قطع اینترنت و بحران اعتباردهی آنلاین در ایران | اقتصادی

پس از حملات اخیر و قطع کامل اینترنت در ایران، زخم‌های اقتصادی کسب‌وکارها که از قطعی‌های دی و بهمن ماه التیام نیافته بود، این بار عمیق‌تر شد. این وضعیت نه تنها دسترسی مردم به اطلاعات آزاد را محدود کرده، بلکه شرایط اقتصادی را پیچیده‌تر و امکان دریافت اعتبارات و تسهیلات آنلاین را از بین برده است.

محدودیت‌های پلتفرم‌های اعتباردهی آنلاین

بررسی‌ها حاکی از آن است که بسیاری از پلتفرم‌های اعتباردهی آنلاین (BNPL) مجبور به اعمال محدودیت‌های جدی شده‌اند. برخی از این پلتفرم‌ها خدمات خود را حتی برای مشتریان قدیمی متوقف کرده‌اند و برخی دیگر از پذیرش مشتریان جدید خودداری می‌کنند و اعلام کرده‌اند که ظرفیتشان تا اطلاع ثانوی تکمیل است.

فین‌تک‌ها در مواقع بحرانی، از جمله روزهای جنگ، می‌توانند خدماتی حیاتی ارائه دهند و به حفظ امنیت و سلامت شهروندان با کاهش مراجعات حضوری کمک کنند.

در شرایط فعلی، کسب‌وکارها برای حفاظت از حقوق و سرمایه مشتریان خود، ناچار به محدود کردن برخی از خدمات شده‌اند. این خدمات گاهی شامل سرمایه کسب‌وکارهای همکار نیز می‌شود که نقد کردن آن غیرممکن می‌گردد. در چنین شرایطی، اعتماد کاربران عادی به شرکت‌های فین‌تک نیز به شدت کاهش می‌یابد.

علل اصلی اختلال در خدمات فین‌تک

پیگیری‌ها نشان می‌دهد که پلتفرم‌ها مقصر اصلی این وضعیت نیستند. با قطعی اینترنت پس از شروع جنگ، ارائه خدمات توسط سامانه اعتبارسنجی ایرانیان با اختلال مواجه شده است. این سامانه برای پلتفرم‌ها و نئوبانک‌ها حیاتی است و در غیاب آن، امکان ارائه سرویس‌های اعتباری عملاً از بین می‌رود.

این محدودیت پیش از این نیز در زمان قطع اینترنت در دی ماه رخ داده بود.
در آن دوره، نرخ تبدیل درخواست تسهیلات به وام به شدت کاهش یافت.

علاوه بر این، اختلال در سرویس‌های بانکی مانند پایا و ساتنا و کاهش ساعات فعالیت آن‌ها نیز مدیریت خدمات را با مشکل مواجه کرده و ارائه‌دهندگان خدمات فین‌تکی با محدودیت‌های جدی روبرو شده‌اند.

چالش‌های بخش خصوصی و بازپرداخت اقساط

بسیاری از این شرکت‌ها توسط بخش خصوصی اداره می‌شوند و دسترسی خاصی به امکانات دولتی ندارند. آن‌ها برای ارائه خدمات حیاتی‌تر و حفظ امنیت کاربران، گاهی ناچارند خودخواسته برخی خدمات را تا بازگشت به شرایط عادی محدود کنند. این امر می‌تواند به از دست رفتن اعتماد و اعتباری که طی سال‌ها به سختی به دست آورده‌اند، در کسری از ثانیه منجر شود.

در خصوص فرصت‌دهی برای بازپرداخت اقساط، گفته می‌شود که همه چیز در گرو تصمیم بانک‌ها است. اگر درخواست بانک مرکزی با موافقت هیئت دولت روبرو شود و فرصتی برای تسویه تسهیلات در نظر گرفته شود، پیامک‌های یادآوری و هشدار پرداخت اقساط پلتفرم‌ها نیز موقتاً متوقف خواهد شد. این موضوع در جنگ 12 روزه نیز تجربه شده بود.