افزایش ۴۰ درصدی جمعیت حیات‌وحش در منطقه حفاظت‌شده قرخود خراسان شمالی

رونق حیات‌وحش در قرخود؛ دستاوردی بزرگ

منطقه حفاظت‌شده قرخود، با وسعتی بالغ بر ۴۳ هزار و ۷۷۸ هکتار، به عنوان یکی از غنی‌ترین زیستگاه‌های ایران شناخته می‌شود. این منطقه نه تنها مأمن گونه‌های شاخصی چون پلنگ، خرس قهوه‌ای، گرگ، آهو، کاراکال، روباه و کفتار است، بلکه پرندگانی نظیر هما، کرکس، عقاب طلایی، شاه بوف و دلیجه را نیز در خود جای داده است. افزایش ۴۰ درصدی جمعیت جانوری، که نتیجه سرشماری دقیق و مستقیم در محیط طبیعی است، گواهی بر موفقیت برنامه‌های حفاظتی در این اکوسیستم ارزشمند می‌باشد.

قوچ و میش اوریال؛ نماد موفقیت

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این سرشماری، رشد قابل توجه جمعیت قوچ و میش اوریال است. این گونه، که از جمله جانوران ارزشمند و نادر ایران به شمار می‌رود، اکنون شاهد افزایش جمعیت خود در منطقه قرخود است. این موفقیت، تأکیدی بر اهمیت اقدامات حفاظتی و مدیریتی در راستای حفظ گونه‌های در معرض خطر است.

چالش‌ها و تهدیدات پیش رو

با وجود دستاوردهای چشمگیر، منطقه حفاظت‌شده قرخود همچنان با تهدیدات جدی زیست‌محیطی مواجه است. ارسلان باغانی، رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان سملقان، به مهم‌ترین این چالش‌ها اشاره کرده است:

• تخریب زیستگاه‌ها: تصرف اراضی و تغییر کاربری، به ویژه در مناطق حاشیه‌ای، تهدیدی جدی برای بقای گونه‌های جانوری است.
• شکار غیرمجاز: فعالیت‌های غیرقانونی شکارچیان، فشار زیادی بر جمعیت حیات‌وحش وارد می‌کند.
• چرای بی‌رویه دام: چرای بیش از حد دام‌ها در مراتع، به تخریب پوشش گیاهی و فرسایش خاک منجر می‌شود.

باغانی بر این باور است که «آموزش و همکاری با اهالی روستاهای حاشیه منطقه می‌تواند در کاهش این تهدیدات مؤثر باشد.» این رویکرد مشارکتی، کلید موفقیت در حفاظت بلندمدت از این اکوسیستم است.

ویژگی‌های جغرافیایی و زیست‌محیطی قرخود

منطقه حفاظت‌شده قرخود در بخش سملقان، در انتهای غرب استان خراسان شمالی واقع شده است. این منطقه با ۳۵ چشمه پرآب و تعدادی چشمه فصلی و دائمی دیگر، از نظر منابع آبی بسیار غنی است. همچنین، قرخود بالاترین میزان بارندگی سالیانه را در استان خراسان دارد و از آب و هوای سردسیری برخوردار است. این ویژگی‌ها، آن را به زیستگاهی ایده‌آل برای تنوع بی‌نظیری از گونه‌های جانوری و گیاهی تبدیل کرده است.

حفاظت از قرخود، نیازمند همکاری تمامی ذی‌نفعان از محیط‌بانان تا اهالی محلی است تا این اکوسیستم غنی و متنوع برای نسل‌های آینده حفظ شود.