تأثیرات روانی شرایط جنگی بر تمرکز و انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان

مشاور مدیرکل آموزش و پرورش زنجان با تأکید بر تأثیرات مخرب شرایط جنگی بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان، به‌ویژه داوطلبان کنکور، هشدار داد که این وضعیت می‌تواند تمرکز و انگیزه آنان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. او همچنین به مشکلات ناشی از محدودیت‌های اینترنتی و دسترسی به منابع آموزشی اشاره کرد که روند یادگیری را مختل می‌سازد.

جنگ؛ شوکی چندوجهی بر نظام آموزشی

آرمان مهری، در گفت‌وگو با ایسنا، به بررسی عمیق تأثیرات بحران‌ها و شرایط جنگی بر وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان پرداخت. وی اظهار داشت که جنگ به عنوان یک شوک محیطی قدرتمند و چندوجهی عمل می‌کند که نه تنها بر نظام‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، بلکه بر نظام آموزشی، نظام روانی و فرآیندهای یادگیری دانش‌آموزان، دانشجویان و حتی معلمان نیز تأثیر می‌گذارد.

در بحران‌هایی مانند جنگ، یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها کاهش شدید توجه و تمرکز است. در شرایط تهدید و عدم قطعیت، مغز انسان منابع شناختی خود را به سمت ارزیابی خطر و بقا هدایت می‌کند و فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک و ترشح هورمون‌هایی مانند کورتیزول و آدرنالین در بلندمدت می‌تواند توانایی حافظه فعال و عملکردهای اجرایی مغز را تضعیف کند.

به گفته مهری، در چنین شرایطی، دانش‌آموزان به جای تمرکز بر یادگیری مفاهیم جدید، بیشتر درگیر پردازش مداوم اخبار، شایعات و نگرانی‌ها می‌شوند. این مسئله می‌تواند به افت درک مطلب، کاهش کیفیت مطالعه و کاهش تمرکز منجر شود.

اختلال در پیوستگی آموزشی و راهکارهای مقابله

مهری همچنین به اختلال در پیوستگی آموزشی اشاره کرد و توضیح داد که وقفه‌های مکرر در روند آموزش، مانند تغییر مداوم بین آموزش حضوری و مجازی یا مشکلات اتصال به اینترنت و محدودیت دسترسی به منابع یادگیری، می‌تواند روند یادگیری را مختل کرده و منحنی یادگیری دانش‌آموزان را با افت مواجه سازد.

برای مقابله با این چالش‌ها، او به دانش‌آموزان توصیه کرد که یک «رژیم رسانه‌ای» برای خود تعریف کنند. این رژیم شامل اختصاص زمان مشخص و محدودی، مثلاً حدود ۱۵ دقیقه در روز، برای پیگیری اخبار است. وی تأکید کرد که مواجهه مداوم با اخبار منفی، سیستم هشدار مغز را فعال نگه می‌دارد و به کاهش تمرکز منجر می‌شود.

اهمیت حمایت اجتماعی و مشاوره روان‌شناختی

مهری بر اهمیت حمایت اجتماعی نیز تأکید کرد و گفت که ارتباط با دوستان، خانواده و مشاوران می‌تواند نقش مهمی در کاهش فشار روانی داشته باشد. دانش‌آموزان می‌توانند از خدمات مشاوره‌ای مختلفی از جمله خط تلفنی ۱۵۷۰ آموزش‌وپرورش یا سایر مراکز تخصصی استفاده کنند.

کمک گرفتن از متخصصان سلامت روان نه تنها نشانه ضعف نیست، بلکه نشانه آگاهی و مسئولیت‌پذیری در قبال خود است.