دولت ترامپ در دوراهی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران

تناقض در اظهارات و اقدامات

ترامپ بارها اعلام کرده است که جنگ «تقریباً به پایان رسیده»، اما نیروهای زمینی جدید آمریکایی، از جمله یک یگان اعزامی تفنگداران دریایی، در حال حرکت به سوی منطقه هستند. او همچنین گفته که عملیات «رو به کاهش» است، در حالی که حملات موشکی و بمباران اهداف ایرانی توسط آمریکا و اسرائیل بی‌وقفه ادامه دارد.

• تنگه هرمز: ترامپ بازگشایی این آبراه استراتژیک را «مانور نظامی ساده» خوانده، اما در حال حاضر تنها کشتی‌های مورد تأیید ایران از آن عبور می‌کنند. این تنگه مسیر عبور ۲۰ درصد از صادرات نفت جهان است.
• توان نظامی ایران: رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرده که ارتش ایران «نابود شده»، اما پهپادها و موشک‌ها همچنان اهدافی را در منطقه مورد اصابت قرار می‌دهند و دامنه حملات تا پایگاه مشترک آمریکا و بریتانیا در دیگو گارسیا نیز گسترش یافته است.

اهداف نظامی آمریکا از نگاه ترامپ

رئیس‌جمهور آمریکا در پستی که جمعه شب در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» منتشر کرد، فهرستی از اهداف نظامی آمریکا در جنگ با ایران ارائه داد. این پست که در حین پرواز او از واشنگتن به استراحتگاهش در فلوریدا منتشر شد، جامع‌ترین بیانیه او در این باره از زمان آغاز جنگ بود.

• تضعیف و نابودی: اهداف شامل تضعیف یا نابودی ارتش ایران، زیرساخت‌های دفاعی و برنامه تسلیحات هسته‌ای آن بود.
• حفاظت از متحدان: حفاظت از متحدان آمریکا در منطقه نیز در این فهرست گنجانده شده بود.
• تنگه هرمز: تأمین امنیت تنگه هرمز در این فهرست قرار نداشت، زیرا ترامپ معتقد است این مسئولیت بر عهده کشورهایی است که بیشتر به صادرات نفت از خلیج فارس وابسته هستند.

ترامپ بارها تأکید کرده که آمریکا صادرکننده خالص انرژی است و به نفت خاورمیانه وابسته نیست؛ دیدگاهی که ماهیت جهانی بازار سوخت‌های فسیلی و تأثیر نوسانات قیمت بر پمپ بنزین‌های آمریکا را نادیده می‌گیرد.

عدم درخواست تغییر رژیم و سناریوهای احتمالی

پست ترامپ در «تروث سوشال» هیچ اشاره‌ای به تغییر رژیم در ایران نداشت. ارجاعات قبلی او به تأیید رهبر بعدی ایران یا «تسلیم بی‌قید و شرط» که در روزهای اولیه جنگ بر آن اصرار داشت، حذف شده بود.

با توجه به آخرین اهداف اعلام شده توسط ترامپ، این امکان وجود دارد که آمریکا عملیات خود را با حفظ رهبری فعلی ضدآمریکایی ایران، ادامه جریان صادرات نفت و توانایی ایران در اعمال کنترل بر تنگه هرمز به پایان برساند. اگر این نتیجه برای جنگی که رئیس‌جمهور و دستیارانش می‌گویند با انقلاب ۱۹۷۹ ایران آغاز شده و آن‌ها آن را به پایان خواهند رساند، ناخوشایند باشد، مسیر جایگزینی وجود دارد که شامل نیروهای زمینی آمریکایی در حال اعزام به منطقه خاورمیانه می‌شود.

اعزام نیروهای زمینی و تهدید جزیره خارگ

کمی بیش از یک هفته پیش، رسانه‌های آمریکایی گزارش دادند که یک یگان اعزامی تفنگداران دریایی با حدود ۲۵۰۰ سرباز رزمی و کشتی‌ها و هواپیماهای پشتیبانی، از ژاپن به خاورمیانه اعزام شده است که قرار است در روزهای آینده به منطقه برسد. یک نیروی دریایی دیگر با همین اندازه نیز اخیراً پایگاه خود در کالیفرنیا را ترک کرده و انتظار می‌رود در اواسط آوریل به منطقه برسد.

تحلیلگران نظامی معتقدند که آمریکا ممکن است در حال برنامه‌ریزی برای تصرف جزیره خارگ باشد؛ جزیره‌ای به مساحت ۸ کیلومتر مربع که پایانه اصلی صادرات نفت ایران را در خود جای داده است. این اقدام می‌تواند صادرات نفت ایران را قطع کرده، این کشور را از درآمدهای حیاتی محروم ساخته و آن را مجبور به امتیازات بیشتر در ازای پایان خصومت‌ها کند.

ترامپ روز جمعه گفت که نیروهای زمینی به ایران اعزام نمی‌کند، اما افزود: «اگر هم بفرستم، قطعاً به شما نمی‌گویم.» به نظر می‌رسد وضوح، هدف او نیست.

تهدید چنین اقدامی، رسانه‌های دولتی ایران را بر آن داشت تا شنبه گزارش دهند که هرگونه حمله به جزیره خارگ منجر به «ناامنی» ایران در دریای سرخ، یکی دیگر از نقاط کلیدی ترانزیت کشتیرانی جهانی، و «به آتش کشیدن» تأسیسات انرژی در سراسر منطقه خواهد شد. هشدار ایران بر خطراتی تأکید می‌کند که با تشدید تنش توسط آمریکا همراه خواهد بود و نیروهای نظامی آمریکا را بیش از پیش در معرض تلافی‌جویی‌های ایران قرار می‌دهد.

درخواست بودجه و واکنش کنگره

اوایل این هفته، رسانه‌های آمریکایی گزارش دادند که دولت ترامپ در حال آماده‌سازی برای درخواست ۲۵۰ میلیارد دلار (۱۵۰ میلیارد پوند) بودجه اضطراری از کنگره برای عملیات نظامی جاری در ایران است. چنین درخواستی نشان می‌دهد که کاخ سفید، به جای کاهش تنش، در حال آماده شدن برای یک درگیری طولانی و پرهزینه است.

واکنش اولیه کنگره، از جمله متحدان جمهوری‌خواه ترامپ، در بهترین حالت محتاطانه بود.

چیپ روی، نماینده جمهوری‌خواه تگزاس، گفت: «ما در مورد اعزام نیروهای زمینی صحبت می‌کنیم. ما در مورد چنین فعالیت‌های گسترده‌ای صحبت می‌کنیم. آن‌ها باید توضیحات بسیار بیشتری در مورد نحوه پرداخت هزینه‌ها و مأموریت ارائه دهند.»

«غبار جنگ» نه تنها تفکر برنامه‌ریزان نظامی را مبهم می‌کند، بلکه بر درک سیاستمداران و مردم نیز تأثیر می‌گذارد. به نظر می‌رسد جنگ ایران در یک نقطه عطف قرار دارد، اما اینکه از اینجا به کدام سو خواهد رفت، یک معماست.