مدیرعامل مرسک: برای احیای مسیرهای تجاری جهانی به توافق بین ایران، آمریکا و اسرائیل نیاز داریم

تأثیر درگیری بر کشتیرانی جهانی

جنگ اخیر بین ایران، اسرائیل و آمریکا، دو مسیر حیاتی کشتیرانی را تقریباً به طور کامل متوقف کرده و اختلال گسترده‌ای در اقتصاد جهانی ایجاد کرده است. کلرک با نگرانی از ایمنی خدمه و دارایی‌های شرکتش گفت: «نگرانی اصلی، ایمنی خدمه و دارایی‌های ماست.» وی افزود تا زمانی که تهدید قابل توجه حملات پهپادی وجود دارد و تضمینی برای آتش‌بس بین طرفین نیست، «قرار دادن همکاران و کشتی‌هایمان در معرض خطر بسیار دشوار است.»

آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) در سخنرانی خود اعلام کرد: «این دریانوردان صرفاً وظایف خود را انجام می‌دهند و خدمتی ضروری به جامعه جهانی ارائه می‌دهند، که شامل تضمین جریان مستمر کالا و انرژی است، و باید از پیامدهای تنش‌های ژئوپلیتیکی گسترده‌تر محافظت شوند.»

بر اساس گزارش سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) سازمان ملل متحد، از زمان آغاز درگیری، حداقل هفت دریانورد در تنگه هرمز کشته و چندین نفر دیگر زخمی شده‌اند.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ایران، این محاصره را با این توجیه که کشور در وضعیت جنگی نیاز به حداکثر رساندن «تمام منابع» از جمله تنگه هرمز دارد، توجیه کرد. پیش از این درگیری، حدود یک پنجم عرضه جهانی نفت از طریق تنگه هرمز عبور می‌کرد که اکنون به دلیل تهدیدات ایران برای هدف قرار دادن کشتی‌ها، عملاً مسدود شده است. همزمان، بزرگترین خطوط کشتیرانی جهان نیز به دلیل تهدیدات امنیتی از عبور از دریای سرخ خودداری می‌کنند.

افزایش هزینه‌ها و چالش‌های لجستیکی

کلرک توضیح داد که افزایش هزینه‌های سفرهای طولانی‌تر از طریق دماغه امید نیک و قیمت‌های بالاتر نفت، به گران‌تر شدن حمل و نقل منجر شده و فشارهای تورمی را افزایش می‌دهد. وی افزود: «ما مکانیسم‌های قراردادی سنتی داریم که این نوسانات سوخت، چه بالا رود و چه پایین، به مشتریان منتقل می‌شود. بنابراین، در نهایت، این افزایش‌ها به مشتریان و سپس به مصرف‌کنندگان منتقل خواهد شد.»

هزینه‌های اضافی برای یک کانتینر ۲۰ فوتی استاندارد حدود ۲۰۰ دلار است که به گفته کلرک، «۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش در برخی از هزینه‌های حمل و نقل» را به همراه دارد. رقبای مرسک، یعنی MSC و Hapag-Lloyd نیز به دلیل اختلالات ناشی از درگیری‌های مرتبط با ایران، هزینه‌های خود را افزایش داده‌اند.

کلرک تأکید کرد که این اختلالات «تأثیر عمیقی» بر مرسک، دومین شرکت بزرگ کشتیرانی جهان، گذاشته و بسیاری از مشتریان تحویل‌های منظم خود را دریافت نکرده‌اند. وی هشدار داد که این وضعیت در منطقه‌ای که به شدت به مواد غذایی وارداتی وابسته است، «بسیار مخرب» است. این به معنای چالش‌های لجستیکی فراوان برای «حفظ جریان مواد غذایی» و اطمینان از «ادامه حضور آن‌ها در قفسه‌های سوپرمارکت‌ها» به جای هدر رفتن در کشتی‌ها یا بنادر است.

در پاسخ به این سوال که آیا نگران کمبود محصولات است، کلرک گفت: «ما شاهد واکنش فوق‌العاده‌ای با ایجاد پل‌های زمینی و استفاده از کامیون‌ها برای حفظ جریان کالاها بوده‌ایم.» با این حال، انتقال همان حجم کالا از طریق خشکی به اندازه دریا دشوار است و کلرک اظهار داشت که اگرچه ظرفیت کافی برای جابجایی مهمترین کالاها وجود دارد، اما بسیاری از صادرات مانند پتروشیمی «برای مدتی باید در اولویت دوم قرار گیرند.»

راهکارهای موقت و نیاز به توافق پایدار

دولت‌هایی از جمله ایالات متحده و فرانسه پیشنهاد کرده‌اند که اسکورت‌های دریایی می‌تواند راهی برای بازگشایی مجدد آبراه‌ها باشد. مدیرعامل مرسک گفت که حفاظت «مؤثر» می‌تواند «حداقل یک تسکین موقت» برای از سرگیری حرکت کشتی‌ها باشد، اما تأکید کرد که مایل نیست کارکنان خود را به خطر اندازد. این امر می‌تواند مورد استقبال بازارهای انرژی جهانی قرار گیرد و به اقتصاد جهانی کمک کند.

هنگامی که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که نیروی دریایی ایالات متحده با موفقیت یک نفتکش را از تنگه هرمز اسکورت کرده است، قیمت نفت به شدت کاهش یافت. با این حال، زمانی که این پست ناپدید شد و کاخ سفید اعلام کرد که هیچ نفتکشی از تنگه اسکورت نشده است، قیمت‌ها دوباره افزایش یافتند.

تنها چند هفته پیش بود که خطوط کشتیرانی بزرگ از جمله مرسک، بازگشت تدریجی به مسیر دریای سرخ را آغاز کردند. تهدیدات حملات حوثی‌ها به کشتی‌های مرتبط با درگیری حماس و اسرائیل، آنها را وادار کرده بود که به مدت دو سال از این مسیر استفاده نکنند. هر کشتی در این منطقه یا در تنگه هرمز، در میان تنش‌های فعلی آسیب‌پذیر باقی می‌ماند.

داده‌های شرکت لجستیکی KN Seaexplorer نشان می‌دهد که تا روز دوشنبه، ۱۳۲ کشتی در خلیج فارس سرگردان مانده‌اند. تأیید دقیق این تعداد دشوار است، چرا که گزارش‌هایی مبنی بر خاموش کردن ترانسپوندرها توسط برخی کشتی‌ها برای پنهان کردن موقعیت مکانی‌شان وجود دارد.

کلرک گفت: «شما بسیار نزدیک به خط ساحلی ایران هستید، بنابراین زمان زیادی برای واکنش ندارید. بنابراین، برای ایجاد یک سپر حفاظتی در تمام مسیر، به حضور قابل توجهی از نیروی دریایی نیاز خواهید داشت.» او افزود: «من شخصاً دشوار می‌بینم که این یک راه‌حل دائمی برای وضعیت باشد، زیرا ترافیک بسیار مهم است و تنگه بسیار باریک است.» در نهایت، او معتقد است که «نوعی توافق» تنها راه برای احیای آزادی دریاهاست که سلامت اقتصاد جهانی به آن وابسته است.