دریانوردان در خلیج فارس: «جایی برای پنهان شدن روی کشتی وجود ندارد»

تهدیدات امنیتی در دریا

امیر، دریانوردی پاکستانی در امارات متحده عربی، از مشاهده پهپادها و موشک‌های کروز ایرانی در ارتفاع پایین و شنیدن صدای جنگنده‌ها می‌گوید. او نگران است که در صورت رهگیری این پرتابه‌ها، ممکن است روی کشتی آنها سقوط کنند. هین، دریانوردی برمه‌ای، نیز هر روز شاهد درگیری‌ها است و می‌گوید: «هیچ جای مشخصی برای پنهان شدن روی کشتی وجود ندارد و ما فقط مجبوریم به داخل بدویم.»

کاپیتان انعام چودری، رئیس انجمن افسران ناوگان بازرگانی بنگلادش، تخمین می‌زند که ۲۰ هزار دریانورد در کشتی‌ها در این منطقه گرفتار شده‌اند.

او تاکید می‌کند که ارزیابی اینکه کدام موقعیت، در بندر یا در دریا، خطرناک‌تر است، دشوار است، زیرا کشتی‌ها حتی در حالت لنگر انداخته نیز بمباران شده‌اند. سازمان او دست‌کم هفت کشتی را ردیابی کرده که تاکنون مورد اصابت پرتابه قرار گرفته و آسیب دیده‌اند. در یک حادثه در اول مارس، یک دریانورد در کشتی اسکای‌لارک کشته شد و خدمه دچار آسیب روحی شدند.

کاپیتان ام منصور سعید معتقد است که تفاوت چندانی بین بودن در بندر یا در دریا برای جلوگیری از حمله وجود ندارد. با این حال، او می‌گوید کشتی‌های بزرگ دور از ساحل می‌توانند امن‌تر باشند، زیرا در دریای آزاد فضای بیشتری برای مانور دارند.

اختلال در ارتباطات و ناوبری

خانواده‌های دریانوردان به دلیل قطعی اینترنت و شبکه‌های تلفنی در ایران، به سختی می‌توانند با عزیزانشان ارتباط برقرار کنند. علی عباس، پدری که پسرش در یک بندر ایرانی نزدیک تنگه هرمز گرفتار شده، آخرین بار چند روز پیش با پسرش صحبت کرده بود که درباره یک حمله موشکی می‌گفت. پسرش جان سالم به در برد، اما یک دریانورد هندی زخمی شد. علی از شدت نگرانی و بی‌خبری پس از حمله شدید دیگر به بندر، درخواست کمک می‌کند.

سئوجون، ناخدای یک کشتی با بیش از ۲۰ خدمه، از اختلال جدی در ناوبری ماهواره‌ای (GPS) خبر می‌دهد. او می‌گوید: «از زمانی که جنگ شروع شد، اختلال جی پی اس گهگاهی رخ می‌داد، اما در سه چهار روز گذشته خیلی بدتر شده است.» این وضعیت خطرات اضافی برای ناوبری کشتی‌ها ایجاد کرده است.

کمبود ذخایر و وضعیت روحی

دریانوردان علاوه بر نگرانی‌های امنیتی، با کمبود آب و غذا نیز مواجه هستند. مسعود، دریانوردی پاکستانی، می‌گوید: «دو ماه است که آذوقه به کشتی آورده‌ایم. دستگاه‌های تولید آب شیرین روی کشتی کار نمی‌کنند. بنابراین ما با کمبود آب هم روبه‌رو هستیم.» هین نیز از سهمیه‌بندی غذا در کشتی خود خبر می‌دهد که شامل یک وعده غذایی در روز با جیره‌بندی گوشت و سبزیجات است و ذخایر آنها تنها برای یک ماه دیگر کافی خواهد بود.

زیشان، دریانورد پاکستانی دیگر، وضعیت را «تحقیرآمیز» توصیف می‌کند و می‌گوید: «زندگی ما اینجا بسیار تحقیرآمیز است و سوخت و غذای بسیار کمی داریم. در زندگی یا حتی روی کشتی هم چیز جالبی وجود ندارد.» دریانوردان برای حفظ روحیه خود، سعی می‌کنند با کارهای روزمره، تمرین‌های ایمنی و آموزش‌ها خود را مشغول نگه دارند. هین، مهندس ارشد کشتی، حتی یک طرح خروج اضطراری برای تیم ۲۰ نفره خود آماده کرده است.

محدودیت‌های بیمه و آینده دریانوردی

حتی پس از پهلو گرفتن کشتی در بندری امن، دریانوردان ممکن است نتوانند به راحتی به خانه بازگردند یا منطقه را ترک کنند. حمزه می‌گوید پسرش و بسیاری دیگر اجازه ترک کشتی را ندارند زیرا شرکت‌ها گذرنامه‌هایشان را در اختیار دارند. از سوی دیگر، ترک کشتی و عدم انجام قرارداد می‌تواند منجر به قرار گرفتن در لیست سیاه شرکت‌های کشتیرانی شود و یافتن کار در آینده را دشوار کند.

امیر امیدوار است شرکت‌های کشتیرانی خدمه خود را مجبور به عبور از تنگه هرمز نکنند. او هشدار می‌دهد که در صورت هدف قرار گرفتن کشتی‌ها، این دریانوردان هستند که بهای انسانی آن را می‌پردازند، در حالی که بار و کشتی قابل بیمه شدن هستند. او می‌گوید: «هیچ بیمه‌ای نمی‌تواند جان انسان را جبران کند.» امیر پیش‌بینی می‌کند که این جنگ اثرات بلندمدتی بر تجارت در خلیج فارس خواهد داشت و صنعت دریانوردی به طور قابل توجهی تغییر خواهد کرد. کاپیتان چودری نیز تاکید می‌کند که دریانوردان قربانی رویدادهایی شده‌اند که هیچ مسئولیتی در قبال آنها ندارند و نباید هدف قرار گیرند.