ماندگاری تهرانی‌ها در پایتخت و کاهش تقاضای سفر به شمال در تعطیلات

وضعیت بازار اجاره ویلا در شمال

بررسی قیمت‌ها در پلتفرم‌های اجاره کوتاه‌مدت اقامتگاه‌ها و ویلاها در شهرهای شمالی نشان می‌دهد که نرخ اجاره ویلا از شبی حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان آغاز شده و در برخی گزینه‌های بهتر به حدود یک تا دو میلیون تومان در شب می‌رسد.

دسته‌بندی مسافران تهرانی

افرادی که در روزهای اخیر توانسته‌اند تهران را ترک کنند، عمدتاً به سه گروه محدود تعلق دارند:

• گروه نخست: کسانی که در شهرهای شمالی خانه یا ویلا دارند و بدون پرداخت هزینه اقامت، برای مدتی در آن مناطق مستقر شده‌اند.
• گروه دوم: افرادی که طی ماه‌های گذشته و پس از تجربه جنگ ۱۲ روزه، اقدام به اجاره بلندمدت خانه در شهرهای شمالی کرده‌اند تا در صورت بروز شرایط مشابه بتوانند به‌سرعت از تهران خارج شوند.
• گروه سوم: افرادی که با وجود نداشتن اقامتگاه شخصی، به‌دلیل سطح درآمد بالاتر توانسته‌اند ویلا یا خانه‌ای را برای چند شب اجاره کنند.

در مقابل، بخش بزرگی از خانوارهای تهرانی اساساً امکان چنین تصمیمی را نداشته‌اند. حتی در شرایطی که قیمت برخی ویلاها نسبت به سال‌های گذشته افزایش چشمگیری نداشته، مجموع هزینه‌های سفر شامل اجاره اقامتگاه، رفت‌وآمد، سوخت و هزینه‌های روزمره باعث شده است که خروج از شهر برای بسیاری از خانواده‌ها به تصمیمی پرهزینه تبدیل شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین تفاوت میان دو دوره، شرایط اقتصادی خانوارها است.

افزایش تقاضا برای اجاره سالانه

به گفته فعالان محلی بازار مسکن، از ابتدای زمستان امسال تقاضا برای اجاره سالانه خانه یا ویلا در برخی شهرها و روستاهای استان‌های گیلان و مازندران افزایش یافته است. این قراردادها معمولاً به شکل رهن کامل یا ترکیبی از رهن و اجاره منعقد شده‌اند و بیشتر متقاضیان آن‌ها ساکنان تهران یا شهرهای بزرگ دیگر بوده‌اند.

تغییرات قیمت در بازار اجاره ویلا

در سال‌های گذشته، نزدیک شدن به تعطیلات عید معمولاً با افزایش قابل‌توجه قیمت ویلاها همراه بود. به عنوان مثال، ویلایی که در شرایط عادی ممکن بود شبی حدود ۷۰۰ هزار تا یک میلیون تومان اجاره داده شود، در روزهای نزدیک به عید یا در تعطیلات نوروز به سه تا پنج میلیون تومان در هر شب می‌رسید. ویلاهای لوکس‌تر نیز در همین دوره با قیمت‌های بسیار بالاتر، حتی تا پانزده یا بیست میلیون تومان در هر شب، عرضه می‌شدند.

اما در شرایط فعلی چنین افزایشی مشاهده نمی‌شود. مسئله اصلی بازار فقط به بحث قیمت محدود نیست، بلکه مربوط به «نبود تقاضا» است. یکی از دلایل اصلی این تفاوت، کاهش توان مالی خانوارهاست. به گفته برخی از فعالان بازار اجاره، حتی ویلاهایی که با قیمت‌هایی حدود یک میلیون تومان در هر شب عرضه می‌شوند نیز به آسانی اجاره نمی‌روند.

کاهش سفرهای خانوارها

واقعیت این است که در سال‌های اخیر سفر به تدریج از سبد هزینه بسیاری از خانوارها حذف شده و بسیاری از خانواده‌ها عملاً پس‌اندازی ندارند که حتی در شرایط اضطراری بتوانند از آن استفاده کنند. به همین دلیل، بسیاری از مالکان ویلا که قصد اجاره دادن ملک خود را دارند، برای اجاره ویلاهای خود ناچار شده‌اند قیمت‌ها را کاهش دهند یا تخفیف‌هایی ارائه دهند. در برخی موارد حتی پیشنهاد می‌دهند اگر مسافران از محل اقامت رضایت داشته باشند، بتوانند با قیمت پایین‌تر چند روز بیشتر در آنجا بمانند.