آیکون خبر

خبر کامل

بازگشایی بورس تهران پس از تعطیلی: خروج گسترده نقدینگی و تحلیل کارشناسان

بازگشایی بورس تهران پس از تعطیلی: خروج گسترده نقدینگی و تحلیل کارشناسان

بورس تهران، پس از یک دوره تعطیلی ناشی از تنش‌های اخیر، در تاریخ ۱۷ اسفندماه با تمرکز بر صندوق‌های درآمد ثابت بازگشایی شد. این بازگشایی که در بازه زمانی ۱۰ تا ۱۲ صبح انجام گرفت، با حجم بالای دادوستد و خروج قابل توجه نقدینگی همراه بود که نشان‌دهنده واکنش سرمایه‌گذاران به شرایط موجود است.

خروج گسترده نقدینگی و فشار فروش

در معاملات روز یکشنبه، ارزش کل معاملات خرد به ۴۳.۸ همت رسید و بیش از ۷.۱ همت سرمایه حقیقی از صندوق‌ها خارج شد. این رقم، در کنار خروج حدود ۱۸ همت نقدینگی در نخستین روز بازگشایی بازار سرمایه پس از «جنگ ۱۲ روزه»، نشان‌دهنده فشار فروش قابل توجهی است که در ابتدای معاملات مشاهده شد. با این حال، در دقایق پایانی، بازار به تعادل نسبی رسید و فشار فروش تعدیل شد.

تحلیل کارشناس بازار سرمایه: اثرات تعطیلی موقت

بهناز اکبرپور، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با «اقتصادنیوز» به تحلیل اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت این توقف بر شاخص‌ها و اعتماد سرمایه‌گذاران پرداخت. او معتقد است:

«تعطیلی موقت بورس تهران در شرایط تنش‌های سیاسی و امنیتی، کوتاه‌مدت می‌تواند از افت شدید شاخص‌ها و رفتارهای هیجانی سرمایه‌گذاران جلوگیری کند، اما تجمع تقاضای نقدشوندگی ممکن است در بازگشایی بازار نوسانات ایجاد کند.»

خانم اکبرپور توضیح داد که در کوتاه‌مدت، این اقدام از شکل‌گیری صف‌های فروش سنگین و افت‌های ناگهانی شاخص‌ها جلوگیری کرده و به فعالان بازار فرصت تحلیل می‌دهد. اما در بلندمدت، اثر این تصمیم به نحوه مدیریت بازار و شفافیت سیاست‌گذار بستگی دارد.

سناریوهای بازگشایی تدریجی در صورت ادامه تنش‌ها

در صورت ادامه‌دار شدن تنش‌ها، سناریوی محتمل برای بازگشایی بازار، بازگشایی تدریجی و کنترل‌شده خواهد بود. در چنین شرایطی، معمولاً ابتدا بازارهایی با ریسک کمتر مانند اوراق با درآمد ثابت و صندوق‌های درآمد ثابت فعال نگه داشته می‌شوند. سپس، معاملات سهام با ابزارهای کنترلی نظیر:

  • محدودیت دامنه نوسان
  • حضور فعال بازارگردان‌ها
  • حمایت سرمایه‌گذاران نهادی
  • سیاست‌های حمایتی

از سر گرفته می‌شود تا از بروز شوک شدید قیمتی جلوگیری شود. این رویکرد، چالش‌هایی را از منظر نقدشوندگی ایجاد می‌کند، زیرا یکی از کارکردهای اصلی بازار سرمایه، امکان تبدیل سریع دارایی به نقد است که در بازگشایی محدود تضعیف می‌شود.

درس‌های «جنگ ۱۲ روزه» و نقش صندوق‌های درآمد ثابت

تجربه «جنگ ۱۲ روزه» نشان داد که بازگشایی بازار بدون سیاست‌های حمایتی می‌تواند نوسانات شدید ایجاد کند. بنابراین، حضور فعال صندوق تثبیت و توسعه، بازارگردان‌ها و سرمایه‌گذاران نهادی برای مدیریت عرضه‌های هیجانی و بازگشت تدریجی تعادل به بازار ضروری است.

صندوق‌های درآمد ثابت در شرایط بحران، عملاً به پناهگاه نقدینگی تبدیل می‌شوند. فعال بودن این صندوق‌ها به حفظ جریان نقدینگی در بازار سرمایه کمک می‌کند و سرمایه‌گذاران همچنان امکان مدیریت دارایی‌های خود را دارند. در این شرایط، تمرکز بیشتری از نقدینگی به سمت این صندوق‌ها هدایت می‌شود.

دارایی‌های امن و محدودیت‌های فعلی

دارایی‌هایی مانند طلا، در دوره‌های افزایش نااطمینانی، به‌عنوان پناهگاه امن سرمایه مورد توجه قرار می‌گیرند. صندوق‌های طلا در بازار سرمایه این امکان را فراهم می‌کنند که سرمایه‌گذاران بدون نیاز به خرید فیزیکی طلا، از مزایای آن برای تنوع‌بخشی و پوشش ریسک استفاده کنند. با این حال، در شرایط فعلی که معاملات صندوق‌های طلا متوقف شده است، کارکرد این ابزار به‌عنوان دارایی امن محدود شده است. حتی پیش از تشدید بحران نیز، خروج قابل توجهی از صندوق‌های طلا و انتقال سرمایه به طلای فیزیکی یا بازار ارز مشاهده شد که نشان‌دهنده اهمیت نقدشوندگی ابزارهای مالی در زمان بحران است.

نقش حمایت‌های حقوقی و توصیه به سرمایه‌گذاران

ورود حقوقی‌ها و صندوق تثبیت با تأمین نقدینگی و خرید هدفمند، می‌تواند از تشکیل صف‌های فروش سنگین جلوگیری کرده و به کاهش شوک اولیه بازار کمک کند. هرچند روند بلندمدت بازار همچنان به شرایط اقتصادی و سیاسی وابسته است.

در تجربه جهانی، استفاده از محدودیت‌های معاملاتی به‌جای تعطیلی کامل، رویکرد رایج‌تری است تا اعتماد به نقدشوندگی بازار آسیب نبیند. با این حال، شرایط بازارهای مالی ایران تفاوت‌هایی دارد که قابلیت مقایسه را محدود می‌کند.

در صورت طولانی شدن تنش‌ها، مهم‌ترین توصیه به سرمایه‌گذاران پرهیز از تصمیم‌گیری‌های هیجانی و توجه به مدیریت ریسک است. تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری، استفاده از ابزارهای کم‌ریسک‌تر مانند اوراق و صندوق‌های درآمد ثابت، و نگهداری بخشی از دارایی در ابزارهای پوشش ریسک می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری کمک کند. تصمیم‌گیری مبتنی بر تحلیل و نگاه میان‌مدت و بلندمدت، از زیان‌های ناشی از رفتارهای هیجانی جلوگیری کرده و به حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران کمک می‌کند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗