رونق تولید نشا در کشکسرای مرند: افزایش ۳۰ درصدی و اشتغال‌زایی گسترده

نقش کشکسرای در تامین نشای کشور

کشکسرای، با فعالیت حدود ۹۵ خانوار نشاکار، سالانه میلیون‌ها بوته نشا شامل گوجه‌فرنگی، بادمجان و انواع فلفل را در خزانه‌های سنتی خود تولید می‌کند. این محصولات، علاوه بر تامین نیاز داخلی کشاورزان شهرستان مرند، به دلیل کیفیت بالا، متقاضیان فراوانی در سایر مناطق کشور دارند.

بخش قابل‌توجهی از نشاهای تولیدی کشکسرای به شهرستان‌های ماکو، خوی، بازرگان و سلماس در استان آذربایجان غربی، شهرهای تبریز، شبستر، صوفیان و جلفا در استان آذربایجان شرقی و همچنین مزارع استان زنجان ارسال می‌شود.

اهمیت فنی و تقویم زراعی تولید نشا

الهیاری بر اهمیت فنی تولید نشا در ارتقای بهره‌وری کشاورزی تاکید کرد و گفت: «استفاده از نشای قوی و سالم، نقش مستقیمی در کاهش تلفات گیاهی، یکنواختی رشد، کوتاه‌شدن دوره تولید و افزایش راندمان محصول نهایی دارد.» او تلفیق تجربه چندین ساله نشاکاران کشکسرای با شرایط اقلیمی مطلوب منطقه را عامل اصلی کیفیت و شهرت این محصولات دانست.

فرآیند کاشت بذر در خزانه‌ها از ابتدای اسفندماه آغاز می‌شود و نشاهای پرورش‌یافته از ۲۰ فروردین تا اواخر اردیبهشت‌ماه جهت انتقال به مزارع در دسترس کشاورزان قرار می‌گیرد.

ابعاد اقتصادی و چالش‌های پیش‌رو

معاون رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی به ابعاد اقتصادی و اشتغال‌زایی این صنعت اشاره کرد. فعالیت خزانه‌های سنتی در کشکسرای، علاوه بر ارزآوری و درآمدزایی، زمینه اشتغال مستقیم و فصلی برای بیش از ۹۵ نفر و اشتغال غیرمستقیم برای بیش از ۲۰۰۰ نفر را فراهم آورده است.

نوسانات قیمت نهاده‌های تولید از قبیل بذر، پلاستیک پوششی خزانه‌ها و کود، از مهم‌ترین مشکلات نشاکاران به شمار می‌رود. کنترل آفات و بیماری‌های خزانه‌ای نظیر عارضه واژگونی، شته‌ها و سفیدبالک‌ها نیازمند مدیریت دقیق رطوبت و تهویه است.

مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان مرند با استمرار بازدیدهای میدانی، ارائه مشاوره‌های فنی و آموزش مدیریت آفات، مسیر توسعه پایدار و ارتقای کیفی این بخش را هموار می‌سازد.

سنت دیرینه و راهبردهای نوین

شهرستان مرند و به‌ویژه منطقه کشکسرای، از دیرباز به عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید محصولات جالیزی در استان آذربایجان شرقی شناخته می‌شود. سنت تولید نشا در این منطقه قدمتی چند دهه‌ای دارد و دانش بومی کشاورزان، برند «نشای کشکسرای» را به یک نشان تضمین کیفیت در بازار کشاورزی شمال‌غرب کشور تبدیل کرده است.

در سال‌های اخیر، با توجه به بحران منابع آبی، تغییر الگوی کشت از «کاشت مستقیم بذر» به «کشت نشایی» به عنوان یکی از راهبردهای اصلی سازمان جهاد کشاورزی دنبال شده است. این روش نوین با کاهش حدود ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف آب در هر هکتار و کوتاه‌تر کردن دوره رشد گیاه در زمین اصلی، نقش به‌سزایی در مقابله با تنش‌های محیطی و افزایش بهره‌وری زمین‌های زراعی ایفا کرده است.

کارشناسان معتقدند برای حفظ این جایگاه و رقابت در بازارهای جدید، گذر از خزانه‌های سنتی به سمت گلخانه‌های مدرن و صنعتی (تولید نشای صنعتی در سینی‌های کشت) ضرورتی است که می‌تواند علاوه بر کاهش ضایعات، ظرفیت اشتغال‌زایی این بخش را به بیش از ۲۵۰۰ نفر در سال افزایش دهد.

در حال حاضر، این فعالیت به عنوان موتور محرک اقتصاد محلی در کشکسرای عمل می‌کند و تداوم آن پیوند عمیقی با تامین به‌موقع نهاده‌های استراتژیک و مدیریت علمی آفات گیاهی دارد.