احیای تالاب بین‌المللی بوجاق گیلان؛ بازگشت به دوران پرآبی و افزایش تنوع زیستی

تالاب بین‌المللی بوجاق در استان گیلان، پس از سال‌ها تلاش و اجرای موفقیت‌آمیز عملیات احیا، شاهد بهبود چشمگیری در وضعیت آبگیری خود است. این خبر مسرت‌بخش که توسط فرهاد حسینی طایفه، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گیلان اعلام شد، نویدبخش بازگشت این زیست‌بوم ارزشمند به دوران پرآبی دهه هفتاد شمسی و احیای تنوع زیستی بی‌نظیر آن است.

عملیات احیا و نتایج درخشان

عملیات احیای تالاب بوجاق شامل ساخت دیواره خاکی و احداث دریچه تنظیمی بوده که به گفته حسینی طایفه، با موفقیت به پایان رسیده است. بازدیدهای اخیر از تالاب نشان می‌دهد که حجم ورودی آب به حدی افزایش یافته که حتی از دریچه تنظیمی نیز سرریز شده است. این پدیده، گواهی بر بازگشت ظرفیت آبی تالاب به وضعیت مطلوب و احیای اکوسیستم آن است.

تالاب بوجاق، پناهگاه پرندگان

احیای تالاب بوجاق پیامدهای مثبتی برای تنوع زیستی منطقه به همراه داشته است. ایجاد یک زیستگاه امن و مناسب، منجر به حضور و مشاهده ده‌ها هزار پرنده آبزی در این تالاب شده است. از جمله گونه‌های شاخص مشاهده‌شده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پلیکان خاکستری
• قوی گنگ و قوی فریادکش
• باکلان کوچک
• انواع اردک (سرسبز، ارده‌ای، فیلوش، نوک‌پهن، سرحنایی و بلوطی)

مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان تأکید کرد که در حال حاضر، مجموعه‌ای متنوع از پرندگان آبزی، کنارآبزی و خشک‌زی شامل گونه‌های بومی، مهاجران زمستان‌گذران، مهاجران عبوری و همچنین گونه‌های مهاجر جوجه‌آور در پارک ملی بوجاق حضور دارند.

اهمیت اکولوژیکی پارک ملی بوجاق

استان گیلان با بیش از ۳۰ هزار هکتار پهنه تالابی، یکی از مهمترین مناطق تالابی کشور محسوب می‌شود. از این میزان، بیش از ۲۴ هزار هکتار (معادل ۸۰ درصد) در قالب سه تالاب انزلی، امیرکلایه و بوجاق تحت کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده‌اند.

پارک ملی خشکی-دریایی بوجاق با مساحتی بالغ بر ۳ هزار و ۲۶۰ هکتار، یکی از مهمترین مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست و تنها پارک ملی خشکی-دریایی کشور است. این پارک که در نزدیکی کیاشهر در شرق گیلان واقع شده و در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده، از اهمیت اکولوژیکی بسیار بالایی برخوردار است.

حضور سالانه تعداد کثیری از پرندگان مهاجر در فصل کوچ، پارک ملی بوجاق را به عنوان یکی از اکوسیستم‌های منحصر به فرد و مهم در سطح ملی و بین‌المللی مطرح کرده و بالاترین درجه حفاظتی را به آن بخشیده است.

تنوع گونه‌های پرندگان در بوجاق

تالاب بوجاق میزبان طیف وسیعی از پرندگان است که برخی از آنها عبارتند از:

• قوها، غازها و مرغابی‌ها: شامل انواع قو، غاز، مرغابی، خوتکا، گیلار، فیلوش، نوک‌پهن.
• پرندگان کنارآبزی و آبزی دیگر: فلامینگو، آنقوت، چنگر، پرستوی دریایی، بوتیمار، قار، مرغ سقا، گیلانشاه، کشیم، لک‌لک، کاکایی، باکلان، حواصیل، درنا.
• پرندگان خشک‌زی و شکاری: قرقاول، بلدرچین، چاخ‌لق، زنگوله بال، سلیم، خروس کولی، آبچلیک، ابیا، پاشلک، تلیله، جغد، چکاوک، دارکوب، هدهد، سبزه قبا، زنبورخوار، ماهی‌خورک.
• پرندگان شکاری: انواع عقاب، کورکور، سارگپه، سنقر، عقاب دریایی، هما، قرقی، طرلان، پیغو، ترمتای، دلیجه، لیل، بالابان، لاچین و بحری.
• پرندگان آوازخوان و کوچک: سسک، پپت، زرده‌پره، توکا، قمری، چرخ ریسک، مگس‌گیر، دم جنبانک، سنگ چشم، بلبل، سینه سرخ، کوکو و چلچله.

تالاب بوجاق که بین کیاشهر و زیباکنار قرار دارد، نه تنها یک منطقه حفاظت‌شده مهم برای حیات وحش است، بلکه مکانی بسیار مناسب برای تماشای پرندگان مهاجر و عکاسی از مناظر طبیعی بی‌نظیر آن به شمار می‌رود.