کیف بحران در ایران؛ چمدان‌های نیمه‌بسته در برابر آمادگی جهان

آمادگی فردی در برابر بحران: روایت‌های مختلف

تجربیات افراد مختلف در تهران و کرج نشان‌دهنده رویکردهای گوناگون و اغلب ناکافی در زمینه آمادگی برای بحران است:

• دانشجوی ۲۳ ساله: امیر، دانشجوی مهندسی، تنها یک پوشه حاوی پاسپورت و مدارک دانشگاهی را برای آرامش ذهنی آماده کرده است.
• کارمند ۳۵ ساله: الهام، پس از شنیدن شایعات نظامی، مدارک مهم خود را در یک پاکت جمع‌آوری کرده و احساس امنیت بیشتری دارد.
• معلم مدرسه: دانش‌آموزان در مواجهه با این سوال، بیشتر به وسایل مورد علاقه خود مانند پلی‌استیشن یا عروسک فکر می‌کنند.
• راننده ۴۶ ساله: رضا، راننده تاکسی اینترنتی، همواره سعی می‌کند باک بنزین خودرویش را پر نگه دارد تا در صورت لزوم بتواند سریعاً شهر را ترک کند.
• مادر دو کودک: مریم در کرج، یک چمدان کوچک حاوی لباس، دارو، چراغ‌قوه و بیسکویت برای کودکانش آماده کرده است.
• سرباز ۲۱ ساله: علی، با وجود آموزش‌های نظامی، در زندگی شخصی خود تنها کارت شناسایی و تلفن همراه را آماده دارد.
• پرستار ۳۲ ساله: سارا، به دلیل تجربه کاری در بیمارستان، بر اهمیت داروهای ضروری، چراغ‌قوه و شارژر تلفن همراه تاکید می‌کند.
• کارگر ۳۹ ساله: حسین، تنها راهکار خود را جمع‌آوری پول نقد برای بازگشت به زادگاهش در صورت بحران می‌داند.

شکاف میان آگاهی و آمادگی واقعی

پژوهش‌ها در ایران نشان می‌دهد که فاصله قابل توجهی میان آگاهی مردم از بحران و آمادگی عملی آن‌ها وجود دارد. بر اساس یک مطالعه ملی، تنها حدود ۱۰ درصد از خانوارهای ایرانی اقدام مشخصی برای آمادگی در برابر بلایا انجام داده‌اند که در برخی پژوهش‌های منطقه‌ای این رقم تا ۳۹ درصد نیز گزارش شده است. این آمار نشان می‌دهد که بخش بزرگی از جامعه فاقد برنامه مشخصی برای مواجهه با شرایط اضطراری است.

کیف بحران در جهان؛ یک عادت ضروری

در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، داشتن «کیف بحران» به یک توصیه رسمی و عادت فرهنگی تبدیل شده است. در اروپا، شهروندان برای حداقل ۷۲ ساعت غذا، آب و وسایل ضروری را در خانه نگهداری می‌کنند. در ژاپن نیز آموزش آمادگی بحران از مدارس آغاز شده و تمرین‌های تخلیه به طور منظم برگزار می‌شود، به طوری که حدود ۴۵ درصد از خانوارهای ژاپنی دارای کیت اضطراری هستند.

تفاوت چمدان مهاجرت و کیف بحران

پاسخ بسیاری از ایرانی‌ها به سوال «در بحران چه چیزی برمی‌دارید؟» اغلب شامل پاسپورت، پول نقد، مدارک و لپ‌تاپ است. این فهرست بیشتر شبیه وسایل یک چمدان مهاجرت است تا یک کیف بحران. کیف بحران برای چند روز زندگی در شرایط اضطراری طراحی شده و شامل آب، غذای خشک، چراغ‌قوه، باتری، رادیو، دارو و مدارک ضروری است، در حالی که چمدان مهاجرت برای ترک کامل زندگی آماده می‌شود. این تفاوت نشان می‌دهد که بسیاری از ایرانیان در مواجهه با بحران، بیشتر به فکر رفتن هستند تا دوام آوردن.

چمدانی که هرگز کامل بسته نمی‌شود

در میان تمامی روایت‌ها، یک نکته مشترک وجود دارد: بیشتر مردم ایران برنامه مشخصی برای بحران ندارند. نه کیف اضطراری، نه ذخیره آب و غذا، و نه برنامه مشخصی برای روزهای اولیه بحران. جامعه‌ای که بارها با بحران‌های مختلف روبه‌رو شده، هنوز آمادگی روزمره برای چنین لحظه‌ای را به بخشی از زندگی خود تبدیل نکرده است. این وضعیت، تصویری از زندگی با «چمدان نیمه‌بسته» را در ذهن بسیاری از مردم تداعی می‌کند؛ چمدانی که مشخص نیست چه زمانی و چگونه بسته خواهد شد.