کرد، همان گریه است.» از این رو، رفتارهای والدین در مواجهه با کودکان باید بسیار سنجیده، مبتنی بر تعقل و مداقه در کنش و واکنش‌ها باشد تا از آسیب رسیدن به دنیای کوچک و شکننده کودکان جلوگیری شود.
توصیه‌های سنی برای محافظت از کودکان در برابر استرس
بیژن یاور با تأکید بر لزوم تنظیم رفتار متناسب با سن کودکان، توصیه‌هایی کاربردی برای والدین ارائه داد:
کودکان ۰ تا ۶ سال: پروتکل طلایی «محافظت کامل از اطلاعات»
- پرهیز از اطلاعات نامناسب: هرگز در حضور آن‌ها از جنگ، بمباران یا تهدید صحبت نکنید.
- ایجاد حس امنیت: در صورت شنیدن صدای بلند یا آژیر، با لحنی آرام بگویید: «یه صدای بلند بود، اما ما همه با هم هستیم، جای ما امنه.»
- پناه دادن در ترس: اگر شب‌ها ترسیدند، آن‌ها را در آغوش بگیرید و فقط حس امنیت را منتقل کنید، نه واقعیت ترسناک را.
- محدودیت رسانه: از تماشای اخبار، تلویزیون یا موبایل در حضور آن‌ها، به‌ویژه تصاویر خبری ترسناک، پرهیز کنید تا از رنجش و آسیب روحی‌شان جلوگیری شود.
کودکان ۷ تا ۱۲ سال: اطلاعات محدود و کنترل‌شده با نقش‌دهی
در این گروه سنی، با وجود افزایش قدرت فهم، توانایی کنترل احساسات هنوز کامل نیست. لذا:
- ارائه اطلاعات قابل فهم: اطلاعات را محدود، کنترل‌شده و بدون جزئیات خشونت‌آمیز ارائه دهید. مثلاً: «گاهی بین کشورها دعوا می‌شه.»
- نقش‌دهی و تقویت حس کنترل: به آن‌ها نقش‌هایی مانند نگهداری از خواهر کوچکتر، آوردن چراغ‌قوه یا کمک در کارهای کوچک بدهید. این کار احساس قدرت و کنترل را در آن‌ها تقویت کرده و اضطرابشان را در شرایط خاص کاهش می‌دهد.
- شنیدن فعال: به صحبت‌های کودکان اجازه دهید حرف بزنند، اما پاسخ‌های شما باید کوتاه، مطمئن و آرام باشد.
نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال: واقعیت‌گرایی با تمرکز بر مدیریت
نوجوانان در این سن حق دارند واقعیت را بدانند، اما با تمرکز بر «چگونه می‌توانیم مدیریت کنیم.»
- صداقت و امید: صادق باشید، اما امید و اقدام را برجسته کنید: «شرایط سخت شده، اما ما آمادگی داریم و در کنار هم هستیم.»
- مشارکت و تصمیم‌گیری: اجازه دهید نظر بدهند، کمک کنند و حتی در تصمیم‌گیری‌های جزئی مشارکت داشته باشند.
- آموزش سواد رسانه‌ای: درباره شایعات با آن‌ها صحبت کنید و آموزش دهید که چه منابعی قابل اعتماد هستند.
توصیه‌های عمومی برای خانواده‌ها در تمام گروه‌های سنی
علاوه بر توصیه‌های سنی، بیژن یاور به چند نکته کلی نیز اشاره کرد که برای تمام گروه‌های سنی کودکان و نوجوانان قابل اجراست:
- حفظ آرامش والدین: والدین خودشان باید آرام و کنترل‌شده رفتار کنند، زیرا کودکان اضطراب را از حالت چهره و تن صدا تشخیص می‌دهند. ترس یا واکنش‌های تند رفتاری به سرعت به کودکان منتقل می‌شود.
- محدودیت رسانه‌های خشونت‌آمیز: تماس کودکان با شبکه‌های اجتماعی، تصاویر خبری یا ویدیوهای خشونت‌آمیز را محدود کنید، زیرا این تصاویر ممکن است باعث شوک روانی پایدار شوند.
- حفظ روال عادی زندگی: تا حد امکان، روال زندگی روزمره مانند زمان مشخص غذا خوردن، مناجات و خواب منظم را حفظ کنید.
- اهمیت بازی و فعالیت‌های خلاقانه: زمان بازی، نقاشی یا قصه را حذف نکنید؛ این‌ها ابزارهای دفاع روانی کودکان هستند و باید به آن‌ها توجه ویژه شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
