گزارش ۱۴۰۴ سازمان فناوری اطلاعات: رشد ۵۴ درصدی کاربران دولت هوشمند و توسعه زیست‌بوم‌های دیجیتال

توسعه زیست‌بوم‌های دولت دیجیتال: گامی بلند به سوی آینده

سازمان فناوری اطلاعات طراحی و اجرای زیست‌بوم‌های دولت دیجیتال را یکی از مأموریت‌های اصلی خود می‌داند که از تابستان ۱۴۰۴ و با ابلاغ رئیس جمهور، در قالب طرح تحول دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات آغاز شده است.

در این طرح، سازمان فناوری اطلاعات وظیفه توسعه مجموعه‌ای از پلتفرم‌ها و سکوهای دیجیتال را بر عهده دارد که زیرساخت‌های لازم برای ارائه خدمات دیجیتال به شهروندان را فراهم می‌کند. «ایران‌پاس» یکی از مهم‌ترین این پلتفرم‌هاست که به عنوان سکویی برای ارائه خدمات پایه‌ای مانند هویت دیجیتال و امضای دیجیتال طراحی شده و بستری یکپارچه برای زیست‌بوم‌های مختلف کشور ایجاد می‌کند.

تاکنون ۱۵ زیست‌بوم مختلف شناسایی شده‌اند که در فاز اول، هفت زیست‌بوم شامل انرژی، سلامت، زمین و اراضی، مالی و مالیاتی، تجارت فرامرزی، زنجیره تأمین و لجستیک در اولویت قرار گرفته‌اند. فاز اول پروژه‌های تدوین RFP برای این زیست‌بوم‌ها به پایان رسیده و فاز دوم با پیشرفت ۷۰ درصدی در حال پیگیری است.

رشد چشمگیر کاربران در پنجره واحد دولت هوشمند

بر اساس گزارش جدید سازمان فناوری اطلاعات، دستگاه‌های اجرایی مکلف هستند سالانه ۲۰ درصد از خدمات خود را هوشمند کنند. در همین راستا، پنجره واحد دولت هوشمند با هدف تحقق این مهم طراحی و راه‌اندازی شده است.

• تا پایان اسفند ۱۴۰۴، تعداد کاربران پنجره واحد دولت هوشمند به ۷۹.۴ میلیون نفر رسیده است.
• این رقم نسبت به ابتدای دولت چهاردهم که ۵۱.۳ میلیون نفر بوده، رشدی معادل ۵۴.۷۷ درصد را نشان می‌دهد.
• وضعیت خدمات الکترونیکی دستگاه‌های اجرایی نیز به ۷۳۵۳ مورد افزایش یافته که رشدی ۳۵.۸ درصدی داشته است.
• فرایند هوشمندسازی خدمات با صعود ۶۰ درصدی همراه بوده و تعداد خدمات هوشمند متصل از ۷۹۴ مورد فراتر رفته که ۲۲.۷۴ درصد از کل خدمات دولت را شامل می‌شود.

پنجره واحد مدیریت زمین: مبارزه با زمین‌خواری و تسریع خدمات

«سامانه پنجره واحد زمین» یکی دیگر از اقدامات مهم سازمان فناوری اطلاعات است که به گفته این سازمان، در سال‌های اخیر به کاهش جدی زمین‌خواری کمک کرده و زمان پیگیری درخواست متقاضیان را از ۹۰ روز به ۲۲ روز کاهش داده است.

از میان ۱.۹ میلیون درخواست ثبت‌شده در این سامانه، ۱.۸ میلیون درخواست پاسخ داده شده و ۲.۷ میلیون استعلام صورت گرفته است. این موارد در مقایسه با زمان آغاز به کار دولت رشدی بالغ بر ۶۰ درصد را تجربه کرده‌اند.

فعالیت این سامانه منجر به کاهش ۳.۱ همت از هزینه‌های ثبت درخواست متقاضیان و کاهش ۶.۳ میلیون باره مراجعات حضوری به دستگاه‌ها شده است. همچنین، بیش از ۳۵ هزار و ۲۲۶ مورد تخلف در این حوزه رصد و ارجاع شده که رشدی ۷۰ درصدی نسبت به ابتدای دولت را نشان می‌دهد.

نقشه و داده‌های مکانی

پلتفرم داده و خدمات مکانی، به عنوان یکی دیگر از مؤلفه‌های این سامانه، نسخه آزمایشی اولیه خود را در اسفندماه به بهره‌برداری رساند تا موضوع کلیدی داده‌های مکانی در کشور را بهبود بخشد.

عملکرد مرکز ملی تبادل اطلاعات (NIX): موتور محرکه دولت الکترونیک

«مرکز ملی تبادل اطلاعات» از دیگر بازوهای اجرایی سازمان فناوری اطلاعات است که عملکرد آن در سال ۱۴۰۴ نشان‌دهنده رشد چشمگیر در تبادل داده‌هاست:

• تعداد تراکنش‌های صورت گرفته بر بستر NIX از ۴۶ میلیارد فراتر رفته که رشدی ۸۰ درصدی نسبت به زمان آغاز به کار دولت چهاردهم دارد.
• تعداد دستگاه‌های سرویس‌گیرنده NIX با رشدی ۱۲.۷۱ درصدی به ۱۲۶۷ مورد رسیده است.
• تعداد دستگاه‌های سرویس‌دهنده با رشدی ۳۵ درصدی از ۲۲۳ مورد عبور کرده است.
• تعداد سرویس‌های ارائه شده در این مرکز نیز با رشدی ۴۵.۲۷ درصدی به بیش از ۵۱۷۸ مورد رسیده است.

درگاه ملی مجوزهای کسب‌وکار: تسهیل فضای کسب‌وکار

درگاه ملی مجوزهای کسب‌وکار نیز تا اسفند ۱۴۰۴ پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است:

• بیش از ۱۲ میلیون و ۱۵۶ هزار درخواست در این سامانه به ثبت رسیده که در زمان آغاز به کار دولت کمتر از ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار مورد بوده است.
• تعداد مجوزهای صادرشده به ۹.۲ میلیون مورد رسیده که در ابتدای فعالیت دولت حدود ۴.۷ میلیون بوده است.
• یک میلیون و ۱۷۲ هزار مجوز توسط این درگاه صادر شده و بیش از ۲۶۵ هزار درخواست در دست بررسی قرار دارد.
• بیش از سه میلیون و ۳۵۴ هزار مجوز توسط دستگاه‌های تخصصی صادر شده است.
• تعداد مجوزهای صادرشده با شناسه یکتا تا ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ معادل ۴.۵ میلیون مورد اعلام شده است.
• این درگاه در حال حاضر بیش از ۴۸۰۰ نوع مجوز مختلف را به صورت کاملاً الکترونیک پوشش می‌دهد.

مدیریت هوشمند ناترازی انرژی کشور

سازمان فناوری اطلاعات ایران با همکاری دستگاه‌های متولی انرژی (آب، برق و گاز) و شرکت ملی پست، پروفایل ملی انرژی را برای پایش، تحلیل و مدیریت ناترازی مصرف انرژی در سطوح خانه، بلوک و استان ایجاد کرده است. این داشبورد وضعیت انرژی کشور به صورت پایلوت در شهرهای کاشان و هفشجان اجرا شده است.

این داشبورد امکان شناسایی و تفکیک مشترکین به انواع پرمصرف، کم‌مصرف، صنعتی و خانگی را فراهم کرده و با تقاطع‌گیری اطلاعات، به تطبیق موفقیت‌آمیز ۹۶ درصدی با مبنا قرار دادن کدپستی در سه حوزه گاز، آب و برق دست یافته است.

داشبورد وضعیت آموزش عالی کشور

در راستای بند «ج» ماده ۱۰۷ برنامه هفتم پیشرفت، سازمان فناوری اطلاعات با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، داشبورد وضعیت آموزش عالی کشور را طراحی و پیاده‌سازی کرده است. هدف این داشبورد، پایش، تحلیل و ارائه شاخص‌هایی مانند وضعیت دانشگاه‌ها، دانشجویان، اعضای هیئت علمی و کارکنان به تفکیک شاخص‌های مختلف است.