تورم بهمن ۱۴۰۴: نابرابری فشارهای قیمتی میان دهک‌های درآمدی

توزیع نابرابر تورم ماهانه در بهمن ۱۴۰۴

بررسی‌ها نشان می‌دهد که در بهمن‌ماه ۱۴۰۴، دهک‌های پایین‌تر درآمدی تورم ماهانه بالاتری را تجربه کرده‌اند. این توزیع نابرابر تورم، چالش‌های اقتصادی متفاوتی را برای گروه‌های مختلف جامعه ایجاد کرده است.

• دهک‌های با تورم بالا: تورم برای پنج دهک اول درآمدی بالای ۱۰ درصد بوده است.
• بالاترین تورم: دهک‌های دوم و سوم با تجربه تورم ۱۰.۵ درصدی، بالاترین میزان را به خود اختصاص داده‌اند.
• پایین‌ترین تورم: در مقابل، دهک‌های نهم و دهم کمترین تورم ماهانه را با ۹.۳ درصد ثبت کرده‌اند.

عوامل اصلی تورم؛ خوراکی‌ها در صدر

تحلیل سهم از تورم در میان تمامی دهک‌ها نشان می‌دهد که گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها اصلی‌ترین عامل تورم برای خانوارها بوده است. این موضوع به‌ویژه در دهک‌های پایین‌تر مشهودتر است.

• سهم خوراکی‌ها در دهک‌های پایین: سهم از تورم گروه خوراکی برای دهک اول ۸.۲۲ واحد درصد و برای دهک دوم ۸.۳ واحد درصد بوده است.
• عوامل مؤثر در افزایش قیمت خوراکی‌ها: افزایش قیمت «گوشت قرمز و سفید و فرآورده‌های آن» و «چربی‌ها و روغن‌ها» از دلایل اصلی سهم بالای این گروه‌ها از تورم بوده است.
• سهم گوشت و روغن از تورم کل: سهم از تورم گوشت قرمز و سفید از تورم کل خانوارهای کشور ۲.۲ واحد درصد و سهم روغن‌ها و چربی‌ها ۱.۲۳ واحد درصد گزارش شده است.
• کمترین سهم خوراکی‌ها در دهک بالا: کمترین سهم از تورم اقلام خوراکی برای دهک دهم معادل با ۴.۴۷ واحد درصد بوده است، که نشان می‌دهد بار بیشتر تورم خانوارهای این دهک بر دوش اقلام غیر خوراکی و خدمات بوده است.

فشار اقلام غیر خوراکی بر دهک‌های پردرآمد

تفاوت در سبد مصرفی دهک‌های مختلف، علت اصلی تفاوت در سهم گروه‌های کالایی از تورم آنهاست. سبد خانوارهای دهک‌های پایین‌تر بیشتر از اقلام خوراکی تشکیل شده، در حالی که کالاهای غیر خوراکی و خدمات سهم کمتری از سبد آنها دارند.

این بدان معنا نیست که خانوارهای دهک بالاتر مصرف خوراکی کمتری دارند، بلکه سهم خوراک و آشامیدنی از سبد آنها نسبت به کل درآمدشان کمتر است و درآمد دهک‌های بالاتر به مراتب بیشتر از دهک‌های پایین‌تر است.

همانطور که اشاره شد، سهم تورم کالاهای غیر خوراکی و خدمات از تورم کل خانوارهای دهک دهم بیشتر از سهم اقلام خوراکی است. این مسئله نشان‌دهنده سهم بیشتر این گروه از کالاها و خدمات در سبد مصرفی خانوارهای پردرآمد است.

• سهم حمل‌ونقل در دهک دهم: سهم گروه «حمل‌ونقل» از تورم کل دهک دهم ۱.۵۹ واحد درصد بوده است، که نشان‌دهنده اهمیت این گروه در سبد مصرفی دهک‌های پردرآمد است.