اقدامات حیاتی اولیه در حوادث: از کنترل خونریزی تا احیای قلبی ریوی

کنترل خونریزی: اولویت اصلی در نجات جان

مالکی خونریزی شدید را خطرناک‌ترین و فوری‌ترین تهدید برای جان مصدوم معرفی کرد و گفت: خونریزی کنترل‌نشده، سریع‌ترین عاملی است که می‌تواند منجر به مرگ شود، بنابراین کنترل آن باید در صدر تمام اقدامات امدادی قرار گیرد.

نحوه مهار خونریزی: گام به گام

• فشار مستقیم: اولین و مؤثرترین اقدام، اعمال فشار مستقیم بر محل زخم است. نجات‌گر باید با دست یا با استفاده از گاز استریل و پارچه تمیز، فشاری محکم و مداوم را روی ناحیه خونریزی‌دهنده اعمال کند. در شرایط اضطراری، اگر دستمال یا پارچه تمیز در دسترس نبود، باید با دست خالی روی زخم فشار آورد.
• بالا نگه داشتن عضو: اگر زخم در اندام‌های تحتانی یا فوقانی باشد، بالا بردن عضو آسیب‌دیده نسبت به سطح قلب، به کاهش فشار خون در ناحیه زخم و کاهش سرعت خونریزی کمک شایانی می‌کند.
• باند فشاری: در صورتی که با وجود فشار مستقیم، خونریزی همچنان ادامه داشت، باید از باند فشاری استفاده کرد. محل زخم را محکم بپیچید، اما دقت کنید که این پیچیدن آن‌قدر سفت نباشد که جریان خون‌رسانی به اندام‌های پایین‌تر از زخم کاملاً قطع شود.
• عدم برداشتن پانسمان: اگر پارچه یا گازی که روی زخم قرار گرفته خیس و خونین شد، به هیچ وجه آن را از روی زخم برندارید، زیرا این کار باعث کنده شدن لخته‌های خون و تشدید مجدد خونریزی می‌شود؛ بلکه باید پارچه‌های جدید را روی همان لایه قبلی اضافه کنید تا فشار حفظ شود.

هشدار درباره شریان‌بند

این ابزار تنها باید در موارد بسیار خاص و حاد استفاده شود، مانند زمانی که دست یا پای فرد قطع شده است و یا خونریزی آن‌قدر شدید است که با فشار مستقیم و باند فشاری متوقف نمی‌شود.

احیای قلبی ریوی (CPR): نجات‌بخش در توقف تنفس

مالکی در ادامه به احیای قلبی ریوی (CPR) در شرایطی که فرد مصدوم نفس نمی‌کشد، اشاره کرد و گفت: در چنین شرایطی حیاتی، فرد باید به پشت خوابانده شود و نجات‌گر باید وسط قفسه سینه را پیدا کند.

استانداردهای جهانی CPR

• فشار قفسه سینه: با دو دست و با عمق حدود ۵ سانتی‌متر، با سرعت ۱۰۰ بار در دقیقه روی قفسه سینه فشار وارد کنید.
• تنفس دهان به دهان: پس از هر ۳۰ بار فشار قفسه سینه، اگر نجات‌گر مهارت لازم را دارد، باید دو بار تنفس دهان به دهان انجام دهد.
• ادامه چرخه: این چرخه باید تا زمانی که علائم حیات بازگردد یا تیم‌های امدادی به محل برسند، بدون وقفه ادامه یابد.

مدیریت شکستگی‌ها و آسیب‌های اسکلتی

این کارشناس امداد و نجات درباره نحوه برخورد با شکستگی‌ها و آسیب‌های اسکلتی تأکید کرد: اولین اصل در برخورد با شکستگی، جلوگیری از هرگونه حرکت ناخواسته مصدوم است.

نکات کلیدی در برخورد با شکستگی

• عدم جابجایی: مگر اینکه محل وقوع حادثه خطرناک باشد و تهدیدی مانند حمله مجدد یا ریزش آوار وجود داشته باشد که در آن صورت باید با احتیاط کامل مصدوم را جابه‌جا کرد، در غیر این صورت تکان دادن فرد دچار شکستگی می‌تواند باعث آسیب به عروق و اعصاب اطراف استخوان شکسته شود.
• اولویت با خونریزی: اگر همراه با شکستگی، خونریزی نیز وجود دارد، طبق اصول اولویت‌بندی، ابتدا باید خونریزی را کنترل کرد و سپس به ثابت کردن عضو شکسته پرداخت.
• استفاده از آتل: باید از آتل استفاده کرد تا عضو آسیب‌دیده بی‌حرکت شود. در شرایطی که آتل‌های پزشکی در دسترس نیست، می‌توان از اشیاء سخت و صاف موجود در محیط مانند چوب، مقوای ضخیم یا حتی مجله لوله شده به عنوان آتل موقت استفاده کرد.

اشتباه رایج در شکستگی‌های باز

مالکی با هشدار جدی نسبت به یک اشتباه رایج میان مردم گفت: اگر استخوان از پوست بیرون زده است (شکستگی باز)، به هیچ وجه نباید سعی کرد آن را به داخل فشار داد یا با زور به جای خود برگرداند، زیرا این کار عفونت را به عمق بدن منتقل کرده و خطر قطع عضو را افزایش می‌دهد. وظیفه نجات‌گر در این مرحله، پوشاندن محل زخم با گاز استریل و ثابت کردن عضو بدون جابه‌جایی استخوان است.