اقدامات وزارت بهداشت برای سلامت روان در بحران‌های جنگی و سوانح

راهنماهای آموزشی روزانه

با شروع بحران، وزارت بهداشت با هدف حفظ سلامت روانی جامعه، اقدامات متنوعی را به انجام رساند. از جمله این اقدامات، ارائه آموزش‌های روزانه به جمعیت عمومی بود. راهنمای آموزشی جامعی برای افراد در معرض خطر، تقریباً هر روز از طریق کانال خبری وزارت بهداشت (وبدا) و سایر رسانه‌ها منتشر شد.

بازنشر و به‌روزرسانی آموزش‌ها

آموزش‌های تهیه شده در جریان جنگ دوازده‌روزه، بازنشر و به‌روزرسانی شدند. این اقدامات به عنوان یکی از بخش‌های مهم در حفظ سلامت روانی و اجتماعی جامعه در شرایط بحرانی تلقی می‌شوند.

بسته‌های آموزشی برای روانشناسان

با توجه به آسیب‌های جدی روانشناختی ناشی از جنگ، دریافت آموزش‌های تخصصی برای تمامی روانشناسان و درمانگران سلامت روان در سطح کشور ضروری است. خوشبختانه، در بازه زمانی میان جنگ دوازده‌روزه و بحران اخیر، بسته آموزشی چندرسانه‌ای جامعی برای تمامی روانشناسان سراسر کشور آماده شده بود.

این بسته آموزشی که در ابتدا برای روانشناسان وزارت بهداشت تهیه شده بود، چند روز پیش از آغاز جنگ به صورت عمومی اطلاع‌رسانی شد و بسته‌های آموزشی مداخلات روانی-اجتماعی در بحران (ویژه روانشناسان) به صورت رایگان در سامانه وزارت بهداشت در دسترس عموم قرار گرفت. افراد می‌توانند در این دوره‌ها شرکت کرده، محتوای آن را مشاهده و در آزمون‌ها شرکت کنند و حتی گواهی شرکت در دوره را دریافت نمایند. این اقدامات در ارتقای توانمندی‌های روانشناسان جامعه مؤثر خواهد بود.

راهنمای درمان دارویی

شرایط جنگی با آسیب‌های روانی همراه است که گاه نیازمند درمان دارویی است. با همکاری انجمن علمی روانپزشکان ایران، راهنمای درمان دارویی علائم روانپزشکی متعاقب بحران و سانحه تهیه و به تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی، مؤسسات، انجمن‌ها و سازمان‌های مرتبط با پزشکان ارسال گردید.

تشکیل کمیته‌های مدیریت بحران

با همکاری سازمان بهزیستی، سازمان مدیریت بحران شهر تهران، هلال احمر و سایر سازمان‌ها و نهادهای مسئول در حوزه سلامت روانی و اجتماعی، کمیته‌های مدیریت بحران در شهر تهران و سایر شهرستان‌ها تشکیل شد. این کمیته‌ها با محوریت وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی، خدمات روانی-اجتماعی را به جمعیت آسیب‌دیده ارائه می‌دهند؛ اعم از افرادی که در صحنه حادثه دچار آسیب شده‌اند، در بیمارستان‌ها بستری می‌شوند و پس از ترخیص، نیازمند مداخلات روانی-اجتماعی هستند.

خدمات در مراکز اسکان موقت

برای افرادی که به طور موقت خانه‌های خود را از دست داده‌اند و در مراکز اسکان موقت (مانند هتل‌ها) مستقر می‌شوند، خدمات روانی-اجتماعی ارائه می‌شود. غربالگری مشکلات سلامت روان برای آنان انجام می‌گیرد و ارزیابی‌ها نشان‌دهنده شیوع بالای مشکلات سلامت روان در این گروه است. بنابراین، مداخلات روانشناختی، روانپزشکی و مددکاری اجتماعی برایشان صورت می‌پذیرد.

سامانه‌های هات‌لاین

همانند بحران‌های گذشته، همکاران وزارت بهداشت در سامانه‌های مختلف هات‌لاین، به‌ویژه سامانه ۴۰۳۰ و سایر سامانه‌های وابسته به وزارت بهداشت، خدمات تلفنی به هموطنان ارائه می‌دهند و تماس‌ها روزبه‌روز در حال افزایش است.

برنامه ویژه برای شهرستان میناب

وزارت بهداشت برنامه ویژه‌ای برای شهرستان میناب تدوین کرده است. در این برنامه، غربالگری جمعیت عمومی نه تنها در ناحیه آسیب‌دیده، بلکه در کل شهرستان انجام می‌شود و پس از اتمام غربالگری، مداخلات تخصصی برای افراد شناسایی‌شده برنامه‌ریزی می‌گردد.

تأسیس مرکز «سراج» در میناب

علاوه بر این، قصد بر این است که یک مرکز سلامت روانی-اجتماعی جامعه‌نگر یا «سراج» در شهرستان میناب تأسیس شود. این مرکز خدمات تخصصی به مردم این منطقه ارائه خواهد داد. امید است که ساکنان این شهرستان و سایر مناطق کشور با جدی گرفتن مشکلات روانی-اجتماعی خود، در مواجهه با بحران‌های موجود به همکاران وزارت بهداشت کمک کنند تا بتوانند به سرعت مشکلات را ارزیابی و درمان مناسب را ارائه دهند و این اقدامات منجر به کاهش و در نهایت حذف آسیب‌ها و بحران‌های روانی در کشور گردد.