آیکون خبر

خبر کامل

رکود هفت‌ساله بازار مسکن؛ از برجام تا تنش‌های سیاسی

بخش مسکن و ساختمان، به عنوان یکی از حیاتی‌ترین ارکان اقتصاد، مستقیماً با نیازهای اولیه و اساسی مردم در ارتباط است. رکود یا رونق در این حوزه می‌تواند به طور مستقیم بر کیفیت زندگی و معیشت خانوارها تأثیر بگذارد، اما متاسفانه بررسی‌ها نشان می‌دهد که چرخه رکودی آغاز شده در انتهای سال ۱۳۹۷، هنوز وارد فاز رونق نشده و فشار تقاضا در این بخش، معیشت ابتدایی خانواده‌ها را طی هفت سال گذشته در تنگنا قرار داده است.

آخرین آمارهای رشد اقتصادی در بخش مسکن حاکی از رشد ۲.۸ درصدی نسبت به پاییز سال گذشته است که این رقم همچنان چشمگیر و امیدبخش محسوب نمی‌شود.

<

چرخه‌های رکود و رونق در اقتصاد مسکن

بررسی آمارهای ابتدای دهه ۹۰، آغاز یک چرخه رونق را در این بخش نشان می‌دهد. دو سال ابتدایی این دهه با موج تولید ساختمان همراه بود، به طوری که در زمستان سال ۹۰، رشد این بخش به بیش از ۸۴ درصد رسید. اما در همین سال‌ها، قیمت نهاده‌های ساختمانی به طور فزاینده‌ای افزایش یافت. تورم نهاده‌ها که ناشی از افزایش تقاضا بود، به افزایش قیمت ساخت و ساز و ورود اقتصاد به روند رکودی منجر شد. در این دوره، تحولات سیاسی و اجتماعی نیز به سمت تنش‌های بیشتر با آمریکا حرکت می‌کرد.

تقریباً در تابستان سال ۱۳۹۲، بازار مسکن به طور رسمی وارد رکود شد و میزان تولید آن ۲۶ درصد افت کرد. این روند حدود یک سال ادامه داشت تا اینکه در پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوباره رونق در این بازار شکل گرفت. در این مدت، تورم نهاده‌های ساختمانی چندان بالا نبود و حتی در برهه‌هایی منفی نیز شد. این روند تکرار شد و زمستان ۹۳ تا تابستان ۹۴، سال‌های رکود در بخش مسکن بود. اما این رکود دیری نپایید و با اجرای برجام، به یک دوره رونق چندساله تبدیل شد.

دوران طلایی برجام و خروج آمریکا

میانه سال‌های ۹۴ تا ۹۷، دوران طلایی برجام و ارتباط با جهان بود. در این دوره، رونق بخش مسکن به طرز چشمگیری افزایش یافت، به طوری که رشد بخش مسکن در زمستان ۱۳۹۵ تا حدود ۱۲۰ درصد صعود کرد.

اما در بهار ۱۳۹۷، با خروج یک‌طرفه آمریکا از برجام، شوکی اقتصادی به یکباره بازارهای ایران را تحت تأثیر قرار داد. تورم نهاده‌های ساختمانی در تابستان همان سال تا ۲۵ درصد جهش کرد. این جهش در قیمت نهاده‌های ساختمانی و شوک‌های اقتصادی ناشی از خروج آمریکا از برجام، فشار سنگینی به بازار مسکن وارد کرد و این بازار را در سکوتی هفت ساله فرو برد.

سکوت هفت ساله بازار مسکن

زمستان ۱۳۹۷، آغازگر زمستان هفت ساله بازار مسکن در ایران بود. رکود، جسم و جان این بازار را خشک کرد و قیمت نهاده‌ها در این بازار فشارهای فزاینده‌ای را تجربه کرد. در این مدت، نوسانات قیمت نهاده‌های ساختمانی در تهران افزایش یافت که این نوسانات تا حدودی گویای نوسانات در سایر استان‌های ایران نیز است.

در همین مدت هفت ساله، تورم نهاده‌های ساختمانی هفت قله را به ثبت رساند که بالاترین سطح آن مربوط به سال ۱۳۹۸ و معادل ۳۰ درصد بوده است.

تأثیر کرونا و چشم‌انداز آینده

بیشترین میزان افول در بخش ساختمان، مربوط به رکود سنگین دوران شیوع ویروس کرونا بود. در زمان این همه‌گیری، وضعیت ساخت و ساز در ایران ضربه سنگینی را تجربه کرد. پس از این ضربه، بخش ساختمان رشدهای مثبت و منفی زیادی را به خود دید، اما هیچ‌یک چشمگیر و معنادار نبود. گویی تمامی این رشدها در روندی بلندمدت خنثی شده و بخش مسکن و ساختمان برای چند سال پیاپی درجا زده است.

آخرین آمارهای رشد اقتصادی در پاییز ۱۴۰۴ نیز نشان می‌دهد بخش ساختمان رشدی ۲.۸ درصدی داشته که در مقایسه با فصول پیشین چندان چشمگیر نبوده است. به عبارتی، این بخش هنوز از رکود خارج نشده و انتظار می‌رود آمارهای رشد اقتصادی زمستان امسال نیز روند متفاوتی را به ثبت نرساند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد جنگ و تنش‌های سیاسی و اجتماعی در زمستان امسال، خواه‌ناخواه بر قیمت نهاده‌های ساختمانی و میزان ساخت و ساز تأثیرگذار خواهد بود و شوک‌های تزریق شده به این بازار، از ورود آن به رونق جلوگیری خواهد کرد.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗