پیامدهای اقتصادی جنگ: کاهش مشارکت و اشتغال در ایران

پیامدهای جنگ بر بازار کار

آمارهای اخیر نشان‌دهنده وضعیت نگران‌کننده‌ای در بازار کار ایران است. در تابستان ۱۴۰۴، نرخ مشارکت اقتصادی به یکی از پایین‌ترین ارقام در ۲۰ سال گذشته رسیده است. این کاهش مشارکت، با وجود افزایش جمعیت در سن کار، حاکی از آن است که تعداد افراد حاضر در بازار کار رو به افول است.

• کاهش اشتغال: میزان اشتغال جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر در تابستان ۱۴۰۴ نسبت به تابستان ۱۴۰۳، بیش از ۱۷۰ هزار نفر کاهش یافته است.
• تأثیر بر گروه‌های آسیب‌پذیر: شوک‌های اقتصادی ناشی از جنگ، ابتدا گروه‌هایی با وضعیت شغلی ناپایدارتر را تحت تأثیر قرار می‌دهد که در صف تعدیل نیرو یا خروج از بازار کار قرار می‌گیرند.

وضعیت اشتغال زنان

در حالی که نرخ بیکاری برای کل جامعه در تابستان ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل کاهش یافته، وضعیت برای زنان متفاوت بوده است. نرخ بیکاری زنان در همین دوره یک واحد درصد افزایش یافته است. این افزایش در شرایطی رخ داده که نرخ مشارکت زنان نیز یک واحد درصد کاهش نشان می‌دهد.

ترکیب این دو شاخص نشان می‌دهد بخشی از زنان نه تنها موفق به یافتن شغل نشده‌اند، بلکه از حضور در بازار کار نیز فاصله گرفته‌اند. چنین وضعیتی می‌تواند نشانه دشوارتر شدن شرایط اشتغال برای این گروه باشد.

چالش‌های بنگاه‌های اقتصادی

فضای نااطمینانی ناشی از جنگ، بنگاه‌های اقتصادی را با مشکلات متعددی روبه‌رو کرده است:

۱. افت تقاضا و تغییر رفتار مصرف‌کننده

نااطمینانی‌های اقتصادی باعث تغییر رفتار مصرف‌کنندگان می‌شود. بسیاری از خانوارها خریدهای غیرضروری را به تعویق می‌اندازند که این امر به افت شدید تقاضا برای کالاها و خدمات منجر می‌شود.

۲. اختلال در زنجیره تأمین و افزایش هزینه‌ها

محدودیت‌های حمل‌ونقل، اختلال در مسیرهای تجاری و نااطمینانی در بازارها، دسترسی به مواد اولیه و نهاده‌های تولید را برای تولیدکنندگان دشوارتر می‌کند. این موضوع به افزایش هزینه حمل‌ونقل، بیمه و تأمین نهاده‌ها منجر می‌شود.

• افزایش هزینه‌های عملیاتی: مجموع این عوامل فشار قابل‌توجهی بر ساختار هزینه بنگاه‌ها وارد کرده و منجر به افزایش هزینه‌ها و کاهش سود می‌شود.
• ابهام در ادامه فعالیت: در چنین فضایی، ادامه فعالیت برای برخی از واحدهای اقتصادی با ابهام همراه است که می‌تواند به کاهش تولید و تعدیل نیروی کار بینجامد.