تخریب گسترده میراث فرهنگی ایران در پی جنگ آمریکا و اسرائیل

آسیب‌های اولیه در پایتخت: کاخ گلستان و بازار تهران

نخستین موج آسیب‌ها متوجه پایتخت، به‌ویژه کاخ گلستان و بخش‌هایی از بازار تهران بود. قرار بود تالار آیینه و ایوان آیینه کاخ گلستان پس از سال‌ها مرمت در ایام نوروز بازگشایی شود، اما حملات اخیر به بخش‌های مرکزی تهران، آسیب‌های جدی به این کاخ وارد کرده است. علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث‌ فرهنگی، اعلام کرده است که در حال حاضر امکان مداخله عملی برای مرمت وجود ندارد و باید منتظر ثبات شرایط بود.

درخواست کمک بین‌المللی: نامه به یونسکو

در پی این حوادث، رضا صالحی امیری، وزیر وقت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی، در نامه‌ای رسمی به مدیرکل یونسکو، ضمن اعلام «آسیب‌های جدی» به مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان و بافت تاریخی پایتخت، خواستار اعزام فوری هیأت کارشناسی مستقل و فعال‌سازی سازوکارهای حمایتی میراث جهانی شد.

نصب «سپر آبی» در آثار جهانی

پس از حادثه کاخ گلستان، به تمامی پایگاه‌های جهانی در ایران اعلام شد که در تمام ۱۱۴ اثر تاریخی که در قالب ۲۹ پرونده جهانی ثبت شده‌اند، نصب «سپر آبی» را مورد توجه قرار دهند. «سپر آبی» نمادی بین‌المللی برای حفاظت از میراث جهانی در زمان جنگ، درگیری‌های مسلحانه و بلایای طبیعی است. در پی این اعلام، استان‌هایی نظیر خراسان شمالی، زنجان، اردبیل، فارس، کرمان، ایلام، خوزستان، همدان، اصفهان و لرستان برای نصب این نماد اقدام کردند.

خسارات گسترده در تهران، اصفهان و لرستان

موج حملات در روزهای اخیر، آثار تاریخی و باستانی مهم دیگری را نیز در سراسر کشور در معرض آسیب قرار داده است.

تهران: فراتر از کاخ گلستان

• ساختمان قدیم مجلس
• کاخ مرمر
• ساختمان دادگستری

اصفهان: آسیب به میدان نقش جهان و چهل‌ستون

بیشترین خسارات پس از تهران متوجه آثار تاریخی اصفهان است. میراث فرهنگی این استان اعلام کرد که «در اثر لرزش ناشی از پرتابه‌های دشمن آمریکایی و صهیونی به اصفهان، تعدادی از کاشی‌های مسجد امام در میدان تاریخی امام (میدان نقش جهان) فرو ریخته است.»

روز گذشته نیز حمله به استانداری اصفهان، موجب آسیب به بخش‌هایی از مجموعه تاریخی و جهانی کاخ چهل‌ستون شد. همچنین، به برخی دیگر از بناهای شاخص مجموعه دولتخانه صفوی از جمله عمارت رکیب‌خانه و تالار اشرف آسیب‌هایی وارد شده است. این خسارات در حالی رخ می‌دهد که نشان سپر آبی در محوطه موزه‌ها و اماکن تاریخی جهانی استان اصفهان از جمله باغ موزه جهانی چهلستون و میدان امام خمینی نصب شده بود. در شهرضا نیز کارخانه تاریخی نوین شهرضا آسیب دید.

لرستان: قلعه فلک‌الافلاک در معرض خطر

در استان لرستان، حریم قلعه تاریخی فلک‌الافلاک در خرم‌آباد دچار آسیب شد. میراث فرهنگی استان گزارش داد که «در حمله به عرصه و حریم قلعه تاریخی فلک‌الافلاک، شماری از بناها و فضاهای این مجموعه تاریخی از جمله موزه باستان‌شناسی و موزه مردم‌شناسی مستقر در قلعه دچار خسارات جدی شد. همچنین بناهایی از جمله سربازخانه، باشگاه افسران، ساختمان هنگ و برخی فضاهای تاریخی پیرامونی آن در اثر موج انفجار و اصابت، دچار آسیب شده‌اند.»